បញ្ហា (The Problem)៖ ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនៅសល់ក្នុងបន្លែស្រស់បង្កហានិភ័យដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ ខណៈដែលកង្វះការយល់ដឹងអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការជ្រើសរើសអាហារប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបែបពណ៌នា (Descriptive Research) នេះ ត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកបរិភោគបន្លែចំនួន ២០០នាក់ តាមរយៈការសម្ភាសន៍ដោយផ្ទាល់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Independent t-test & One-way ANOVA ការធ្វើតេស្ត t-test ឯករាជ្យ និងការវិភាគវ៉ារ្យង់ (ANOVA) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នានៃកម្រិតចំណេះដឹង និងអាកប្បកិរិយារវាងក្រុមប្រជាសាស្ត្រផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ភេទ អាយុ កម្រិតវប្បធម៌)។ | អាចបង្ហាញត្រឹមតែភាពខុសគ្នារវាងក្រុម ប៉ុន្តែមិនអាចបង្ហាញពីកម្រិតនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរនោះទេ។ | ការវិភាគនេះបង្ហាញថា មិនមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងសំខាន់ (p > 0.05) នៃចំណេះដឹងនិងអាកប្បកិរិយារវាងក្រុមដែលមានអាយុ ភេទ ឬកម្រិតវប្បធម៌ខុសគ្នាឡើយ។ |
| Pearson's Product Moment Correlation ការវិភាគទំនាក់ទំនងមេគុណ Pearson |
អាចវាស់ស្ទង់បានយ៉ាងច្បាស់លាស់នូវកម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរជាប់តគ្នាពីរ (ចំណេះដឹង និង អាកប្បកិរិយា)។ | ទោះបីជាបង្ហាញថាមានទំនាក់ទំនងគ្នាក៏ដោយ ក៏វិធីសាស្ត្រនេះមិនអាចបញ្ជាក់ពីភាពជាហេតុនិងផល (Causation) បាននោះទេ។ | រកឃើញមានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានកម្រិតបង្គួរ (r = 0.480, p < 0.05) រវាងកម្រិតចំណេះដឹង និងអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាឬកុំព្យូទ័រស្មុគស្មាញនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារកម្លាំងពលកម្មសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ និងចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅក្នុងស្រុកថាហ្មៃ ខេត្តច័ន្ទបុរី ដោយអ្នកចូលរួមភាគច្រើនជាស្ត្រី (៦៣%) និងមានកម្រិតវប្បធម៌ខ្ពស់ (ជាង ៨៣.៥% ចប់វិទ្យាល័យ ឬបរិញ្ញាបត្រ)។ ភាពលម្អៀងនៃកម្រិតវប្បធម៌ខ្ពស់នេះ អាចធ្វើឱ្យពិន្ទុចំណេះដឹងជាមធ្យមខ្ពស់ជាងការពិត ប្រសិនបើគម្រោងនេះយកមកអនុវត្តនៅតាមតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលស្ត្រីមេផ្ទះអាចមានកម្រិតវប្បធម៌ទាបជាង។
វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវនិងកម្រងសំណួរនៅក្នុងឯកសារនេះ មានប្រយោជន៍ និងងាយស្រួលក្នុងការយកមកអនុវត្តកែច្នៃសម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ការស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងចំណេះដឹងនិងអាកប្បកិរិយាជាក់ស្តែង នឹងជួយស្ថាប័នកម្ពុជាឱ្យផ្លាស់ប្តូរពីការគ្រាន់តែ 'ផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន' ទៅជាការ 'ផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ' របស់អ្នកទិញឱ្យចេះជ្រើសរើសបន្លែសុវត្ថិភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Organophosphate | ជាប្រភេទថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតដែលមានជាតិពុលខ្ពស់ ដែលវាចូលទៅវាយប្រហារនិងរារាំងដំណើរការនៃប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកណ្តាលរបស់សត្វល្អិត និងអាចប៉ះពាល់ដល់មនុស្សប្រសិនបើបរិភោគលើសកម្រិត។ | ដូចជាការកាត់ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៅក្នុងផ្ទះ ដែលធ្វើឱ្យឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចទាំងអស់ឈប់ដំណើរការភ្លាមៗ។ |
| Carbamate | ជាក្រុមថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតដែលមានសកម្មភាពវាយប្រហារប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទស្រដៀងនឹង Organophosphate ដែរ ប៉ុន្តែជាទូទៅវាមានកម្រិតជាតិពុលតិចជាង និងងាយបំបែកខ្លួនឬបាត់បង់ឥទ្ធិពលលឿនជាង។ | ដូចជាថ្នាំងងុយដេកកម្រិតស្រាល ដែលធ្វើឱ្យសត្វល្អិតសន្លប់ ឬស្លាប់ ប៉ុន្តែមិនសូវប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់មនុស្សដូចថ្នាំប្រភេទមុនទេ។ |
| Maximum Residue Limit (MRL) | ជាកម្រិតបរិមាណសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតអតិបរមា ដែលច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យមានសេសសល់នៅលើបន្លែ ឬផ្លែឈើ ដោយត្រូវបានគណនាថាមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគឡើយ។ | ដូចជាល្បឿនអតិបរមាដែលច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យបើកបរលើផ្លូវជាតិ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពអ្នកដំណើរ (បើរត់លើសពីនេះ គឺគ្រោះថ្នាក់)។ |
| LD50 (Median Lethal Dose) | ជាកម្រិតបរិមាណនៃសារធាតុពុលគីមី ដែលអាចសម្លាប់សត្វ ឬភាវៈរស់ដែលត្រូវបានយកមកធ្វើតេស្តសាកល្បង ចំនួនពាក់កណ្តាល (៥០%) នៃចំនួនសត្វសរុប។ | ដូចជាកម្រិតបរិមាណជាតិអាល់កុល ដែលតម្រូវឱ្យមនុស្សម្នាក់ផឹក រហូតអាចធ្វើឱ្យមនុស្សពាក់កណ្តាលក្នុងចំណោមអ្នកផឹកទាំងអស់ស្រវឹងសន្លប់។ |
| Cross Sectional Study | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ដែលប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមមនុស្សគោលដៅ ត្រឹមតែមួយលើកគត់នៅពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីទាញរកទំនាក់ទំនងរវាងបញ្ហា និងកត្តាប្រឈម។ | ដូចជាការថតរូបសន្លឹកមួយប៉ុស្តិ៍ ដើម្បីមើលនិងរាប់ថាតើនៅវិនាទីនោះមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់កំពុងញញឹម និងប៉ុន្មាននាក់កំពុងយំ។ |
| Pearson's product moment correlation | ជារូបមន្តស្ថិតិប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ថាតើវាដើរស្របគ្នា ផ្ទុយគ្នា ឬមិនមានទំនាក់ទំនងសោះ (ឧទាហរណ៍៖ ទំនាក់ទំនងរវាងកម្រិតចំណេះដឹង និង អាកប្បកិរិយា)។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់មើលថា តើចំនួនម៉ោងរៀន និងពិន្ទុប្រឡង ដើរស្របគ្នាកម្រិតណា (រៀនកាន់តែច្រើន ពិន្ទុកាន់តែខ្ពស់)។ |
| Cronbach's Alpha | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីត្រួតពិនិត្យភាពត្រឹមត្រូវ និងភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាខាងក្នុងនៃសំណួរនីមួយៗនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងនោះពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់ប្រធានបទតែមួយមែនឬអត់។ | ដូចជាការយករបស់របរមួយទៅថ្លឹងលើជញ្ជីង៣ផ្សេងគ្នា ដើម្បីចង់ផ្ទៀងផ្ទាត់ដឹងថាជញ្ជីងទាំងនោះមានស្តង់ដារបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នាឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
