បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃកត្តាប្រឆាំងនឹងអាហារូបត្ថម្ភនៅក្នុងសណ្តែកសៀង ដែលកាត់បន្ថយការរំលាយ និងការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹម ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របន្ទុំដើម្បីកែលម្អគុណភាពម្សៅសណ្តែកសៀង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់បណ្តុំបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក (LAB) ដូចជា Lactobacillus plantarum ដែលបានបំបែកចេញពីពោត និងសូហ្គឹម (Sorghum) ដើម្បីបន្ទុំម្សៅសណ្តែកសៀងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Natural Fermentation ការបន្ទុំតាមបែបធម្មជាតិ (មិនប្រើមេដំបែ) |
ងាយស្រួលធ្វើ មិនតម្រូវឱ្យមានការបណ្តុះមេបាក់តេរីជាមុន និងមិនចំណាយថវិកាលើការទិញមេដំបែ។ | អត្រានៃការរំលាយប្រូតេអ៊ីននិងម្សៅទាបជាង មានហានិភ័យខ្ពស់នៃការលូតលាស់ផ្សិត និងបាក់តេរីបង្កជំងឺ (ដូចជា Coliform) ដែលធ្វើឱ្យខូចគុណភាពអាហារ។ | ការរំលាយប្រូតេអ៊ីន (IVPD) ឈានដល់ប្រហែល ៨៩% ឯកម្រិតប្រូតេអ៊ីនសរុបកើនដល់ ៤៥,៨៦% ក្រោយ ៤៨ ម៉ោង។ |
| Fermentation with LAB-consortium from maize ការបន្ទុំដោយប្រើបណ្តុំបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក (LAB) ចម្រាញ់ពីពោត |
បង្កើនការរំលាយប្រូតេអ៊ីន និងម្សៅបានយ៉ាងល្អព្រមទាំងជួយទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់អតិសុខុមប្រាណចង្រៃ ដែលជួយរក្សាទុកបានយូរ។ | ទាមទារការបំបែកនិងបណ្តុះបាក់តេរីជាក់លាក់ (ដូចជា Lactobacillus plantarum ជាដើម) ដែលត្រូវការបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍។ | ការរំលាយប្រូតេអ៊ីន (IVPD) កើនដល់ជាង ៩២% និងកម្រិតប្រូតេអ៊ីនសរុបកើនដល់ ៤៦,៣៥% ក្រោយ ៤៨ ម៉ោង។ |
| Fermentation with LAB-consortium from sorghum ការបន្ទុំដោយប្រើបណ្តុំបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក (LAB) ចម្រាញ់ពីសូហ្គឹម |
ផ្តល់លទ្ធផលល្អបំផុតក្នុងការបង្កើនកម្រិតប្រូតេអ៊ីនសរុប និងអត្រានៃការរំលាយអាហារូបត្ថម្ភ កាត់បន្ថយជាតិកាកសរសៃ (Fibre) យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទាមទារជំនាញមីក្រូជីវសាស្ត្រដើម្បីគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព និងល្បាយបាក់តេរីឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។ | ការរំលាយប្រូតេអ៊ីន (IVPD) ខ្ពស់បំផុតដល់ ៩៣,៥៦% ឯការរំលាយម្សៅដល់ ៨០,១១% និងប្រូតេអ៊ីនសរុប ៤៧,១៥%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារការរៀបចំបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍មីក្រូជីវសាស្ត្រស្តង់ដារ និងសារធាតុគីមីសម្រាប់ការបណ្តុះ និងវិភាគបាក់តេរី។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រើប្រាស់ពូជសណ្តែកសៀងក្នុងស្រុក និងបាក់តេរីដែលបំបែកចេញពីពោតនិងសូហ្គឹមនៅទីនោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការប្រើប្រាស់ពូជសណ្តែកសៀងក្នុងស្រុក (ដូចជានៅខេត្តបាត់ដំបង ឬកំពង់ចាម) និងពូជបាក់តេរីពីបរិស្ថានកម្ពុជា អាចនឹងផ្តល់លទ្ធផលនិងទម្រង់អាហារូបត្ថម្ភខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ដែលទាមទារឱ្យមានការសាកល្បងផ្ទាល់។
វិធីសាស្ត្របន្ទុំដោយប្រើបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិកនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់តម្លៃអាហារូបត្ថម្ភនៃកសិផល។
ជារួម ការបញ្ជ្រាបបច្ចេកវិទ្យាបន្ទុំដោយបាក់តេរី LAB ជាដំណោះស្រាយចំណាយទាប តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការបង្កើនគុណភាពផលិតផលសណ្តែកសៀង ឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការអាហារូបត្ថម្ភ និងកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| In-vitro digestibility (ការរំលាយក្នុងបំពង់សាកល្បង) | ជាវិធីសាស្ត្រពិសោធន៍ក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើអាហារ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន ឬម្សៅ) អាចត្រូវបានរំលាយបានកម្រិតណា ដោយប្រើប្រាស់អង់ស៊ីមសិប្បនិម្មិត ជំនួសឱ្យការធ្វើតេស្តលើសត្វ ឬមនុស្សផ្ទាល់។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនក្លែងធ្វើក្រពះពោះវៀនមនុស្ស ដើម្បីមើលថាអាហារនោះរលាយបានលឿន និងមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុណ្ណាពេលយើងញ៉ាំចូល។ |
| Lactic acid bacteria (LAB) consortia (បណ្តុំបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក) | ជាការប្រមូលផ្តុំ ឬការផ្សំបញ្ចូលគ្នានូវប្រភេទបាក់តេរីអាស៊ីតឡាក់ទិក (LAB) ច្រើនប្រភេទផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍ Lactobacillus plantarum និង Lactobacillus fermentum) ដើម្បីឲ្យពួកវាធ្វើការរួមគ្នា និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពក្នុងការបន្ទុំអាហារ។ | ដូចជាការបង្កើតក្រុមការងារមួយដែលមានអ្នកជំនាញផ្សេងៗគ្នាចូលរួម ដើម្បីសម្រេចការងារមួយឲ្យបានលឿន និងមានលទ្ធផលល្អជាងការធ្វើតែម្នាក់ឯង។ |
| Proximate composition (សមាសភាពប្រហាក់ប្រហែល / សមាសភាពអាហារូបត្ថម្ភជាមូលដ្ឋាន) | ជាការវិភាគរកបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមគោលនៅក្នុងចំណីអាហារ ដែលរួមមាន ជាតិសំណើម (ទឹក) ផេះ (រ៉ែ) ប្រូតេអ៊ីន ជាតិខ្លាញ់ ជាតិកាកសរសៃ (Fibre) និងកាបូអ៊ីដ្រាត។ | ដូចជាការបំបែកមើលគ្រឿងផ្សំនៃនំមួយ ដើម្បីចង់ដឹងថាមានម្សៅប៉ុន្មាន ស្ករប៉ុន្មាន និងប៊័រប៉ុន្មានភាគរយ។ |
| Anti-nutritional factors (កត្តាប្រឆាំងនឹងអាហារូបត្ថម្ភ) | ជាសមាសធាតុធម្មជាតិមានក្នុងរុក្ខជាតិ (ដូចជាសណ្តែកសៀង) ដែលរារាំងរាងកាយមិនឲ្យស្រូបយក ឬរំលាយសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗបានល្អ (ឧទាហរណ៍៖ Phytic acid ឬ Trypsin inhibitors)។ ការបន្ទុំអាចជួយបំបាត់កត្តាទាំងនេះបាន។ | ដូចជាសោរដែលចាក់ខ្ទាស់ទ្វារកោសិកា មិនឲ្យរាងកាយយើងទាញយកវីតាមីន និងប្រូតេអ៊ីនពីចំណីអាហារបានពេញលេញ។ |
| Proteolytic enzymes (អង់ស៊ីមបំបែកប្រូតេអ៊ីន) | ជាប្រភេទអង់ស៊ីមដែលផលិតដោយអតិសុខុមប្រាណពេលកំពុងបន្ទុំ ដែលមានតួនាទីកាត់ផ្តាច់ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនធំៗ ឲ្យទៅជាបំណែកតូចៗ (Peptides ឬ Amino acids) ដើម្បីឲ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារងាយស្រូបយក។ | ដូចជាកន្ត្រៃដែលកាត់ខ្សែពួរធំៗ ឲ្យទៅជាសរសៃអំបោះតូចៗ ដើម្បីងាយស្រួលយកទៅដេរខោអាវ។ |
| Amylolytic activity (សកម្មភាពបំបែកម្សៅ) | ជាសមត្ថភាពរបស់អង់ស៊ីម (ដូចជា Amylase) ក្នុងការពន្លាត និងបំបែកម៉ូលេគុលកាបូអ៊ីដ្រាតស្មុគស្មាញ (ម្សៅ) ឲ្យទៅជាជាតិស្ករសាមញ្ញ ដើម្បីបង្កើតជាថាមពលសម្រាប់បាក់តេរីប្រើប្រាស់ក្នុងការបន្ទុំ។ | ដូចជាការវាយបំបែកដុំឥដ្ឋធំៗ ឲ្យទៅជាគ្រាប់ខ្សាច់តូចៗ ដើម្បីងាយស្រួលយកទៅលាយស៊ីម៉ងត៍សាងសង់។ |
| Total viable count / TVC (ចំនួនអតិសុខុមប្រាណរស់សរុប) | ជាការរាប់ចំនួនកោសិកាបាក់តេរី ឬផ្សិតដែលនៅរស់ និងអាចលូតលាស់បាននៅក្នុងសំណាកអាហារ ដើម្បីវាយតម្លៃពីគុណភាព និងកម្រិតនៃការបន្ទុំរបស់ផលិតផលនោះ។ | ដូចជាការជំរឿនរាប់ចំនួនប្រជាជនដែលកំពុងរស់នៅ និងមានសកម្មភាពក្នុងទីក្រុងមួយ ដើម្បីដឹងថាទីក្រុងនោះមានភាពអ៊ូអរប៉ុណ្ណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖