បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាគម្លាតយេនឌ័រនៅក្នុងសហគ្រិនភាពជនបទនៅប្រទេសម៉ារ៉ុក ដោយផ្តោតលើភាពខុសគ្នានៃលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ចសង្គម អាជីវកម្ម និងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យារវាងបុរស និងស្ត្រី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគបរិមាណតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងម៉ូដែលវិភាគតំរែតំរង់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Binary Logistic Regression ការវិភាគតំរែតំរង់ឡូជីស្ទីកបែបគោលពីរ |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការទស្សន៍ទាយលទ្ធផលដែលមានជម្រើសពីរ (ឧទាហរណ៍៖ បុរស ឬ ស្ត្រី) និងអាចបង្ហាញពីទំហំនៃឥទ្ធិពល (Odds Ratio) នៃកត្តានីមួយៗយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារទំហំគំរូធំគ្រប់គ្រាន់ និងអាចមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការបកស្រាយលទ្ធផលប្រសិនបើមានអថេរឯករាជ្យច្រើនដែលទាក់ទងគ្នាខ្លាំង (Multicollinearity)។ | ម៉ូដែលនេះមានភាពស័ក្តិសិទ្ធិខ្ពស់ (Nagelkerke R Square = 0.986) ដោយរកឃើញថាបុរសមានឱកាសប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ជាងស្ត្រី ៤,១០ ដង និងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលច្រើនជាង ២១,០៣ ដង។ |
| Stratified Random Sampling & Descriptive Statistics ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់ និងស្ថិតិពិពណ៌នា |
ធានាបាននូវតំណាងសមាមាត្រត្រឹមត្រូវរវាងក្រុមយេនឌ័រ និងផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពទូទៅងាយយល់អំពីស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់អ្នកចូលរួម។ | មិនអាចកំណត់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល ឬវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃឥទ្ធិពលរវាងកត្តាផ្សេងៗមកលើសហគ្រិនភាពបានស៊ីជម្រៅនោះទេ។ | រកឃើញថាសហគ្រិនជនបទ ៥៧,៥% មិនប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលទាល់តែសោះ ហើយសហគ្រិនស្ត្រីភាគច្រើនផ្តោតលើវិស័យកសិពាណិជ្ជកម្ម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានកម្រិតមធ្យម ដែលផ្តោតជាសំខាន់លើការចុះប្រមូលទិន្នន័យទីវាល និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ Fes-Meknes នៃប្រទេសម៉ារ៉ុក ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសហគ្រិន ២០០នាក់ ដែលអាចឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីបរិបទវប្បធម៌ និងរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងជើងប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះតំបន់ជនបទរបស់កម្ពុជាក៏ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើវិស័យកសិកម្ម និងប្រឈមនឹងវិសមភាពយេនឌ័រក្នុងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា និងការទទួលបានប្រភពទុនដូចគ្នា។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តដើម្បីពង្រឹងសហគ្រិនភាព និងកាត់បន្ថយគម្លាតយេនឌ័រនៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងពីឧបសគ្គយេនឌ័រតាមរយៈទិន្នន័យជាក់ស្តែង នឹងជួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជារៀបចំកម្មវិធីអន្តរាគមន៍ដែលចំគោលដៅ ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពសេដ្ឋកិច្ចជនបទប្រកបដោយបរិយាបន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| binary logistic regression (ម៉ូដែលតំរែតំរង់ឡូជីស្ទីកបែបគោលពីរ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើប្រាស់ដើម្បីទស្សន៍ទាយលទ្ធផលប្រូបាប៊ីលីតេនៃព្រឹត្តិការណ៍មួយ ដែលមានតែពីរជម្រើសប៉ុណ្ណោះ (ឧទាហរណ៍៖ បុរស ឬ ស្ត្រី, ជោគជ័យ ឬ បរាជ័យ) ដោយគណនាផ្អែកលើអថេរឯករាជ្យឬកត្តាជះឥទ្ធិពលជាច្រើនបញ្ចូលគ្នា។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយថាអាកាសធាតុថ្ងៃនេះ "ភ្លៀង" ឬ "មិនភ្លៀង" ដោយផ្អែកលើកត្តាសីតុណ្ហភាព កម្លាំងខ្យល់ និងសំណើមបរិយាកាស។ |
| Econometric analysis (ការវិភាគតាមបែបអេកូណូមេទ្រីក) | ជាការអនុវត្តម៉ូដែលគណិតវិទ្យា និងស្ថិតិទៅលើទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ច ដើម្បីវាស់ស្ទង់ កំណត់ទំនាក់ទំនង និងបញ្ជាក់ពីទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចជាក់ស្តែង ដូចជាការវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពលនៃការអប់រំទៅលើប្រាក់ចំណូលជាដើម។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់រូបមន្តដើម្បីវាស់ស្ទង់ឱ្យច្បាស់ថា តើការស្រោចទឹកច្រើនប៉ុនណា ទើបធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់បានលឿនប៉ុនណា។ |
| odds ratio (អត្រា ឬ ផលធៀបឱកាស) | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីទំហំនៃឱកាស ឬលទ្ធភាពដែលព្រឹត្តិការណ៍មួយអាចកើតឡើងធៀបនឹងព្រឹត្តិការណ៍មួយទៀត នៅពេលដែលមានកត្តាណាមួយប្រែប្រួល (ឧទាហរណ៍៖ បុរសមានឱកាសប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ជាងស្ត្រី ៤ ដង)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបថា អ្នកពាក់មួកសុវត្ថិភាពមានឱកាសរួចជីវិតពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ខ្ពស់ជាងអ្នកមិនពាក់ចំនួន ៣ ដង។ |
| stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់) | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនសរុបជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ទៅតាមលក្ខណៈណាមួយ (ដូចជា ភេទ ឬតំបន់) រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្នុងក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាបាននូវតំណាងសមាមាត្រត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតរើសសិស្សដោយបែងចែកជាក្រុមប្រុស និងក្រុមស្រីជាមុនសិន រួចទើបចាប់ឆ្នោតយកចំនួនស្មើៗគ្នា ដើម្បីកុំឱ្យលម្អៀងទៅខាងណាខាងណាមួយ។ |
| opportunity-driven entrepreneurship (សហគ្រិនភាពជំរុញដោយឱកាស) | ជាការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មដោយសារតែបុគ្គលនោះមើលឃើញពីសក្តានុពលចំណេញនៅលើទីផ្សារ ឬចង់បង្កើតអ្វីដែលថ្មី ដើម្បីពង្រីកសក្តានុពលខ្លួនឯង មិនមែនបង្កើតអាជីវកម្មដោយសារតែអត់ការងារធ្វើនោះទេ។ | ដូចជាអ្នកដែលមានការងារធ្វើល្អហើយ តែសម្រេចចិត្តលាឈប់ដើម្បីទៅបើកហាងកាហ្វេទំនើប ព្រោះមើលឃើញថាមានភ្ញៀវត្រូវការច្រើននៅតំបន់នោះ។ |
| necessity-driven entrepreneurship (សហគ្រិនភាពជំរុញដោយភាពចាំបាច់) | ជាការបង្កើតអាជីវកម្មដោយសារតែបុគ្គលនោះគ្មានជម្រើសផ្សេង ដើម្បីរកប្រាក់ចំណូលចិញ្ចឹមជីវិត (ឧទាហរណ៍៖ ការបាត់បង់ការងារ ឬមិនមានជម្រើសការងារសមស្របផ្សេងទៀត) ជាជាងការចាប់ផ្តើមដោយសារមើលឃើញឱកាសទីផ្សារ។ | ដូចជាអ្នកដែលត្រូវបង្ខំចិត្តរុញរទេះលក់នំបញ្ចុកតាមផ្លូវ ដោយសារតែគាត់មិនអាចរកការងារធ្វើនៅតាមរោងចក្រ ឬក្រុមហ៊ុនបាន។ |
| Dichotomous (អថេរទ្វេភាគ / អថេរមានពីរជម្រើស) | ជាប្រភេទអថេរនៅក្នុងការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ ដែលត្រូវបានកំណត់ឱ្យមានតម្លៃតែពីរគត់ សម្រាប់តំណាងឱ្យស្ថានភាពផ្ទុយគ្នាដាច់ស្រឡះ (ឧទាហរណ៍ ០=ស្រី ១=ប្រុស ឬ ០=មិនយល់ព្រម ១=យល់ព្រម)។ | ដូចជាកុងតាក់ភ្លើង ដែលវាមានជម្រើសតែពីរគត់ គឺ "បើក" ឬ "បិទ"។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
