បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការយល់ឃើញ និងកត្តាជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលរបស់យុវជនជំនាន់ Z (Generation Z) នៅក្នុងតំបន់ជនបទនៃស្រុក Chhota Udaipur ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជាតំបន់នៅមានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់ការរចនាបែបពិពណ៌នា តាមរយៈការស្ទង់មតិលើសំណាកគោលដៅចំនួន ១០០ នាក់ និងវិភាគទិន្នន័យដោយផ្អែកលើអថេរប្រជាសាស្ត្រ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Digital Payments (Mobile Wallets/UPI) ការទូទាត់តាមប្រព័ន្ធឌីជីថល (កាបូបលុយតាមទូរស័ព្ទដៃ និង UPI) |
ផ្តល់ភាពងាយស្រួល ភាពបត់បែន និងចំណាយតិចក្នុងការប្រើប្រាស់។ ជួយជំរុញបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់អ្នកដែលមិនមានគណនីធនាគារ។ | ទាមទារឱ្យមានអក្ខរកម្មឌីជីថល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតល្អ។ បង្កឱ្យមានក្តីបារម្ភផ្នែកសុវត្ថិភាពពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់មួយចំនួន។ | ទទួលបានការគាំទ្រ និងប្រើប្រាស់ខ្ពស់ពីក្រុមយុវជនជំនាន់ Z ជាពិសេសគឺនិស្សិត និងបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនឯកជន (៦៥% នៃអ្នកឆ្លើយតបមានអាយុ ១៨-៣៥ ឆ្នាំ)។ |
| Traditional Cash & Branch Banking ការទូទាត់សាច់ប្រាក់ និងសេវាធនាគារតាមសាខាផ្ទាល់ |
មិនទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងមានការជឿទុកចិត្តជាប្រពៃណីពីប្រជាជនទូទៅ។ ងាយស្រួលសម្រាប់ប្រជាជនវ័យចំណាស់ដែលមិនស៊ាំនឹងទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ។ | មានការលំបាក និងចំណាយខ្ពស់សម្រាប់ធនាគារក្នុងការបង្កើតសាខានៅតំបន់ជនបទ។ ធ្វើឱ្យប្រជាជនជាច្រើននៅបន្តគ្មានសេវាធនាគារ (៤៨% នៃគណនីធនាគារនៅឥណ្ឌាគ្មានសកម្មភាព)។ | កំពុងត្រូវបានជំនួសជាបណ្តើរៗដោយបច្ចេកវិទ្យាទូរស័ព្ទដៃ ដោយសារ ៦៦% នៃម្ចាស់គណនីអសកម្មមានទូរស័ព្ទដៃប្រើប្រាស់រួចទៅហើយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យស្ទង់មតិ និងការវិភាគស្ថិតិ ដោយមិនតម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រស្មុគស្មាញនោះទេ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ជនបទ Chhota Udaipur រដ្ឋ Gujarat នៃប្រទេសឥណ្ឌា ដោយមានទំហំសំណាកតូច (ត្រឹមតែ ១០០ នាក់) និងប្រើប្រាស់ការជ្រើសរើសដោយមានគោលដៅ (Purposive Sampling)។ ការផ្តោតខ្លាំងលើយុវជន និងអ្នកធ្វើការ អាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រជាជនទូទៅទាំងស្រុងនោះទេ។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះតំបន់ជនបទកម្ពុជាក៏មានលក្ខណៈប្រហាក់ប្រហែលគ្នាទាក់ទងនឹងការខ្វះខាតសេវាធនាគារផ្ទាល់ និងអត្រាអក្ខរកម្មឌីជីថល។
ការរកឃើញពីការសិក្សានេះពិតជាមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្ត និងពង្រីកសេវាហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលប្រកបដោយបរិយាបន្ននៅកម្ពុជា។
ជារួម ការយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាប្រជាសាស្ត្រ និងការព្រួយបារម្ភផ្នែកសុវត្ថិភាព នឹងជួយឱ្យអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយនៅកម្ពុជារចនាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីហិរញ្ញវត្ថុដែលទុកចិត្តបាន និងប្រកបដោយបរិយាបន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Financial Inclusion | ការផ្តល់សេវាហិរញ្ញវត្ថុជាមូលដ្ឋាន (ដូចជាគណនីធនាគារ ការសន្សំ ឥណទាន និងការធានារ៉ាប់រង) ដល់ប្រជាជនគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ ជាពិសេសអ្នកដែលមានចំណូលទាប ឬនៅតំបន់ជនបទ ដើម្បីធានាថាពួកគេអាចចូលរួមក្នុងសេដ្ឋកិច្ចជាតិបានពេញលេញដោយមិនត្រូវបានផាត់ចេញ។ | ដូចជាការបើកទ្វារធនាគារឱ្យទូលាយ ដើម្បីឱ្យអ្នកភូមិដែលមិនធ្លាប់ស្គាល់ធនាគារសោះ អាចមានកន្លែងសុវត្ថិភាពសម្រាប់ទុកដាក់ប្រាក់របស់ពួកគេដោយស្របច្បាប់។ |
| Digital Literacy | សមត្ថភាពក្នុងការស្វែងយល់ ប្រើប្រាស់ និងវាយតម្លៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល (ដូចជាទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ អ៊ីនធឺណិត និងកម្មវិធីផ្សេងៗ) ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាពក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ជាពិសេសក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ។ | ដូចជាការចេះអាននិងសរសេរអក្សរដែរ តែនេះគឺការចេះ "អាននិងសរសេរ" លើអេក្រង់ទូរស័ព្ទ ដើម្បីចុចចាយលុយដោយមិនភ័យខ្លាចខុស ឬចាញ់បោកគេ។ |
| FinTech Adoption | ដំណើរការដែលអ្នកប្រើប្រាស់ ឬអាជីវកម្ម សម្រេចចិត្តចាប់ផ្តើមទទួលយក និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុថ្មីៗ (ដូចជាកម្មវិធីទូទាត់ប្រាក់តាមទូរស័ព្ទដៃ) ជំនួសឱ្យសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុបែបប្រពៃណីដែលទាមទារការជួបមុខផ្ទាល់។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តបោះបង់ទម្លាប់ជិះរទេះសេះ (ការចាយលុយសុទ្ធ) មកជិះឡាន (ការចាយលុយតាមកម្មវិធីទូរស័ព្ទ) ព្រោះវាលឿននិងងាយស្រួលជាង។ |
| Mobile Wallets | កម្មវិធីនៅលើទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់រក្សាទុកព័ត៌មានកាតធនាគារ ឬសាច់ប្រាក់ជាទម្រង់ឌីជីថល ដើម្បីធ្វើការទូទាត់ ផ្ទេរប្រាក់ ឬទិញទំនិញដោយមិនចាំបាច់កាន់សាច់ប្រាក់ផ្ទាល់។ | ដូចជាកាបូបលុយប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកដែរ គ្រាន់តែវានៅក្នុងទូរស័ព្ទ ហើយអ្នកមិនអាចស្ទាបលុយក្រដាសនោះបានទេ តែអាចយកវាទៅស្កេនទិញឥវ៉ាន់បានភ្លាមៗ។ |
| TAM (Technology Acceptance Model) | ទ្រឹស្តីស្រាវជ្រាវដ៏ល្បីល្បាញមួយដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីពន្យល់ និងទស្សន៍ទាយពីរបៀបដែលមនុស្សម្នាក់សម្រេចចិត្តទទួលយក និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដោយពឹងផ្អែកលើកត្តាធំៗពីរគឺ "ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់" និង "អត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបាន"។ | ជាឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ចិត្តសាស្ត្រមួយ ដែលទាយថាមនុស្សម្នាក់នឹងប្រើរបស់ថ្មីឬអត់ ដោយសួរថា "តើវាងាយស្រួលប្រើទេ?" និង "តើវាជួយសម្រួលការងារអ្វីបានខ្លះ?"។ |
| UTAUT2 | ទ្រឹស្តីបន្តពី TAM ដែលសិក្សាស៊ីជម្រៅជាងមុនអំពីឥរិយាបថនៃការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យារបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ដោយបញ្ចូលអថេរបន្ថែមដូចជា តម្លៃទម្លាប់ ចំណង់ចំណូលចិត្ត ហានិភ័យ និងឥទ្ធិពលពីសង្គមជុំវិញខ្លួន។ | ដូចជាកំណែអាប់ដេតនៃប្រព័ន្ធ TAM ដែលមិនត្រឹមតែសួរថាវាស្រួលប្រើទេ តែថែមទាំងសួរថា "តើអ្នកជុំវិញខ្លួនខ្ញុំកំពុងប្រើវាដែរឬទេ?"។ |
| JAM Trinity | ជាគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាដែលតំណាងឱ្យ Jan Dhan (គណនីធនាគារ), Aadhaar (អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណជីវមាត្រ), និង Mobile (លេខទូរស័ព្ទ) ដែលបូកបញ្ចូលគ្នាដើម្បីផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភផ្ទាល់ដល់ប្រជាជនដោយមិនឆ្លងកាត់អន្តរការី។ | ដូចជាសសរទាំង៣នៃផ្ទះមួយ ដែលជួយឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាចបាញ់លុយចូលគណនីប្រជាជនដោយផ្ទាល់ និងចំគោលដៅ តាមរយៈការភ្ជាប់លេខទូរស័ព្ទនិងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណចូលគ្នា។ |
| M-commerce | ពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទចល័ត ដែលសំដៅលើរាល់ប្រតិបត្តិការទិញ លក់ទំនិញ ឬសេវាកម្មតាមរយៈឧបករណ៍ចល័តឥតខ្សែ ដូចជាទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ ឬថេប្លេត ជាសាខាមួយនៃ E-commerce។ | ផ្សារទំនើបដែលឋិតនៅក្នុងបាតដៃរបស់អ្នក ដែលអ្នកអាចទិញខោអាវ ឬម្ហូបអាហារនៅគ្រប់ទីកន្លែងដោយគ្រាន់តែប្រើម្រាមដៃចុច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
