បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងប្រៀបធៀបកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសប្រើប្រាស់សេវាហិរញ្ញវត្ថុតាមរយៈអ៊ីនធឺណិត (Internet Banking) រវាងអតិថិជនធនាគារ Bank of Ayudhya និងធនាគារ CIMB Thai ក៏ដូចជាសិក្សាពីការពេញចិត្តរបស់អតិថិជនចំពោះសេវាកម្មនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបស្ទង់មតិ (Survey Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអតិថិជនគោលដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pearson Chi-Square Analysis ការវិភាគដោយប្រើប្រាស់ Pearson Chi-Square |
មានភាពងាយស្រួលក្នុងការស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងទិន្នន័យប្រភេទក្រុម (Categorical data) ដូចជាកត្តាប្រជាសាស្ត្រ។ វាស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្មកម្រិតមូលដ្ឋាន។ | មិនអាចបង្ហាញពីកម្រិតនៃឥទ្ធិពល ឬទិសដៅនៃទំនាក់ទំនង (Cause and effect) ឱ្យបានច្បាស់លាស់នោះទេ គឺត្រឹមតែប្រាប់ថាវាមានទំនាក់ទំនងឬអត់ប៉ុណ្ណោះ។ | បានបង្ហាញថា អាយុ ចំណូល និងកម្រិតការអប់រំ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងសំខាន់ជាមួយការសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់ធនាគារតាមអ៊ីនធឺណិត ខណៈដែលកត្តាភេទមិនមានទំនាក់ទំនងឡើយ។ |
| Discriminant Analysis (Wilks' Lambda) ការវិភាគរើសអើងដោយប្រើប្រាស់កត្តា Wilks' Lambda |
អាចកំណត់ថាតើអថេរឯករាជ្យណាខ្លះ (ដូចជាភាពងាយស្រួល គុណភាពសេវាកម្ម) ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងការបែងចែកក្រុមអ្នកសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់សេវាកម្ម។ | ទាមទារឱ្យទិន្នន័យមានការចែកចាយបែបធម្មតា (Normality distribution) និងតម្រូវឱ្យមានការធ្វើតេស្តសន្មតជាមុនដូចជា Box's M Test ដែលស្មុគស្មាញជាងស្ថិតិធម្មតា។ | បានបញ្ជាក់ថា កត្តានៃការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា (Ease of use, Usefulness) និងការយកចិត្តទុកដាក់ (Empathy) ពិតជាមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់អតិថិជន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យបឋមពីប្រភពផ្ទាល់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យបរិមាណកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងទីក្រុងប៉ាតាយ៉ា ខេត្តជលបុរី ប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់ទីក្រុង និងទេសចរណ៍ ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកតាមភាពងាយស្រួល (Convenience sampling)។ លទ្ធផលនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកអាកប្បកិរិយារបស់ប្រជាជននៅទីក្រុងដែលមានការយល់ដឹងពីបច្ចេកវិទ្យាស្រាប់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តលទ្ធផលនេះត្រង់ៗប្រហែលជាមិនស័ក្តិសមទាំងស្រុងនោះទេ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទដែលកម្រិតអក្ខរកម្មឌីជីថល (Digital literacy) របស់ប្រជាជននៅមានកម្រិតខុសគ្នា។
ទោះជាយ៉ាងណា ក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់វិស័យហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីកត្តាទាំងនេះនឹងជួយដល់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រទីផ្សារ ដើម្បីជំរុញបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Inclusion) កាន់តែទូលំទូលាយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Technology Acceptance Model (TAM) | ជាទ្រឹស្តីដែលពន្យល់ពីរបៀបដែលអ្នកប្រើប្រាស់ទទួលយក និងសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដោយផ្តោតលើកត្តាសំខាន់ពីរគឺ ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ និងអត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបានពីការប្រើប្រាស់នោះ។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញទូរស័ព្ទថ្មីដោយគិតថា តើវាងាយស្រួលចុចអត់ ហើយតើវាជួយសម្រួលការងារយើងបានប៉ុណ្ណា។ |
| SERVQUAL | ជាឧបករណ៍និងក្របខណ្ឌសម្រាប់វាស់ស្ទង់គុណភាពសេវាកម្ម ដោយប្រៀបធៀបរវាងការរំពឹងទុករបស់អតិថិជន និងសេវាកម្មដែលពួកគេទទួលបានជាក់ស្តែង ផ្អែកលើវិមាត្រចំនួន៥ (ភាពចាប់ត្រូវ ក្តីទុកចិត្ត ការឆ្លើយតប ភាពជឿជាក់ និងការយកចិត្តទុកដាក់)។ | ដូចជាការដាក់ពិន្ទុឲ្យភោជនីយដ្ឋានមួយ ផ្អែកលើអនាម័យ រសជាតិ ល្បឿននៃការលើកម្ហូប និងភាពរាក់ទាក់របស់អ្នករត់តុ។ |
| Discriminant Analysis | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីរកមើលថាតើអថេរឯករាជ្យណាខ្លះដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងការបែងចែកក្រុមផ្សេងៗគ្នាបានយ៉ាងច្បាស់លាស់ (ឧទាហរណ៍ ការបែងចែករវាងក្រុមអ្នកសម្រេចចិត្តប្រើសេវា និងអ្នកមិនប្រើសេវា)។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់លក្ខណៈកម្ពស់និងទម្ងន់ ដើម្បីទាយថាតើនរណាម្នាក់ជាអ្នកលេងបាល់ទះ ឬជាអ្នកលេងបាល់បោះ។ |
| Pearson Chi-Square | ជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីកំណត់ថាតើមានទាក់ទងគ្នាឬអត់ រវាងអថេរពីរប្រភេទដែលជាទិន្នន័យចាត់ថ្នាក់ (Categorical data) ដូចជា ភេទ អាយុ និងការសម្រេចចិត្តទិញ។ | ដូចជាការគណនាចង់ដឹងថា តើការចូលចិត្តញ៉ាំការ៉េមស្ត្រប៊ឺរីមានទាក់ទងនឹងភេទរបស់មនុស្ស (ប្រុស ឬ ស្រី) ដែរឬអត់។ |
| Cronbach's Alpha | ជាសូចនាករស្ថិតិសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពជឿជាក់ (Reliability) និងភាពស៊ីចង្វាក់គ្នាខាងក្នុងនៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមតែមួយពិតជាវាស់ស្ទង់រឿងតែមួយដែរឬទេ។ តម្លៃលើសពី ០.៧ ត្រូវបានចាត់ទុកថាអាចទទួលយកបាន។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់របស់វត្ថុមួយចំនួន៣ដងជាប់គ្នា ហើយទទួលបានលទ្ធផលដូចៗគ្នា ដែលបង្ហាញថាជញ្ជីងនោះពិតជាត្រឹមត្រូវគួរឲ្យទុកចិត្ត។ |
| Convenience sampling | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាកអ្នកចូលរួមស្រាវជ្រាវ ដោយជ្រើសយកអ្នកដែលងាយស្រួលទាក់ទង ឬនៅជិតដៃបំផុត ដោយមិនប្រកាន់គោលការណ៍ចៃដន្យតាមស្ថិតិឡើយ។ | ដូចជាការសួរមតិអ្នកដែលដើរកាត់មុខផ្ទះយើង ដើម្បីយកទិន្នន័យធ្វើកិច្ចការសាលា ព្រោះវាងាយស្រួល និងចំណាយពេលតិចជាងការចុះទៅសួរតាមតំបន់ផ្សេងៗ។ |
| Index of Item-Objective Congruence (IOC) | ជារង្វាស់ដែលត្រូវបានវាយតម្លៃដោយក្រុមអ្នកជំនាញ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យថាតើសំណួរនីមួយៗនៅក្នុងកម្រងសំណួរពិតជាសួរចំគោលបំណង ឬវាស់ស្ទង់ត្រូវតាមអ្វីដែលចង់សិក្សាដែរឬទេ។ | ដូចជាការឲ្យគ្រូបង្រៀនពិនិត្យមើលវិញ្ញាសាប្រឡង ថាតើវាពិតជាស្របទៅនឹងមេរៀនដែលសិស្សទើបតែរៀនចប់ឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
