បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការស្វែងយល់ពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់តម្រូវការពលកម្ម (Labor Demand) នៅក្នុងសហគ្រាសវៀតណាម ពិសេសការឆ្លើយតបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរប្រាក់ឈ្នួល និងកំណើនដើមទុន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយផ្អែកលើទម្រង់អនុគមន៍ផលិតកម្ម Cobb-Douglas ដើម្បីប៉ាន់ស្មានកត្តាកំណត់តម្រូវការពលកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| OLS Estimation for Foreign Direct Investment (FDI) Enterprises ការប៉ាន់ស្មាន OLS សម្រាប់សហគ្រាសវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) |
បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីភាពរសើបនៃទីផ្សារការងារសេរីចំពោះការផ្លាស់ប្តូរថ្លៃដើមពលកម្ម ដោយសាររោងចក្រ FDI ឆ្លើយតបលឿនទៅនឹងបម្រែបម្រួលប្រាក់ឈ្នួល។ | ទិន្នន័យអាចប្រែប្រួលខ្លាំងអាស្រ័យលើបរិបទសេដ្ឋកិច្ចសកល និងគោលនយោបាយទាក់ទាញវិនិយោគរបស់អ្នកនយោបាយ។ | ការកើនឡើងប្រាក់ឈ្នួល ១% ធ្វើឱ្យតម្រូវការពលកម្មក្នុងវិស័យ FDI ថយចុះយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់ ០,៥៦៧%។ |
| OLS Estimation for Non-State Enterprises ការប៉ាន់ស្មាន OLS សម្រាប់សហគ្រាសក្រៅរដ្ឋ (ឯកជនក្នុងស្រុក) |
គ្របដណ្តប់លើក្រុមនិយោជកធំជាងគេក្នុងស្រុក (SMEs) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិទាំងមូល។ | ក្រុមសហគ្រាសនេះមានលក្ខណៈចម្រុះពេក (Heterogeneous) ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលជារួមអាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីផ្នែកណាមួយជាក់លាក់។ | ការកើនឡើងប្រាក់ឈ្នួល ១% ធ្វើឱ្យតម្រូវការពលកម្មក្នុងវិស័យឯកជនក្នុងស្រុកថយចុះ ០,២៤១%។ |
| OLS Estimation for State-Owned Enterprises (SOEs) ការប៉ាន់ស្មាន OLS សម្រាប់សហគ្រាសរដ្ឋ (SOEs) |
ជួយស្វែងយល់ពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាស្ថាប័ន និងការឧបត្ថម្ភធនរបស់រដ្ឋ ដែលធ្វើឱ្យស្ថាប័នទាំងនេះមិនសូវរងឥទ្ធិពលពីទីផ្សារសេរី។ | មេគុណបកស្រាយ (R-squared) អាចមានកម្រិតទាបចំពោះអថេរមួយចំនួន ហើយមិនតំណាងឱ្យទីផ្សារការងារសេរីនោះទេ។ | ការកើនឡើងប្រាក់ឈ្នួលស្ទើរតែមិនមានឥទ្ធិពលលើតម្រូវការពលកម្មទេ (ថយចុះត្រឹមតែ ០,០១៨% ប៉ុណ្ណោះ ពេលប្រាក់ឈ្នួលកើន ១%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីទំហំថវិកា ឬធនធានផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យសហគ្រាសថ្នាក់ជាតិទ្រង់ទ្រាយធំ និងចំណេះដឹងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចមាត្រកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យអង្កេតសហគ្រាសឆ្នាំ២០១៥ របស់ប្រទេសវៀតណាម ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសហគ្រាសរដ្ឋដែលកំពុងធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្ម។ ទិន្នន័យនេះមានអត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់កម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាក៏ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ប៉ុន្តែកម្ពុជាមានរចនាសម្ព័ន្ធសហគ្រាសរដ្ឋតិចតួចជាងវៀតណាម ដែលទាមទារការបកស្រាយលទ្ធផលដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។
វិធីសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចមាត្រនៅក្នុងការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការវិភាគ និងការកំណត់គោលនយោបាយទីផ្សារការងារនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តម៉ូដែលនេះនៅកម្ពុជា នឹងជួយឱ្យការចរចាប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាមានលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ និងជួយរក្សាតុល្យភាពរវាងជីវភាពកម្មករ និងភាពប្រកួតប្រជែងរបស់រោងចក្រ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ordinary Least Square (OLS) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិនិងសេដ្ឋកិច្ចមាត្រដែលគេប្រើប្រាស់ដើម្បីប៉ាន់ស្មានទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ ដោយស្វែងរកបន្ទាត់មួយដែលកាត់បន្ថយផលបូកនៃការេនៃកំហុស (ភាពខុសគ្នារវាងទិន្នន័យជាក់ស្តែង និងតម្លៃប៉ាន់ស្មាន) ឱ្យនៅទាបបំផុត។ | ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយកាត់ចំណុចទិន្នន័យជាច្រើននៅលើក្ដារខៀន ដោយព្យាយាមឲ្យបន្ទាត់នោះនៅកៀកចំណុចទាំងអស់បំផុត ដើម្បីទស្សន៍ទាយនិន្នាការទៅថ្ងៃមុខ។ |
| Cobb-Douglas Production Function | ទម្រង់អនុគមន៍សេដ្ឋកិច្ចដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាផលិតកម្ម (ជាទូទៅគឺពលកម្ម និងដើមទុន) និងបរិមាណផលិតផលសរុបដែលផលិតបាន ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើការប្រែប្រួលកត្តាណាមួយប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផលប៉ុណ្ណា។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើនំដែលប្រាប់យើងថា តើត្រូវប្រើម្សៅ (ដើមទុន) ប៉ុន្មាន និងកម្លាំងអ្នកដុតនំ (ពលកម្ម) ប៉ុន្មាន ដើម្បីអាចដុតនំបានមួយចំនួនជាក់លាក់។ |
| Labor Demand | បរិមាណនៃកម្លាំងពលកម្ម (គិតជាចំនួនកម្មករ ឬម៉ោងធ្វើការ) ដែលនិយោជកមានបំណង និងមានលទ្ធភាពជួលឱ្យធ្វើការនៅកម្រិតប្រាក់ឈ្នួលណាមួយ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ។ | ដូចជាចំនួនបុគ្គលិកដែលថៅកែហាងកាហ្វេម្នាក់ត្រូវការជួល អាស្រ័យលើថាតើគាត់ត្រូវបើកប្រាក់ខែឲ្យពួកគេម្នាក់ៗប៉ុន្មាន។ |
| Wage Elasticity | រង្វាស់សេដ្ឋកិច្ចដែលបង្ហាញពីភាពរសើបនៃការផ្លាស់ប្តូរតម្រូវការពលកម្ម នៅពេលដែលកម្រិតប្រាក់ឈ្នួលមានការប្រែប្រួល។ ប្រសិនបើវាមានកម្រិតខ្ពស់ មានន័យថាការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលបន្តិចបន្តួច នឹងធ្វើឱ្យថៅកែកាត់បន្ថយបុគ្គលិកច្រើន។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើអតិថិជននឹងឈប់ទិញសាច់ជ្រូកប៉ុន្មានគីឡូ ប្រសិនបើសាច់ជ្រូកឡើងថ្លៃ ១០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូ។ |
| Foreign Direct Investment (FDI) | ការវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីក្រុមហ៊ុន ឬស្ថាប័នបរទេស មកបង្កើតជារោងចក្រ សហគ្រាស ឬក្រុមហ៊ុនសាខា នៅក្នុងប្រទេសមួយទៀត ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការអាជីវកម្មរយៈពេលវែង។ | ដូចជាក្រុមហ៊ុនជប៉ុនយកលុយមកទិញដី និងសាងសង់រោងចក្រផលិតគ្រឿងបន្លាស់ឡាននៅស្រុកខ្មែរ ហើយជួលកម្មករខ្មែរឱ្យធ្វើការ។ |
| Capital-Labor Ratio | អត្រាធៀបរវាងទំហំដើមទុន (តម្លៃម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍ បច្ចេកវិទ្យា) និងចំនួនកម្មករនៅក្នុងសហគ្រាសមួយ។ វាជារង្វាស់ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាជំនួសកម្លាំងមនុស្ស។ | ដូចជាការគិតជាមធ្យមថា តើកម្មករម្នាក់មានម៉ាស៊ីនដេរ ឬកុំព្យូទ័រតម្លៃប៉ុន្មានគ្រឿងសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់គាត់។ |
| Value Added Growth | កំណើននៃតម្លៃដែលបានបន្ថែមលើផលិតផល ឬសេវាកម្ម ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការផលិតកម្ម ដែលគណនាដោយយកតម្លៃលក់ដកនឹងថ្លៃដើមវត្ថុធាតុដើម។ វាជារង្វាស់នៃផលិតភាពរបស់សហគ្រាស។ | ដូចជាជាងឈើទិញឈើហុយតម្លៃ ១០ដុល្លារ មកកែច្នៃធ្វើជាតុលក់បាន ៥០ដុល្លារ តម្លៃបន្ថែមគឺ ៤០ដុល្លារ ដែលបានមកពីជំនាញនិងកម្លាំងរបស់គាត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
