បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបញ្ជូលក្នុងវីដេអូចម្រៀង (Trackvertising) ដោយផ្តោតលើទំនាក់ទំនងរវាងការចងចាំម៉ាកយីហោ អាកប្បកិរិយា និងបំណងក្នុងការប្រើប្រាស់សេវាកម្មរបស់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈវិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យប៊ូរ៉ាផាចំនួន ៤០៣ នាក់ ដែលមានអាយុចាប់ពី ២០ ឆ្នាំឡើងទៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Trackvertising (Music Video Marketing) ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបង្កប់ក្នុងវីដេអូចម្រៀង |
បង្កើតការផ្សារភ្ជាប់ផ្នែកអារម្មណ៍បានល្អិតល្អន់តាមរយៈតន្ត្រី និងសិល្បករល្បីៗ ធ្វើឱ្យទស្សនិកជនងាយស្រួលចងចាំដោយមិនដឹងខ្លួន។ | អាចធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនាមានអារម្មណ៍អវិជ្ជមានចំពោះម៉ាកសេវាកម្ម ប្រសិនបើពួកគេយល់ថាត្រូវបានគេបង្ខំ ឬរំខានដល់បទពិសោធន៍នៃការទស្សនា។ | មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានកម្រិតមធ្យមជាមួយបំណងនៃការប្រើប្រាស់សេវាកម្ម (r=0.36, p<0.001) ប៉ុន្តែមានទំនាក់ទំនងអវិជ្ជមានជាមួយអាកប្បកិរិយាចំពោះម៉ាកយីហោ (r=-0.31)។ |
| Direct Product Placement ការដាក់តាំងផលិតផលដោយផ្ទាល់ |
បង្ហាញម៉ាកយីហោបានយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងធានាថាអ្នកទស្សនាដឹងពីវត្តមានរបស់ផលិតផល ឬសេវាកម្ម។ | ងាយនឹងធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនាធុញទ្រាន់ និងមានទំនោរចង់រំលង (Skip) ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ប្រសិនបើវាមិនស៊ីមេទ្រីនឹងសាច់រឿង។ | ធ្វើឱ្យការចងចាំមានកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់តែរូបភាពស្លាកសញ្ញាធំៗ តែមិនធានាដល់បំណងនៃការទិញ ឬការគាំទ្រនោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកលើការប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ ដែលមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យផ្តាច់មុខពីនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យប៊ូរ៉ាផា (ប្រទេសថៃ) ចំនួន ៤០៣ នាក់ ដែលមានអាយុលើសពី ២០ ឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីទស្សនៈរបស់យុវជន-និស្សិតនៅក្នុងបរិបទប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះយុវជនកម្ពុជាក៏មានទំនោរគាំទ្រសិល្បករ និងវីដេអូចម្រៀង (MV) ខ្លាំងដូចគ្នា ប៉ុន្តែការឆ្លើយតបចំពោះម៉ាកយីហោអាចមានភាពខុសគ្នាអាស្រ័យលើបរិបទវប្បធម៌។
ការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ទីផ្សារប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងវិស័យកម្សាន្ត និងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល។
ជារួម យុទ្ធសាស្ត្រ Trackvertising គឺជាឧបករណ៍ដ៏មុតស្រួចសម្រាប់ទីផ្សារកម្ពុជា ប្រសិនបើត្រូវបានអនុវត្តដោយសិល្បៈនៃការច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ និងមិនបង្ខំអ្នកទស្សនា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Trackvertising | ទម្រង់នៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលបញ្ចូលម៉ាកយីហោ ឬផលិតផលទៅក្នុងវីដេអូចម្រៀង ដោយរួមបញ្ចូលតន្ត្រី សាច់រឿង សិល្បករ និងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មបញ្ចូលគ្នាជារឿងតែមួយ។ | ដូចជាការយកផលិតផលទៅឱ្យតារាចម្រៀងល្បីប្រើប្រាស់នៅក្នុង MV (Music Video) ដើម្បីឱ្យអ្នកគាំទ្រឃើញហើយចង់ប្រើប្រាស់តាម។ |
| Brand recall | សមត្ថភាពរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការចងចាំ ឬនឹកឃើញដល់ឈ្មោះម៉ាកយីហោ ឬសេវាកម្មណាមួយដោយខ្លួនឯងចេញពីការចងចាំ ដោយមិនចាំបាច់មានការបង្ហាញរូបភាព ឬរំលឹកប្រាប់នៅចំពោះមុខ។ | ដូចជាពេលគេសួរថា "តើអ្នកស្គាល់ធនាគារអ្វីខ្លះ?" ហើយអ្នកនឹកឃើញឈ្មោះធនាគារមួយភ្លាមៗដោយមិនបាច់មើលបញ្ជីឈ្មោះ។ |
| Balance theories | ទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលមនុស្សព្យាយាមរក្សាតុល្យភាពនៃអារម្មណ៍ និងអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួន។ ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើអតិថិជនចូលចិត្តតារាចម្រៀង ហើយតារានោះគាំទ្រផលិតផលមួយ នោះអតិថិជនមានទំនោរចង់ចូលចិត្តផលិតផលនោះដែរ ដើម្បីឱ្យអារម្មណ៍មានតុល្យភាព។ | ដូចជាពាក្យថា "ស្រឡាញ់មេអំបៅ ត្រូវស្រឡាញ់ផ្កា" បើយើងចូលចិត្តតារា យើងក៏ងាយនឹងចូលចិត្តរបស់ដែលតារានោះប្រើដែរ។ |
| Product placement | យុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារដែលក្រុមហ៊ុនចំណាយប្រាក់ដើម្បីដាក់តាំងផលិតផល ឬសេវាកម្មរបស់ខ្លួនដោយប្រយោល ឬបង្កប់នៅក្នុងមាតិកាកម្សាន្ត ដូចជាភាពយន្ត កម្មវិធីទូរទស្សន៍ ឬវីដេអូចម្រៀង។ | ដូចជាការឃើញតួឯកក្នុងរឿងភាគផឹកកាហ្វេម៉ាកណាមួយយ៉ាងច្បាស់ ដែលមើលទៅដូចជាសកម្មភាពធម្មជាតិ តែតាមពិតជាការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។ |
| Cognitive responses | ប្រតិកម្មផ្នែកគំនិត និងការយល់ដឹងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ នៅពេលបានទទួលសារពាណិជ្ជកម្ម ដែលរួមមានការគិត ការវាយតម្លៃ ការវិភាគ និងការបង្កើតជាយោបល់យល់ស្រប ឬប្រឆាំងទៅនឹងសារនោះ។ | ដូចជាពេលយើងឃើញការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មមួយ ហើយខួរក្បាលយើងចាប់ផ្តើមគិតវិភាគភ្លាមៗថា "តើរបស់នេះពិតជាល្អដូចគេនិយាយមែនឬអត់?"។ |
| Figure and ground | គោលការណ៍នៃចិត្តសាស្ត្រ Gestalt ដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលមនុស្សញែករូបភាពសំខាន់ (Figure) ចេញពីផ្ទៃខាងក្រោយ (Ground) នៅពេលពួកគេសម្លឹងមើលអ្វីមួយ។ ក្នុងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាម MV តារាចម្រៀងអាចជារូបភាពសំខាន់ ចំណែកស្លាកសញ្ញាផលិតផលអាចជាផ្ទៃខាងក្រោយ។ | ដូចជាការថតរូប Portrait ដែលមនុស្សច្បាស់លេចធ្លោនៅខាងមុខ (Figure) ចំណែកទេសភាពទូទៅវិញគឺព្រិលៗនៅខាងក្រោយ (Ground)។ |
| Service Usage Intention | កម្រិតនៃបំណងប្រាថ្នា ឬការសម្រេចចិត្តទុកជាមុនរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ក្នុងការជ្រើសរើសប្រើប្រាស់សេវាកម្មណាមួយនាពេលអនាគត បន្ទាប់ពីទទួលបានព័ត៌មាន ឬការជំរុញពីការផ្សព្វផ្សាយរួច។ | ដូចជាអារម្មណ៍គិតក្នុងចិត្តថា "លើកក្រោយបើត្រូវការផ្ទេរលុយ ខ្ញុំនឹងសាកប្រើកម្មវិធីរបស់ធនាគារនេះមើល" បន្ទាប់ពីមើលពាណិជ្ជកម្មចប់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
