បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាការចំណាយខ្ពស់ និងប្រសិទ្ធភាពទាបក្នុងការផលិតខ្ទឹមក្រហម (Shallot) លើដីកសិកម្មមិនសូវអំណោយផល។ វាមានគោលបំណងជួយកសិករឱ្យយល់ពីកម្រិតអតិបរមានៃការប្រើប្រាស់ធាតុចូលដូចជា គ្រាប់ពូជ ដី និងជី NPK ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងបង្កើនផលិតកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្របរិមាណជាមួយនឹងវិធីសាស្ត្រពណ៌នា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករចំនួន ៤៤ នាក់ដែលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា Surjan។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Cobb-Douglas Production Function អនុគមន៍ផលិតកម្មខប់-ឌូហ្គ្លាស |
ងាយស្រួលក្នុងការបំប្លែងទៅជាទម្រង់លីនេអ៊ែរ (Log-linear) និងមេគុណតំណាងឱ្យភាពយឺតនៃផលិតកម្ម (Elasticity) ដោយផ្ទាល់។ វាស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់វិភាគដំណាំសាកវប្បកម្មដែលមានវដ្តលូតលាស់ខ្លី។ | មានដែនកំណត់ដោយមិនអាចវាស់វែងអថេរគុណភាពដូចជាការគ្រប់គ្រងកសិកម្មបាន និងអាចផ្ទុយនឹងច្បាប់នៃផលធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ (Law of diminishing marginal returns) ក្នុងកម្រិតណាមួយ។ | រកឃើញតម្លៃភាពយឺតនៃផលិតកម្មសរុបស្មើនឹង ០.៩៣០ (គ្រាប់ពូជ: ០.២២៣, ដី: ០.៤៧១, ជី NPK: ០.២៣៦) បង្ហាញថាកសិករនៅតែអាចបង្កើនធាតុចូលដើម្បីទទួលបានទិន្នផលអតិបរមា។ |
| Multiple Linear Regression (OLS) ការវិភាគតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ |
មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការវិភាគឥទ្ធិពលរួមនៃអថេរឯករាជ្យច្រើន ព្រមទាំងផ្តល់នូវការធ្វើតេស្តស្ថិតិយ៉ាងច្បាស់លាស់ (F-test និង t-test) ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពជឿជាក់នៃម៉ូដែល។ | ទាមទារនូវការបំពេញតាមលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងនៃស្ថិតិ ហើយបើទំហំសំណាកតូច វាអាចធ្វើឱ្យការធ្វើតេស្តដោយឡែក (t-test) មិនបង្ហាញលទ្ធផលសំខាន់ ទោះបីជាអថេរមានឥទ្ធិពលក៏ដោយ។ | ការធ្វើតេស្ត F-test បង្ហាញថាអថេរទាំងបី (ដី គ្រាប់ពូជ និងជី) មានឥទ្ធិពលរួមគ្នាយ៉ាងសំខាន់ទៅលើផលិតកម្ម (F-value = 44.78, p=0.000)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់អំពីការចំណាយជាក់លាក់លើធនធានបច្ចេកវិទ្យានោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមូលដ្ឋានមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងភូមិ Tonjong ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយផ្តោតលើកសិករខ្នាតតូចចំនួន ៤៤ នាក់ដែលដាំខ្ទឹមក្រហមលើដីមិនសូវអំណោយផលដោយប្រើបច្ចេកទេស Surjan។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីលក្ខខណ្ឌដី និងអាកាសធាតុប្រចាំតំបន់របស់ឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលអាចមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីដីកសិកម្មនៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អាកប្បកិរិយារបស់កសិករខ្នាតតូចដែលប្រើប្រាស់ជី និងធនធានហួសកម្រិតឬមិនត្រឹមត្រូវ គឺជាបញ្ហារួមដែលកម្ពុជាក៏កំពុងជួបប្រទះ ដែលធ្វើឱ្យវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រវិភាគសេដ្ឋកិច្ចផលិតកម្មនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ការបំប្លែងកសិកម្មតាមទម្លាប់ទៅជាកសិកម្មបែបពាណិជ្ជកម្ម។
ការបំពាក់បំប៉នកសិករកម្ពុជាឱ្យយល់ពីគោលការណ៍កាត់បន្ថយថ្លៃដើម (Cost minimization) និងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពផលិតកម្ម (Profit maximization) តាមរយៈការវិភាគបែបនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងនៃផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុកនៅលើទីផ្សារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cobb-Douglas production function (អនុគមន៍ផលិតកម្មខប់-ឌូហ្គ្លាស) | ជារូបមន្តគណិតវិទ្យាក្នុងសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើបរិមាណផលិតផល (ឧទាហរណ៍ ខ្ទឹមក្រហម) នឹងប្រែប្រួលយ៉ាងណា នៅពេលដែលគេផ្លាស់ប្តូរបរិមាណធាតុចូល (ដូចជាដី គ្រាប់ពូជ និងជី)។ វាជួយកសិករគណនារកចំណុចចំណេញអតិបរមា។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើនំ ដែលប្រាប់យើងថា បើយើងបន្ថែមម្សៅ និងស្ករក្នុងកម្រិតណា ទើបធ្វើឱ្យនំធំជាងមុន និងមានរសជាតិឆ្ងាញ់បំផុត។ |
| Production Elasticity (ភាពយឺតនៃផលិតកម្ម) | ជារង្វាស់ភាគរយនៃការប្រែប្រួលទិន្នផលដែលទទួលបាន បន្ទាប់ពីមានការកើនឡើង ១ភាគរយនៃកត្តាផលិតកម្ម (ធាតុចូល) ណាមួយ។ បើតម្លៃភាពយឺតធំជាង ១ មានន័យថាការបន្ថែមធាតុចូលផ្តល់ផលចំណេញខ្ពស់។ | ដូចជាការសង្កត់ហ្គាសម៉ូតូ បើយើងមួលហ្គាសថែម ១ភាគរយ វាប្រាប់យើងថា តើម៉ូតូនឹងរត់លឿនជាងមុនប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| Surjan Technology System (ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា Surjan) | ជាប្រព័ន្ធដាំដុះបុរាណនៅតំបន់ដីសើម ដែលគេលើករងដីឱ្យខ្ពស់ឆ្លាស់គ្នាជាមួយរងទាប ដើម្បីដាំដំណាំផ្សេងៗគ្នាក្នុងពេលតែមួយ និងជួយរំដោះទឹកការពារកុំឱ្យជន់លិចដំណាំក្នុងរដូវវស្សា។ | ដូចជាការធ្វើគ្រែដេកឱ្យខ្ពស់ផុតពីកម្រាលឥដ្ឋ ដើម្បីកុំឱ្យទឹកលិចដល់ខ្លួននៅពេលមានទឹកជំនន់ចូលក្នុងផ្ទះ។ |
| Sub-Optimal Land (ដីមិនសូវអំណោយផល / ដីមានសក្តានុពលទាប) | ជាប្រភេទដីដែលមិនសូវមានជីវជាតិ ងាយរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ឬគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលទាមទារឱ្យមានការរៀបចំ និងថែទាំពិសេសបន្ថែមទើបអាចដាំដំណាំឱ្យទទួលផលបានល្អ។ | ដូចជាសិស្សដែលរៀនខ្សោយយឺតយ៉ាវ ប៉ុន្តែបើយើងមានវិធីបង្រៀនល្អ គាត់នៅតែអាចប្រឡងជាប់បានពិន្ទុល្អដូចគេ។ |
| Multiple Linear Regression (ការវិភាគតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីស្វែងយល់ពីឥទ្ធិពល និងទំនាក់ទំនងរវាងអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជា ទំហំដី បរិមាណជី និងគ្រាប់ពូជ) ទៅលើអថេរអាស្រ័យមួយ (ទិន្នផលខ្ទឹមក្រហម) ក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាការស៊ើបអង្កេតរកមើលថា តើការគេង ការហូបចុក និងការហាត់ប្រាណ មួយណាមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានខ្លាំងជាងគេទៅលើសុខភាពរបស់យើង។ |
| Decreasing returns to scale (ផលធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ / ផលធៀបថយ) | ស្ថានភាពមួយនៅក្នុងផលិតកម្ម ដែលនៅពេលយើងបង្កើនកត្តាផលិតកម្មទាំងអស់ក្នុងសមាមាត្រដូចគ្នា ប៉ុន្តែទិន្នផលដែលទទួលបានកើនឡើងក្នុងភាគរយតិចជាងបរិមាណដែលបានបន្ថែមនោះ (តម្លៃភាពយឺតសរុបតូចជាង ១)។ | ដូចជាការហៅមិត្តភក្តិច្រើននាក់មកជួយធ្វើកិច្ចការផ្ទះតែមួយ តែពួកគេបែរជារំខានគ្នាទៅវិញ ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលការងារបានតិចជាងកម្លាំងដែលបានបោះបង់។ |
| Extensification (ការពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះ / ការធ្វើកសិកម្មបែបពង្រីក) | ដំណើរការនៃការបង្កើនផលិតផលកសិកម្មសរុប តាមរយៈការបើកពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះថ្មីៗបន្ថែម ជាជាងការព្យាយាមបង្កើនទិន្នផលដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាលើផ្ទៃដីទំហំដដែល (Intensification)។ | ដូចជាការបើកសាខាហាងកាហ្វេថ្មីៗជាច្រើនកន្លែង ដើម្បីលក់ឱ្យបានច្រើន ជាជាងការព្យាយាមទាក់ទាញអតិថិជនឱ្យមកទិញកកកុញតែនៅហាងចាស់មួយកន្លែង។ |
| Cropping index (សន្ទស្សន៍នៃការដាំដុះ / សន្ទស្សន៍ដំណាំ) | ជាចំនួនដងដែលគេអាចដាំ និងប្រមូលផលដំណាំនៅលើផ្ទៃដីដដែលក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ។ ការបង្កើនសន្ទស្សន៍នេះមានន័យថាគេអាចបង្កើនចំនួនរដូវដាំដុះក្នុងមួយឆ្នាំពី ១ដង ទៅ ២ ឬ ៣ដង។ | ដូចជាការជួលបន្ទប់ឱ្យភ្ញៀវស្នាក់នៅ បើយើងអាចផ្លាស់ប្តូរភ្ញៀវថ្មីចូលមកជួលបាន ៣ដងក្នុងមួយឆ្នាំ នោះយើងនឹងរកចំណូលបានច្រើនជាងការជួលឱ្យតែម្នាក់ឯងពេញមួយឆ្នាំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
