Original Title: Assessment of some Physiological and Biochemical Parameters of Three Thai Sugarcane Cultivars under Salt- and Drought-stress
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការវាយតម្លៃលើប៉ារ៉ាម៉ែត្រសរីរវិទ្យានិងជីវគីមីមួយចំនួននៃពូជអំពៅថៃចំនួនបីនៅក្រោមភាពតានតឹងនៃជាតិប្រៃនិងគ្រោះរាំងស្ងួត

ចំណងជើងដើម៖ Assessment of some Physiological and Biochemical Parameters of Three Thai Sugarcane Cultivars under Salt- and Drought-stress

អ្នកនិពន្ធ៖ S. Thumjamras (Kasetsart University), H. de Jong (Wageningen University), S. Iamtham (Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2019, Thai Journal of Agricultural Science

វិស័យសិក្សា៖ Agricultural Science

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ គ្រោះរាំងស្ងួតនិងជាតិប្រៃគឺជាបញ្ហាចម្បងក្នុងការដាំដុះអំពៅ (Saccharum spp.) នៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលទាមទារឱ្យមានការកំណត់រកពូជដែលអាចធន់នឹងលក្ខខណ្ឌតានតឹងទាំងនេះ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រៀបធៀបពូជអំពៅថៃចំនួន ៣ ប្រភេទ ដោយធ្វើតេស្តក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមានកម្រិតសូដ្យូមក្លរួរ (NaCl) និងប៉ូលីអេទីឡែនគ្លីកូល (PEG-6000) ខុសៗគ្នាក្នុងរយៈពេល ៤ សប្តាហ៍។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Total Chlorophyll Content / Chlorophyll Stability Index (CSI)
ការវាស់ស្ទង់មាតិកាក្លរ៉ូហ្វីលសរុប / សន្ទស្សន៍ស្ថិរភាពក្លរ៉ូហ្វីល		 ងាយស្រួលវាស់វែងដោយប្រើ Spectrophotometer និងឆ្លុះបញ្ចាំងផ្ទាល់ពីសមត្ថភាពរស្មីសំយោគរបស់រុក្ខជាតិ។ មិនសូវមានភាពជាក់លាក់ខ្ពស់ក្នុងការបែងចែកពូជនៅពេលជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួតកម្រិតទាប។ ពូជ KPS 01-01-25 មានការថយចុះក្លរ៉ូហ្វីលនៅសល់ 65.48% ក្នុងកម្រិត PEG 15% ចំណែក KPS 01-01-12 ធន់ជាងគេ។
Plant Water Relations (Relative Water Content - RWC)
ទំនាក់ទំនងទឹកក្នុងរុក្ខជាតិ (មាតិកាទឹកធៀប - RWC)		 បង្ហាញពីស្ថានភាពជាតិទឹកនៅក្នុងកោសិកាបានយ៉ាងច្បាស់ និងជួយប៉ាន់ស្មានការរក្សាជាតិទឹករបស់ប្រូតូប្លាស។ ត្រូវការពេលយូរ (២៤ម៉ោងដើម្បីឆ្អែតទឹក និង ៤៨ម៉ោងដើម្បីសម្ងួត) និងមិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការត្រួតពិនិត្យគ្រោះរាំងស្ងួតដោយប្រើ PEG។ ពូជ LK92-11 ថយចុះ RWC ដល់ 61.62% ក្នុងកម្រិត NaCl 2.0% ខណៈពូជដទៃរក្សាបានខ្ពស់ជាង ៧៦%។
Membrane Damage Rate (MDR) / Electrolyte Leakage
អត្រាខូចខាតភ្នាសកោសិកា (MDR)		 អាចវាយតម្លៃការខូចខាតកោសិកាដោយផ្ទាល់តាមរយៈការលេចធ្លាយអ៊ីយ៉ុងដែលវាស់ដោយឧបករណ៍ EC meter។ ឆ្លើយតបច្បាស់លាស់តែចំពោះកំហាប់ PEG ខ្ពស់ ឬការសាយភាយជាតិអំបិលខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។ KPS 01-01-25 មានការលេចធ្លាយអ៊ីយ៉ុងទាបបំផុតត្រឹម 15.12% ក្នុងកម្រិតអំបិល 2.0% និង 13.10% ក្នុងកម្រិត PEG 15%។
Proline and Glycine Betaine Accumulation Analysis
ការវិភាគការប្រមូលផ្តុំ Proline និង Glycine Betaine		 ជាសូចនាករដ៏ល្អនិងគួរឱ្យទុកចិត្តបំផុតសម្រាប់វាស់ស្ទង់ការសម្របខ្លួនទៅនឹងសម្ពាធអូស្ម៉ូទិច (Osmotic adjustment)។ ទាមទារសារធាតុគីមីច្រើនប្រភេទ និងបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍ស្មុគស្មាញ (Centrifuge, Homogenizer) ព្រមទាំងចំណាយពេលយូរក្នុងការចម្រាញ់។ កម្រិត Proline របស់ KPS 01-01-25 កើនឡើងយ៉ាងលឿនដល់ 12.28 ក្នុងអំបិល 2.0% ធៀបនឹង LK92-11 ដែលមានត្រឹម 6.78។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះទាមទារឱ្យមានបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍ជីវគីមីទំនើប សារធាតុគីមីចម្រុះ និងផ្ទះកញ្ចក់សម្រាប់ការដាំដុះសាកល្បង។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យកាសេតសាត) ដោយផ្តោតលើពូជអំពៅក្នុងស្រុករបស់ថៃចំនួន ៣ ប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌផ្ទះកញ្ចក់និងពាក់កណ្តាលអ៊ីដ្រូប៉ូនិច។ វាមិនទាន់ឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីលក្ខខណ្ឌដីជាក់ស្តែង (Field conditions) ឬភាពខុសគ្នានៃអាកាសធាតុប្រែប្រួលនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានអាកាសធាតុនិងលក្ខខណ្ឌដីស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវមានការធ្វើតេស្តបញ្ជាក់បន្ថែមលើដីចម្ការផ្ទាល់នៅកម្ពុជា។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃសរីរវិទ្យានិងជីវគីមីនេះ ពិតជាមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តសម្រាប់កម្មវិធីបង្កាត់និងជ្រើសរើសពូជអំពៅនៅកម្ពុជា។

ការប្រើប្រាស់ប៉ារ៉ាម៉ែត្រជីវគីមីទាំងនេះជាឧបករណ៍ពិនិត្យបឋម (Fast screening tools) នឹងជួយកសិករនិងក្រុមហ៊ុនកសិកម្មនៅកម្ពុជាសន្សំសំចៃពេលវេលាយ៉ាងច្រើន ក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសពូជអំពៅដែលផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ទោះក្នុងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុអាក្រក់។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. រៀបចំការដាំដុះសាកល្បងនិងតេស្តភាពតានតឹង: ដាំកូនអំពៅនៅក្នុងថាស Semi-hydroponic ក្នុងផ្ទះកញ្ចក់ បន្ទាប់មកផ្តល់ភាពតានតឹងសប្បនិម្មិតដោយប្រើប្រាស់សូលុយស្យុង PEG-6000 (0-15%) ដើម្បីធ្វើត្រាប់តាមគ្រោះរាំងស្ងួត និង NaCl (0-2.0%) សម្រាប់ធ្វើត្រាប់តាមជាតិប្រៃ រយៈពេល៤សប្តាហ៍។
  2. វាស់វែងសូចនាករសរីរវិទ្យា និងការខូចខាតរូបវន្ត: ប្រមូលសំណាកស្លឹកទី៣ ដើម្បីវាស់មាតិកាទឹក (RWC)។ ត្រាំស្លឹកក្នុងទឹកចម្រោះ រួចប្រើប្រាស់ EC meter វាស់ចរន្តអគ្គិសនីមុននិងក្រោយចំហុយ (Autoclave) ដើម្បីគណនាអត្រាខូចខាតភ្នាសកោសិកា (MDR)។
  3. វិភាគទិន្នន័យក្លរ៉ូហ្វីលនិងការរៀបចំសារធាតុ: កិនបំបែកស្លឹកអំពៅជាមួយសារធាតុ 80% Acetone និងប្រើប្រាស់ UV-VIS Spectrophotometer វាស់នៅកម្រិតរលកពន្លឺ 644, 647 និង 470 nm ដើម្បីគណនាសន្ទស្សន៍ស្ថិរភាពក្លរ៉ូហ្វីល (CSI)។
  4. ការវិភាគជីវគីមីស៊ីជម្រៅ (Proline & Glycine Betaine): ចម្រាញ់សារធាតុពីស្លឹកដោយប្រើម៉ាស៊ីន Homogenizer និងសារធាតុ Sulfosalicylic acid (សម្រាប់ Proline) រួចប្រតិកម្មជាមួយ Acid ninhydrin។ វាស់កម្រិតស្រូបពន្លឺ (Absorbance) ដើម្បីកំណត់បរិមាណ Osmolytes ប្រឆាំងសម្ពាធអូស្ម៉ូទិច។
  5. ការវិភាគស្ថិតិនិងការជ្រើសរើសពូជដាំដុះផ្ទាល់: ប្រមូលទិន្នន័យទាំងអស់វិភាគដោយប្រើ ANOVA និង Tukey’s test ក្នុង Microsoft Excel។ ជ្រើសរើសពូជដែលមានកម្រិត Proline ខ្ពស់និង MDR ទាប បញ្ជូនទៅដាំសាកល្បងលើដីជាក់ស្តែង (Field trials) នៅកម្ពុជា។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Osmotic adjustment (ការសម្របខ្លួនទៅនឹងសម្ពាធអូស្ម៉ូទិច) ដំណើរការដែលរុក្ខជាតិបង្កើតនិងប្រមូលផ្តុំសារធាតុរលាយ (ដូចជា Proline និង Glycine betaine) នៅក្នុងកោសិការបស់វា ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ជាតិទឹកនៅពេលជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួត ឬដីប្រៃ។ វាកាត់បន្ថយសក្តានុពលទឹកក្នុងកោសិកា ធ្វើឱ្យកោសិកាអាចបន្តស្រូបទឹកពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅបាន។ ដូចជាការបន្ថែមអំបិលឬស្ករទៅក្នុងសាច់ ដើម្បីរក្សាជាតិទឹកកុំឱ្យសាច់ស្ងួតពេកនៅពេលត្រូវកម្តៅថ្ងៃ។
Proline (ប្រូលីន) ជាប្រភេទអាស៊ីតអាមីណូមួយដែលរុក្ខជាតិផលិតឡើងយ៉ាងច្រើននៅពេលជួបប្រទះភាពតានតឹង (ដូចជាខ្វះទឹក ឬជាតិប្រៃខ្ពស់) ដើម្បីជួយការពារប្រូតេអ៊ីន ភ្នាសកោសិកា និងរក្សាតុល្យភាពជាតិទឹកកុំឱ្យខ្សោះ។ ដូចជាអាវក្រោះការពារគ្រាប់ដែលទាហានពាក់នៅពេលចេញច្បាំង ដើម្បីការពារខ្លួនពីការវាយប្រហារពីសត្រូវ (ភាពតានតឹងបរិស្ថាន)។
Glycine betaine (គ្លីស៊ីនបេតានីន) ជាសមាសធាតុសរីរាង្គមួយប្រភេទ (Osmolyte) ដែលរុក្ខជាតិប្រមូលផ្តុំដើម្បីការពារអង់ស៊ីមនិងភ្នាសកោសិកាពីការខូចខាតដោយសារកំហាប់អ៊ីយ៉ុងពុលនៅពេលដីមានជាតិប្រៃខ្ពស់ ឬខ្វះទឹកខ្លាំង។ ដូចជាសារធាតុគីមីទឹកស្អំ (Coolant) ដែលគេចាក់ចូលក្នុងម៉ាស៊ីនឡាន ដើម្បីការពារកុំឱ្យម៉ាស៊ីនខូចនៅពេលកម្តៅឡើងខ្ពស់ខ្លាំង។
Chlorophyll Stability Index - CSI (សន្ទស្សន៍ស្ថិរភាពក្លរ៉ូហ្វីល) ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់រុក្ខជាតិក្នុងការរក្សាបរិមាណក្លរ៉ូហ្វីល (សារធាតុពណ៌បៃតង) ឱ្យនៅល្អនៅពេលជួបប្រទះភាពតានតឹង។ រុក្ខជាតិដែលមាន CSI ខ្ពស់ អាចបន្តធ្វើរស្មីសំយោគបានល្អទោះក្នុងលក្ខខណ្ឌអាក្រក់។ ដូចជាការវាស់ស្ទង់គុណភាពថ្នាំពណ៌លាបផ្ទះ ដែលមិនងាយស្លេកពណ៌ទោះបីជាត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យនិងភ្លៀងខ្លាំងក៏ដោយ។
Relative Water Content - RWC (មាតិកាទឹកធៀប) ជាប៉ារ៉ាម៉ែត្រសម្រាប់វាស់ស្ថានភាពជាតិទឹកនៅក្នុងកោសិការុក្ខជាតិ ដោយធៀបបរិមាណទឹកដែលមានស្រាប់ទៅនឹងបរិមាណទឹកអតិបរមាដែលកោសិកាអាចផ្ទុកបាននៅពេលឆ្អែតទឹក។ វាបង្ហាញពីកម្រិតនៃការខ្សោះជាតិទឹក។ ដូចជាការថ្លឹងមើលថាតើអេប៉ុងមួយមានផ្ទុកទឹកប៉ុន្មានភាគរយ បើប្រៀបធៀបទៅនឹងពេលដែលវាបឺតទឹកជោកពេញបរិបូរណ៍។
Membrane Damage Rate - MDR (អត្រាខូចខាតភ្នាសកោសិកា) ជាការវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការខូចខាតភ្នាសកោសិការបស់រុក្ខជាតិ ដោយពិនិត្យមើលបរិមាណអ៊ីយ៉ុងដែលលេចធ្លាយចេញពីកោសិកាទៅក្នុងទឹក។ បើភ្នាសរងការខូចខាតខ្លាំង អ៊ីយ៉ុងលេចធ្លាយកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យចរន្តអគ្គិសនីក្នុងទឹកកើនឡើង។ ដូចជាការសង្កេតមើលថង់ប្លាស្ទិកធ្លុះ ដែលធ្វើឱ្យទឹកស៊ីរ៉ូខាងក្នុងលេចធ្លាយចេញមកក្រៅកាន់តែច្រើនទៅតាមទំហំប្រហោង។
Polyethylene glycol - PEG-6000 (ប៉ូលីអេទីឡែនគ្លីកូល) ជាសារធាតុគីមីដែលមានម៉ូលេគុលធំៗ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដើម្បីបង្កើតភាពតានតឹងនៃគ្រោះរាំងស្ងួតសប្បនិម្មិត (Osmotic stress) ដោយសារវាទាញយកជាតិទឹកពីរុក្ខជាតិ ប៉ុន្តែមិនជ្រាបចូលទៅបំពុលកោសិការុក្ខជាតិឡើយ។ ដូចជាការដាក់ដុំអេប៉ុងស្ងួតធំៗនៅជុំវិញដើមឈើ ដែលវាស្រូបទាញយកទឹកអស់ពីដី ធ្វើឱ្យដើមឈើពិបាកបឺតទឹកយកទៅប្រើប្រាស់ទោះបីជាមានទឹកនៅក្បែរក៏ដោយ។
Reactive Oxygen Species - ROS (ប្រភេទអុកស៊ីសែនសកម្ម) ជាម៉ូលេគុលអុកស៊ីសែនដែលមានប្រតិកម្មខ្លាំង ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងច្រើនខុសធម្មតានៅពេលរុក្ខជាតិជួបភាពតានតឹង (ដូចជាដីប្រៃ) ហើយវាអាចទៅបំផ្លាញប្រូតេអ៊ីន ឌីអិនអេ (DNA) និងភ្នាសកោសិការបស់រុក្ខជាតិ។ ដូចជាច្រេះដែលកាត់ស៊ីដែកយ៉ាងលឿន បំផ្លាញរចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំរបស់រថយន្តនៅពេលត្រូវទឹកសមុទ្រប្រៃៗ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖