បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលកើតចេញពីគោលនយោបាយទីផ្សារការងារបត់បែន (Flexible Labour Market) នៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលបានប្រែក្លាយទៅជាការកេងប្រវ័ញ្ច និងបង្កើតឱ្យមានការងារគ្មានស្ថិរភាព ដោយធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខុមាលភាព និងសិទ្ធិរបស់កម្មករ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគុណវិស័យ (Qualitative Method) ដោយធ្វើការវាយតម្លៃ និងវិភាគលើទិន្នន័យដែលមានស្រាប់ពីប្រភពធុតិយភូមិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Employment (Permanent Work) ការងារស្តង់ដារ (ការងារអចិន្ត្រៃយ៍) |
ផ្តល់សន្តិសុខការងារ ការការពារសង្គម (Social Protection) និងសិទ្ធិក្នុងការចូលរួមសហជីពដើម្បីតថ្លៃលក្ខខណ្ឌការងារ។ | សម្រាប់និយោជក ការងារប្រភេទនេះមានការចំណាយខ្ពស់លើអត្ថប្រយោជន៍ និងមិនសូវមានភាពបត់បែនតាមតម្រូវការទីផ្សារ។ | មានការថយចុះយ៉ាងខ្លាំង ឧទាហរណ៍នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន MTN មានតែ ២.៦% ប៉ុណ្ណោះដែលជាបុគ្គលិកអចិន្ត្រៃយ៍។ |
| Non-Standard / Precarious Employment (Casual Work) ការងារមិនស្តង់ដារ (ការងារជាប់កិច្ចសន្យាខ្លី ឬក្រៅផ្លូវការ) |
ផ្តល់ភាពបត់បែនខ្ពស់ដល់និយោជកក្នុងការកាត់បន្ថយចំណាយ និងអាចជ្រើសរើសឬបញ្ឈប់បុគ្គលិកតាមតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ច។ | កម្មករប្រឈមនឹងអសន្តិសុខការងារ ប្រាក់ឈ្នួលទាប គ្មានអត្ថប្រយោជន៍ និងហានិភ័យខ្ពស់ចំពោះសុខភាពនិងសុវត្ថិភាព។ | គ្របដណ្តប់លើវិស័យសំខាន់ៗ ឧទាហរណ៍ ៩២.២% នៅក្រុមហ៊ុន Shell និង ៧៩% នៅក្នុងវិស័យធនាគារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការវិភាគគុណវិស័យ (Qualitative Analysis) ដែលមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកទេសថ្លៃៗ ប៉ុន្តែពឹងផ្អែកលើការទទួលបានទិន្នន័យពីប្រភពនានា។
ការសិក្សានេះផ្តោតសំខាន់លើប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីវិស័យប្រេង ធនាគារ និងទូរគមនាគមន៍អំឡុងឆ្នាំ ២០១២-២០១៣។ ទោះបីជាបរិបទភូមិសាស្ត្រខុសគ្នា ប៉ុន្តែបញ្ហានៃការផ្លាស់ប្តូរទៅរកការងារជាប់កិច្ចសន្យា (Casualization) គឺជាបញ្ហាសកលដែលកម្ពុជាក៏កំពុងជួបប្រទះដែរ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់អ្នករៀបចំគោលនយោបាយ និងសហជីពនៅកម្ពុជា ដើម្បីស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់នៃការងារមិនមានស្ថិរភាព។
ការសិក្សានេះផ្តល់ជាមេរៀនថា ភាពបត់បែននៃទីផ្សារការងារមិនគួរក្លាយជាការកេងប្រវ័ញ្ចទេ ហើយរដ្ឋត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ដើម្បីការពារកម្មករ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Flexible Labour Market | ជាប្រព័ន្ធទីផ្សារការងារដែលកាត់បន្ថយបទប្បញ្ញត្តិរឹតបន្តឹង ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យនិយោជកមានសិទ្ធិផ្លាស់ប្តូរចំនួនបុគ្គលិក ប្រាក់ឈ្នួល ឬម៉ោងធ្វើការបានយ៉ាងងាយស្រួលទៅតាមស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច។ | ដូចជាការបើកទ្វារឱ្យទូលាយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដូរកម្មករចេញចូលបានភ្លាមៗតាមចិត្តចង់ ដោយមិនសូវមានច្បាប់ហាមឃាត់។ |
| Precarious Labour | សំដៅលើការងារដែលគ្មានស្ថិរភាព គ្មានសុវត្ថិភាព ប្រាក់ឈ្នួលទាប និងខ្វះការការពារតាមផ្លូវច្បាប់ ដែលធ្វើឱ្យកម្មកររស់នៅក្នុងភាពភ័យខ្លាចនៃការបាត់បង់ការងារ និងមិនអាចតវ៉ាបាន។ | ដូចជាការដើរលើខ្សែពួរតូចមួយដែលគ្មានបណ្តាញសុវត្ថិភាពនៅខាងក្រោម បើធ្លាក់គឺគ្មានអ្នកជួយ។ |
| Non-standard work | ជាទម្រង់ការងារដែលខុសពីការងារពេញម៉ោងអចិន្ត្រៃយ៍ រួមមានការងារក្រៅម៉ោង ការងារបណ្តោះអាសន្ន ឬការងារតាមរយៈភ្នាក់ងារ ដែលជារឿយៗមិនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពេញលេញដូចបុគ្គលិកពេញសិទ្ធិ។ | ដូចជាការងារស៊ីឈ្នួលថ្ងៃ ដែលមិនមែនជាសមាជិកគ្រួសារពេញសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន។ |
| Casualization | គឺជាដំណើរការដែលក្រុមហ៊ុនផ្លាស់ប្តូរបុគ្គលិកអចិន្ត្រៃយ៍ទៅជាបុគ្គលិកជាប់កិច្ចសន្យាខ្លី ឬបុគ្គលិកមិនពេញសិទ្ធិ ដើម្បីកាត់បន្ថយការទទួលខុសត្រូវនិងចំណាយលើអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ។ | ដូចជាការប្តូរពីការទិញឡានមកជាការជួលឡានជិះម្តងម្កាល ដើម្បីកុំឱ្យខ្វល់រឿងថ្លៃថែទាំ។ |
| Decent Work | ជាគោលគំនិតរបស់អង្គការ ILO ដែលសំដៅលើការងារដែលផ្តល់នូវឱកាសផលិតភាព មានប្រាក់ចំណូលសមរម្យ មានសន្តិសុខនៅកន្លែងធ្វើការ និងមានការការពារសង្គមសម្រាប់គ្រួសារ។ | គឺជាការងារដែលផ្តល់កិត្តិយស និងជីវភាពថ្លៃថ្នូរដល់មនុស្ស មិនមែនគ្រាន់តែធ្វើដើម្បីរស់មួយថ្ងៃៗទេ។ |
| Neo-liberalism | ជាទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលជឿជាក់លើទីផ្សារសេរី និងកាត់បន្ថយការអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋាភិបាល (កាត់បន្ថយច្បាប់រឹតបន្តឹងលើក្រុមហ៊ុន) ដោយរំពឹងថានឹងជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ | ដូចជាការប្រកួតកីឡាដែលគ្មានអាជ្ញាកណ្តាលតឹងរ៉ឹង ដោយទុកឱ្យអ្នកខ្លាំងមានសិទ្ធិកំណត់លទ្ធផលច្រើនជាង។ |
| Social Dialogue | គឺជាដំណើរការនៃការចរចា ការពិគ្រោះយោបល់ និងការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានរវាងតំណាងរដ្ឋាភិបាល និយោជក និងកម្មករ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារួមនិងការពារផលប្រយោជន៍គ្នាទៅវិញទៅមក។ | ដូចជាការអង្គុយតុវង់និយាយគ្នាដើម្បីរកដំណោះស្រាយឈ្នះ-ឈ្នះ រវាងថៅកែ និងកូនឈ្នួល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
