បញ្ហា (The Problem)៖ វិស័យសំណង់ប្រើប្រាស់ប្រមាណ ៤០% នៃថាមពលសកល និងបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច ៣៩% ដែលទាមទារឱ្យមានដំណោះស្រាយបន្ទាន់ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន។ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលយុទ្ធសាស្ត្រនានាដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពលអគារ និងការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញនូវអត្ថបទវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ ដោយចាត់ថ្នាក់យុទ្ធសាស្ត្រកាត់បន្ថយថាមពលជាបីប្រភេទសំខាន់ៗដែលកំពុងអនុវត្តបច្ចុប្បន្ន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Improving Building Envelope Efficiency ការកែលម្អប្រសិទ្ធភាពសំបកអគារ |
ជួយកាត់បន្ថយតម្រូវការកម្តៅនិងម៉ាស៊ីនត្រជាក់យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងបង្កើនផាសុកភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់តាមរយៈការគ្រប់គ្រងពន្លឺនិងសីតុណ្ហភាពធម្មជាតិ។ | ទាមទារការចំណាយដើមខ្ពស់សម្រាប់សម្ភារៈទំនើបៗ (ដូចជាកញ្ចក់ឆ្លាតវៃ និងអ៊ីសូឡង់ណាណូ) ហើយសម្ភារៈខ្លះពិបាករកបាននៅតាមទីផ្សារក្នុងស្រុក។ | ការបិទជិតខ្យល់ចេញចូល (Air sealing) តែមួយមុខអាចកាត់បន្ថយតម្រូវការកម្តៅ/ភាពត្រជាក់បានពី ២០% ទៅ ៣០%។ |
| Improving Building Operation Systems ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការអគារ |
ងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងតាមរយៈស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទ (Mobile apps) ដែលជួយកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយថាមពលពេលគ្មានមនុស្សនៅ។ | ត្រូវការការថែទាំប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាជាប្រចាំ និងការពឹងផ្អែកលើបណ្តាញអ៊ិនធឺណិត ឬសេវាផ្ទុកទិន្នន័យលើពពក (Cloud-based systems)។ | ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបញ្ជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់ឆ្លាតវៃ (Smart HVAC) សន្សំសំចៃថាមពលបាន ១៥% ទៅ ៥០% ខណៈភ្លើងបំភ្លឺឆ្លាតវៃសន្សំបាន ២០% ទៅ ៤៥%។ |
| Renewable Energy Sources Supply ការផ្គត់ផ្គង់ប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ |
មិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន មានប្រភពថាមពលឥតគិតថ្លៃយូរអង្វែង និងជំរុញឱ្យមានឯករាជ្យភាពផ្នែកថាមពលសម្រាប់អគារ (ZEB)។ | ការផលិតថាមពលមិនមានស្ថិរភាព (អាស្រ័យលើអាកាសធាតុ) ទាមទារប្រព័ន្ធស្តុកទុក (ថ្មពិល) និងត្រូវការទីតាំងធំទូលាយសម្រាប់ការដំឡើងបន្ទះសូឡា។ | អគារប្រភេទ Eco-villa នៅទីក្រុង Masdar អាចប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ ១០០% និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច ៣៦តោន ក្នុងមួយឆ្នាំ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រកាត់បន្ថយថាមពលអគារទាមទារការចំណាយដើមវិនិយោគ (Upfront cost) ខ្ពស់ ដែលជាឧបសគ្គចម្បងសម្រាប់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងការទទួលបានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទាំងនេះ។
ការសិក្សានេះគឺជាការពិនិត្យឡើងវិញជាសកល ប៉ុន្តែទិន្នន័យនៃភាពជោគជ័យ និងការអនុវត្តភាគច្រើនគឺផ្អែកលើប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប កាណាដា និងទីក្រុង Masdar ក្នុងប្រទេសអារ៉ាប់រួម (UAE)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការទាញយកលទ្ធផលនេះមកអនុវត្តផ្ទាល់ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះអាកាសធាតុត្រូពិកក្តៅសើមទាមទារការរចនាសំបកអគារ និងប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញចូលខុសពីតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់។
យុទ្ធសាស្ត្រទាំងបីនេះមានសក្តានុពលខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ស្របពេលដែលវិស័យសំណង់និងអចលនទ្រព្យកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកលើបណ្តាញអគ្គិសនីជាតិ។
ដើម្បីឱ្យការអនុវត្តនេះទទួលបានជោគជ័យពេញលេញ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគួរតែបង្កើតនិងអនុវត្តបទប្បញ្ញត្តិស្តង់ដារថាមពលអគារ (Mandatory Building Energy Codes) ជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់ការសាងសង់ថ្មី។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Zero Emission (energy) Building (ZEB) | អគារដែលអាចផលិតថាមពលកកើតឡើងវិញដោយខ្លួនឯងបានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បំពេញតម្រូវការប្រើប្រាស់ប្រចាំឆ្នាំរបស់វា ព្រមទាំងផ្តល់បរិយាកាសល្អខាងក្នុង ដោយមិនបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ពុលទៅក្នុងបរិស្ថានឡើយ។ | ដូចជាផ្ទះដែលមានចម្ការបន្លែផ្ទាល់ខ្លួន ដាំហូបខ្លួនឯងគ្រប់គ្រាន់ ដោយមិនបាច់ទៅទិញពីផ្សារ និងមិនបញ្ចេញសំរាមចោលផ្តេសផ្តាស។ |
| Building envelope | សំបកក្រៅនៃអគារដែលបំបែកផ្នែកខាងក្នុងនិងខាងក្រៅ រួមមានជញ្ជាំង ដំបូល កញ្ចក់ និងទ្វារ ដែលមានតួនាទីការពារកម្តៅ ការពារអាកាសធាតុ និងរក្សាផាសុកភាពខាងក្នុងដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់។ | ប្រៀបបាននឹងសម្លៀកបំពាក់ដែលយើងពាក់ដើម្បីការពារខ្លួនពីកម្តៅថ្ងៃ ឬភាពរងា កុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់រាងកាយខាងក្នុង។ |
| Dynamic facades | មុខអគារដែលអាចផ្លាស់ប្តូររូបរាង ឬបិទបើកដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមចលនារបស់ព្រះអាទិត្យ ដើម្បីទប់ស្កាត់កម្តៅ និងគ្រប់គ្រងពន្លឺដែលជះចូលក្នុងអគារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាឆ័ត្រឆ្លាតវៃដែលលាតសន្ធឹងដោយស្វ័យប្រវត្តិពេលមេឃក្តៅខ្លាំង ហើយបត់ទុកវិញនៅពេលមេឃស្រទុំ។ |
| Electro chromic glass | ប្រភេទកញ្ចក់ឆ្លាតវៃដែលអាចផ្លាស់ប្តូរកម្រិតភាពថ្លា និងកម្រិតពណ៌របស់វាដោយប្រើចរន្តអគ្គិសនី ដើម្បីទប់កម្តៅនិងពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយមិនបាច់ប្រើវាំងននជួយសន្សំសំចៃថាមពលអគារ។ | ដូចជាវ៉ែនតាការពារពន្លឺថ្ងៃដែលអាចប្តូរពណ៌ទៅជាងងឹតដោយស្វ័យប្រវត្តិពេលអ្នកដើរចេញទៅត្រូវថ្ងៃ។ |
| Automated System Optimization (ASO) | ប្រព័ន្ធដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មានវិទ្យា (ICT) ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យ វិភាគ និងធ្វើការផ្លាស់ប្តូរប្រតិបត្តិការអគារ (ដូចជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់) ដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមកត្តាខាងក្រៅដូចជា អាកាសធាតុ និងចំនួនមនុស្ស។ | ប្រៀបដូចជាខួរក្បាលសិប្បនិម្មិតដែលចេះគិត និងបិទបើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់ឬភ្លើងដោយខ្លួនឯងនៅពេលវាមើលឃើញថាគ្មានមនុស្សនៅក្នុងបន្ទប់។ |
| Nano insulation materials | សម្ភារៈការពារកម្តៅដែលផលិតឡើងពីបច្ចេកវិទ្យាណាណូ មានកម្រាស់ស្តើងបំផុត ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពទប់កម្តៅបានខ្ពស់ជាងសម្ភារៈអ៊ីសូឡង់ធម្មតាដល់ទៅដប់ដង (ឧទាហរណ៍៖ បន្ទះ Aerogel)។ | ដូចជាអាវរងាដែលស្តើងដូចក្រណាត់សូត្រ ប៉ុន្តែអាចផ្តល់ភាពកក់ក្តៅបានស្មើនឹងអាវរងាកម្រាស់ក្រាស់ៗអញ្ចឹងដែរ។ |
| Variable frequency drive | ឧបករណ៍បញ្ជាម៉ូទ័រអេឡិចត្រូនិកដែលលៃតម្រូវល្បឿនរបស់ម៉ាស៊ីន (ដូចជាកង្ហារ ឬម៉ាស៊ីនបូមទឹកនៃប្រព័ន្ធ HVAC) ទៅតាមតម្រូវការជាក់ស្តែង ដើម្បីសន្សំសំចៃថាមពលជាជាងការឱ្យម៉ាស៊ីនរត់ពេញកម្លាំងរហូត។ | ប្រៀបដូចជាឈ្នាន់ហ្គែរឡាន ដែលយើងអាចជាន់បន្ថែម ឬបន្ថយល្បឿនតាមស្ថានភាពផ្លូវ ជាជាងជាន់ឱ្យលឿនរហូតបើទោះជាផ្លូវស្ទះក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
