Original Title: Survival and shelf life of Lactobacillus lactis 1464 in shrimp feed pellet after fluidized bed drying
Source: dx.doi.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

អត្រារស់រាន និងអាយុកាលរក្សាទុកនៃបាក់តេរី Lactobacillus lactis 1464 ក្នុងគ្រាប់ចំណីបង្គាក្រោយការសម្ងួតដោយបច្ចេកវិទ្យា Fluidized Bed Drying

ចំណងជើងដើម៖ Survival and shelf life of Lactobacillus lactis 1464 in shrimp feed pellet after fluidized bed drying

អ្នកនិពន្ធ៖ Maneerat Wirunpan (Kasetsart University), Wanticha Savedboworn (King Mongkut's University of Technology North Bangkok), Penkhae Wanchaitanawong (Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2016, Agriculture and Natural Resources

វិស័យសិក្សា៖ Aquaculture and Biotechnology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការបញ្ចូលបាក់តេរីប្រូបាយអូទិក Lactobacillus lactis ទៅក្នុងគ្រាប់ចំណីបង្គា នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមធំមួយ ដោយសារកម្តៅខ្ពស់ក្នុងដំណើរការផលិត និងសម្ងួតអាចសម្លាប់បាក់តេរីទាំងនេះបាន។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានវាយតម្លៃទៅលើឥទ្ធិពលនៃសីតុណ្ហភាពសម្ងួត កម្រិត pH និងការប្រើប្រាស់ភ្នាក់ងារការពារបាក់តេរី នៅក្នុងដំណើរការផលិតគ្រាប់ចំណីបង្គាដោយប្រើម៉ាស៊ីនសម្ងួត។

ការសម្ងួតដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា Fluidized bed (Fluidized bed drying) នៅសីតុណ្ហភាព 50°C, 60°C, 70°C និង 80°C រហូតដល់សំណើមទាបជាង ១១%។
ការធ្វើតេស្តសាកល្បងដោយប្រើភ្នាក់ងារការពារ (Protective agents) ដូចជា ម្សៅទឹកដោះគោ ម៉ូណូសូដ្យូមក្លុយតាម៉ាត (MSG) ជ័រទឹក (Acacia gum) និង Maltodextrin។
ការតាមដានអត្រារស់រានមានជីវិតរបស់បាក់តេរី ក្នុងអំឡុងពេលស្តុកទុកនៅសីតុណ្ហភាព 4°C និង 30°C រយៈពេល ៦ ខែ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

ក្រោយពេលសម្ងួត អត្រារស់រានមានជីវិតរបស់បាក់តេរីស្ថិតក្នុងចន្លោះពី 89.54% ទៅ 96.87% នៅកម្រិត pH 7.0 ដែលខ្ពស់ជាងកម្រិត pH 3.8 យ៉ាងច្បាស់លាស់។
ការបន្ថែមម្សៅទឹកដោះគោ និងម៉ូណូសូដ្យូមក្លុយតាម៉ាត (MSG) បានបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពការពារបាក់តេរីបានយ៉ាងល្អប្រសើរបំផុត ក្នុងអំឡុងពេលសម្ងួតនៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់រហូតដល់ 80°C។
ម៉ូដែលព្យាករណ៍សម្រាប់អាយុកាលស្តុកទុករយៈពេលយូរ ទទួលបានសុពលភាពត្រឹមត្រូវតែនៅសីតុណ្ហភាពទាប 4°C ប៉ុណ្ណោះ ខណៈការស្តុកទុកនៅ 30°C ធ្វើឱ្យចំនួនបាក់តេរីធ្លាក់ចុះលឿនជាងការរំពឹងទុក។

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method)	គុណសម្បត្តិ (Pros)	គុណវិបត្តិ (Cons)	លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Fluidized Bed Drying at low pH (pH 3.8) ការសម្ងួតដោយម៉ាស៊ីន Fluidized bed នៅកម្រិត pH ៣.៨ (មិនមានការថ្លឹងកម្រិតស៊ឺត)	ងាយស្រួលអនុវត្ត ដោយមិនទាមទារសារធាតុគីមីបន្ថែម ឬដំណាក់កាលថ្លឹងកម្រិត pH។	អត្រាបាត់បង់បាក់តេរីមានកម្រិតខ្ពស់ ជាពិសេសនៅពេលសម្ងួតក្នុងសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំង។	អត្រារស់រានមានជីវិតរបស់បាក់តេរីមានចន្លោះពី ៧៥.៩៤% ទៅ ៩២.២៨%។
Fluidized Bed Drying at neutral pH (pH 7.0) ការសម្ងួតដោយម៉ាស៊ីន Fluidized bed នៅកម្រិត pH ៧.០ (ប្រើប្រាស់ NaOH ដើម្បីថ្លឹងកម្រិតស៊ឺត)	ជួយកាត់បន្ថយការខូចខាតកោសិការបស់បាក់តេរីពីកម្តៅ និងរក្សាអត្រារស់រានបានយ៉ាងខ្ពស់។	ទាមទារការបន្ថែមសារធាតុគីមី និងបង្កើនដំណាក់កាលមួយទៀតក្នុងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម។	អត្រារស់រានមានជីវិតកើនឡើងចន្លោះពី ៨៩.៥៤% ទៅ ៩៦.៨៧%។
Fluidized Bed Drying with MSG Protectant (at 80°C) ការសម្ងួតដោយមានបន្ថែមភ្នាក់ងារការពារ MSG នៅសីតុណ្ហភាព ៨០°C	អនុញ្ញាតឱ្យប្រើសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ (ចំណាយពេលសម្ងួតត្រឹមតែ ៥នាទី) ខណៈបាក់តេរីនៅតែមានអត្រារស់រានខ្ពស់ និងជួយពន្យារអាយុកាលពេលស្តុកទុក។	ត្រូវចំណាយថវិកាបន្ថែមលើការទិញភ្នាក់ងារការពារ និងត្រូវគណនាបរិមាណឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។	អត្រារស់រានមានជីវិតទទួលបាន ៩២.៤៣% (ខ្ពស់ជាងវត្ថុបញ្ជាដែលទទួលបានត្រឹម ៨៦.០២%)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដំណើរការសម្ងួតដោយបច្ចេកវិទ្យា Fluidized bed ត្រូវបានឯកសារបញ្ជាក់ថាមានលក្ខណៈសន្សំសំចៃ ស៊ីភ្លើងតិច និងអាចផលិតបានបរិមាណច្រើនក្នុងពេលតែមួយ បើទោះជាតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មួយចំនួនក៏ដោយ។

Hardware: ម៉ាស៊ីនសម្ងួត Fluidized bed dryer, ម៉ាស៊ីនកិនគ្រាប់ចំណី Pellet mill, ទូអប់ Hot air oven និងម៉ាស៊ីនកិនក្រឡុក Stomacher។
Materials: ភ្នាក់ងារការពាររួមមាន ម៉ូណូសូដ្យូមក្លុយតាម៉ាត (MSG), ជ័រទឹក (Acacia gum), ម្សៅទឹកដោះគោ និងសារធាតុ Maltodextrin ព្រមទាំងសារធាតុគីមីសម្រាប់ថ្លឹង pH (NaOH)។
Biological: មេបាក់តេរីប្រូបាយអូទិក Lactobacillus lactis 1464, បរិស្ថានបណ្តុះមេរោគ MRS broth/agar និងទឹកសណ្តែក។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់បាក់តេរីប្រូបាយអូទិកដែលចម្រាញ់ចេញពីដីភក់ក្នុងស្រះចិញ្ចឹមត្រីទីឡាព្យា។ ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ និងការអនុវត្តវារីវប្បកម្មស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃ លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្លាំង និងអាចចាត់ទុកជាតំណាងទិន្នន័យ (Representative data) សម្រាប់ការអនុវត្តនៅកម្ពុជា។ វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាអាកាសធាតុក្តៅដែលធ្វើឱ្យចំណីងាយខូចគុណភាពនៅតំបន់ត្រូពិច។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកទេសនៃការបញ្ចូលប្រូបាយអូទិកទៅក្នុងចំណីបង្គា និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្ងួតនេះ គឺមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា។

តំបន់ឆ្នេរចិញ្ចឹមបង្គា (កំពត កែប កោះកុង និងព្រះសីហនុ): អាចប្រើប្រាស់ចំណីប្រូបាយអូទិកនេះដើម្បីកាត់បន្ថយជំងឺបង្គា និងបង្កើនទិន្នផលដោយមិនពឹងផ្អែកលើថ្នាំអង់ទីប៊ីយោទិច ដែលជួយលើកកម្ពស់វារីវប្បកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
រោងចក្រផលិតចំណីសត្វនៅកម្ពុជា: អាចយកបច្ចេកវិទ្យា Fluidized bed drying និងការប្រើប្រាស់ភ្នាក់ងារការពារ MSG ទៅអនុវត្ត ដើម្បីផលិតចំណីប្រូបាយអូទិកដែលអាចរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាពធម្មតា (30°C) បានយូរដោយមិនងាយខូចគុណភាព។
វិស័យស្រាវជ្រាវ (ឧ. សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម): អាចប្រើប្រាស់គំរូនៃការសិក្សានេះ ជាមូលដ្ឋានក្នុងការស្រាវជ្រាវចម្រាញ់បាក់តេរីប្រូបាយអូទិកក្នុងស្រុក និងសាកល្បងជាមួយភ្នាក់ងារការពារផ្សេងៗទៀតដែលមានតម្លៃថោកនៅកម្ពុជា។

ជារួម ការប្រើប្រាស់សារធាតុ MSG និងជ័រទឹកជាភ្នាក់ងារការពារក្នុងដំណើរការសម្ងួត គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាព និងចំណាយទាប ដើម្បីផលិតចំណីបង្គាប្រូបាយអូទិកដែលអាចទប់ទល់នឹងអាកាសធាតុក្តៅនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងល្អ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

សិក្សាពីការបណ្តុះបាក់តេរី និងការលាយចំណី: ស្វែងយល់ពីរបៀបបណ្តុះ Lactobacillus lactis ក្នុងទឹកសណ្តែក និងការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីន Pellet mill ដើម្បីលាយកោសិកាប្រូបាយអូទិកទៅក្នុងល្បាយចំណីសើម ដោយធ្វើការកែតម្រូវកម្រិត pH ទៅ 7.0។
អនុវត្តការសម្ងួតដោយបច្ចេកវិទ្យា Fluidized Bed: រៀនដំណើរការម៉ាស៊ីន Fluidized bed dryer ដោយធ្វើការសាកល្បងកំណត់សីតុណ្ហភាពចន្លោះពី 50°C ទៅ 80°C និងកំណត់ល្បឿនខ្យល់ឱ្យនៅថេរ (3.10 m/s) ដើម្បីស្វែងរកកម្រិតសំណើមគោលដៅពោលគឺក្រោម 11%។
សាកល្បងប្រើប្រាស់ភ្នាក់ងារការពារ (Protective Agents): អនុវត្តការលាយបន្ថែម Monosodium Glutamate (MSG), ម្សៅទឹកដោះគោ ឬជ័រទឹក ក្នុងកម្រិត 5% w/v ទៅក្នុងល្បាយចំណី ដើម្បីវាយតម្លៃពីអត្រារស់រានរបស់បាក់តេរីក្រោយពេលឆ្លងកាត់កម្តៅសម្ងួតកម្រិតខ្ពស់។
ធ្វើតេស្តអាយុកាលរក្សាទុក (Shelf-life Testing): វេចខ្ចប់គ្រាប់ចំណីក្នុងថង់ប្លាស្ទិកហ្ស៊ីប និងធ្វើតេស្តរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព 4°C និង 30°C រយៈពេល ៦ ខែ ដោយវាស់ស្ទង់ចំនួនបាក់តេរីរស់រានរៀងរាល់ខែតាមរយៈវិធីសាស្ត្រ Pour plate technique។
អនុវត្តម៉ូដែលព្យាករណ៍ និងស្រាវជ្រាវបន្ត: គណនាអត្រាធ្លាក់ចុះនៃបាក់តេរី (Specific rate of degradation) ដោយប្រើសមីការ Arrhenius equation ដើម្បីទស្សន៍ទាយអាយុកាលរក្សាទុក និងពង្រីកការស្រាវជ្រាវទៅលើភ្នាក់ងារការពារដែលមានក្នុងស្រុកផ្សេងទៀត។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស	ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation)	និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Fluidized bed drying (ការសម្ងួតដោយបច្ចេកវិទ្យា Fluidized bed)	ជាដំណើរការសម្ងួតឧស្សាហកម្មដោយប្រើកម្លាំងខ្យល់ក្តៅផ្លុំពីក្រោមឡើងលើបញ្ច្រាសទិសទំនាញផែនដី ធ្វើឱ្យគ្រាប់ចំណីអណ្តែតនិងវិលចុះឡើងដូចអង្គធាតុរាវ ដែលជួយឱ្យវាស្ងួតរហ័ស និងមិនសូវប៉ះពាល់ដល់បាក់តេរី។	ដូចជាការប្រើម៉ាស៊ីនផ្លុំសក់ផ្លុំគ្រាប់អង្កាំតូចៗក្នុងចានឱ្យលោតចុះឡើង ដើម្បីឱ្យវាឆាប់ស្ងួតស្មើគ្នាល្អនៅគ្រប់ជ្រុង។
Probiotic (ប្រូបាយអូទិក / មីក្រូសារពាង្គកាយមានប្រយោជន៍)	ជាប្រភេទបាក់តេរីរស់មានប្រយោជន៍ដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងចំណីសត្វឬអាហារ ដើម្បីជួយរក្សាតុល្យភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ជួយស្រូបយកជីវជាតិ និងពង្រឹងប្រព័ន្ធការពាររាងកាយប្រឆាំងនឹងមេរោគ។	ដូចជាទាហានការពារស្រុកដ៏ល្អដែលយើងបញ្ជូនចូលទៅក្នុងពោះ ដើម្បីជួយច្បាំងកម្ចាត់មេរោគអាក្រក់ និងថែរក្សាសុខភាព។
Protective agents (ភ្នាក់ងារការពារ)	ជាសារធាតុបន្ថែម (ឧទាហរណ៍ ម៉ូណូសូដ្យូមក្លុយតាម៉ាត ឬម្សៅទឹកដោះគោ) ដែលជួយរុំព័ទ្ធនិងការពារស្រទាប់កោសិកាបាក់តេរី មិនឱ្យស្លាប់ ឬខូចខាតរចនាសម្ព័ន្ធដោយសារកម្តៅខ្លាំងក្នុងពេលសម្ងួត។	ដូចជាការស្លៀកអាវក្រោះការពារកម្តៅឱ្យបាក់តេរី មុនពេលបញ្ជូនពួកវាចូលទៅក្នុងឡសម្ងួត។
Arrhenius equation (សមីការ Arrhenius)	ជាសមីការគណិតវិទ្យា និងរូបវិទ្យាដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីគណនារកទំនាក់ទំនងរវាងសីតុណ្ហភាព និងល្បឿននៃប្រតិកម្មគីមី ឬអត្រាស្លាប់របស់មីក្រូសារពាង្គកាយ ដើម្បីព្យាករណ៍ពីអាយុកាលរក្សាទុកផលិតផល។	ដូចជារូបមន្តទស្សន៍ទាយអាយុកាលរបស់អាហារ ថាតើវានឹងឆាប់ខូចប៉ុណ្ណាប្រសិនបើយើងស្តុកវាទុកនៅកន្លែងក្តៅ។
Colony forming units / CFU (ឯកតាកកើតជាកូឡូនី)	ជារង្វាស់ស្ដង់ដារនៅក្នុងមីក្រូជីវសាស្ត្រ ដែលប្រើសម្រាប់រាប់ចំនួនកោសិកាបាក់តេរីដែលនៅរស់រានមានជីវិតពិតប្រាកដ និងមានសមត្ថភាពអាចបំបែកខ្លួនបង្កើតជាកូឡូនី (បណ្តុំបាក់តេរី) ថ្មីៗបាននៅលើចានពិសោធន៍។	ដូចជាការរាប់ចំនួនគ្រាប់ពូជដែលនៅមានជីវិត និងអាចដុះចេញជាដើមពិតប្រាកដបាន ដោយមិនរាប់បញ្ចូលគ្រាប់ពូជដែលស្អុយខូចនោះទេ។
Specific rate of degradation (អត្រានៃការធ្លាក់ចុះជាក់លាក់)	គឺជាសូចនាករវាស់ស្ទង់ពីល្បឿននៃការថយចុះ ឬការស្លាប់របស់បាក់តេរីប្រូបាយអូទិក ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ អំឡុងពេលដំណើរការសម្ងួត ឬពេលស្តុកទុក។	ដូចជាការវាស់ល្បឿននៃការរលត់របស់ភ្លើងទាន ថាតើវាឆេះអស់លឿនប៉ុណ្ណាក្នុងមួយនាទី។
First-order kinetics (គីណេទិកលំដាប់ទីមួយ)	ជាម៉ូដែលគណិតវិទ្យាដែលពិពណ៌នាអំពីល្បឿននៃប្រតិកម្ម ឬការងាប់របស់បាក់តេរី ដែលអត្រានៃការថយចុះនេះគឺសមាមាត្រផ្ទាល់ទៅនឹងចំនួនបាក់តេរីដែលនៅសេសសល់ក្នុងពេលជាក់លាក់ណាមួយ។	ដូចជាការហួតនៃទឹកចេញពីកែវ ដែលបរិមាណទឹកហួតទៅកាន់តែតិចទៅៗ នៅពេលដែលទឹកក្នុងកែវនៅសល់កាន់តែតិច។
Nonenzymatic browning (ការប្រែពណ៌ត្នោតដោយគ្មានអង់ស៊ីម)	ជាប្រតិកម្មគីមីរវាងអាស៊ីតអាមីណូ និងជាតិស្ករ (ប្រតិកម្ម Maillard) នៅពេលត្រូវកម្តៅ ដែលធ្វើឱ្យអាហារប្រែពណ៌ត្នោត និងអាចធ្វើឱ្យមានការថយចុះនូវអត្រារស់រានរបស់បាក់តេរីក្នុងពេលស្តុកទុកយូរ។	ដូចជាការអាំងនំប៉័ងដែលប្រែទៅជាពណ៌ត្នោតឆ្អិនល្អ ដោយសារតែកម្តៅធ្វើឱ្យស្ករ និងប្រូតេអ៊ីនមានប្រតិកម្មនឹងគ្នា។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖