Original Title: Kinh nghiệm phát triển trái phiếu xanh của Ấn Độ và bài học cho Việt Nam
Source: scholar.dlu.edu.vn
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

បទពិសោធន៍នៃការអភិវឌ្ឍសញ្ញាបណ្ណបៃតងរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា និងមេរៀនសម្រាប់ប្រទេសវៀតណាម

ចំណងជើងដើម៖ Kinh nghiệm phát triển trái phiếu xanh của Ấn Độ và bài học cho Việt Nam

អ្នកនិពន្ធ៖ ThS. ĐỖ THỊ XUÂN THƠ (Học viện Tài chính)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2024, Tạp chí Môi trường Số 1/2024

វិស័យសិក្សា៖ Environmental Finance

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ប្រទេសវៀតណាមកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាក្នុងការទាក់ទាញទុនវិនិយោគសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ ខណៈដែលទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណបៃតងរបស់ខ្លួននៅមានទំហំតូច និងជួបឧបសគ្គជាច្រើន។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការវិភាគប្រៀបធៀបដោយដកស្រង់បទពិសោធន៍ជោគជ័យពីប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បីពិនិត្យនិងស្នើជាដំណោះស្រាយយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ប្រទេសវៀតណាម។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
India's Green Bond Strategy
យុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណបៃតងរបស់ឥណ្ឌា
អាចប្រមូលទុនបានទំហំធំ មានការលើកទឹកចិត្តផ្នែកពន្ធច្បាស់លាស់ និងមានយន្តការគ្រប់គ្រងអតិផរណាពីធនាគារកណ្តាលដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យអត្រាប្តូរប្រាក់ (FX risk) សម្រាប់អ្នកវិនិយោគអន្តរជាតិ។ នៅតែប្រឈមនឹងការយល់ដឹងមានកម្រិតពីអ្នកបោះផ្សាយនិងអ្នកវិនិយោគមួយចំនួន ដែលនៅតែចូលចិត្តសញ្ញាបណ្ណប្រពៃណីដែលមានហានិភ័យទាប។ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២១ ឥណ្ឌាប្រមូលទុនបានប្រមាណ ៧ប៊ីលានដុល្លារអាមេរិក ពីសញ្ញាបណ្ណបៃតង។
Vietnam's Current Green Bond Approach
អភិក្រមទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណបៃតងបច្ចុប្បន្នរបស់វៀតណាម
បានចាប់ផ្តើមបង្កើតក្របខណ្ឌគតិយុត្ត (ច្បាប់ស្តីពីការការពារបរិស្ថានឆ្នាំ២០២០) និងមានគម្រោងសាកល្បងជោគជ័យដោយធនាគារធំៗ (BIDV) និងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន។ ទីផ្សារនៅតូចចង្អៀត ការចំណាយលើការបោះផ្សាយមានកម្រិតខ្ពស់ និងខ្វះខាតស្តង់ដារវាយតម្លៃរួម ដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិនិយោគពិបាកវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានពិតប្រាកដ។ គិតត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ វៀតណាមទើបតែបោះផ្សាយបាន ៥លើក ក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ត្រឹមតែ ២០០លានដុល្លារអាមេរិក។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណបៃតងមិនតម្រូវឱ្យមានផ្នែករឹង (Hardware) នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគយ៉ាងខ្លាំងលើការកសាងក្របខណ្ឌច្បាប់ សមត្ថភាពស្ថាប័ន និងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះវិភាគលើទិន្នន័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច និងគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា និងវៀតណាម ដែលជាប្រទេសមានទំហំសេដ្ឋកិច្ច និងទីផ្សារមូលបត្រធំទូលាយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តដោយផ្ទាល់អាចនឹងជួបឧបសគ្គ ដោយសារទីផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា (CSX) នៅមានទំហំតូច ហើយខ្វះខាតអ្នកវិនិយោគស្ថាប័នខ្នាតធំ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មេរៀនស្តីពីការរៀបចំក្របខណ្ឌគតិយុត្ត និងយន្តការលើកទឹកចិត្ត គឺមានតម្លៃខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការត្រៀមខ្លួនទាក់ទាញហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ។

ការរៀបចំក្របខណ្ឌច្បាប់ឱ្យបានច្បាស់លាស់ អមដោយការធានាឥណទានពីស្ថាប័នអន្តរជាតិ គឺជាគន្លឹះដើម្បីបើកច្រកទីផ្សារសញ្ញាបណ្ណបៃតងនៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃស្តង់ដារសញ្ញាបណ្ណបៃតង: អ្នកស្រាវជ្រាវត្រូវអាននិងស្វែងយល់ពីគោលការណ៍សញ្ញាបណ្ណបៃតងអន្តរជាតិ (Green Bond Principles) ដែលចេញដោយ ICMA និងស្តង់ដារសញ្ញាបណ្ណបៃតងអាស៊ាន (ASEAN Green Bond Standards)។
  2. វិភាគចន្លោះប្រហោងនៃក្របខណ្ឌច្បាប់បច្ចុប្បន្ននៅកម្ពុជា: ធ្វើការវាយតម្លៃលើបទប្បញ្ញត្តិបច្ចុប្បន្នរបស់និយតករមូលបត្រកម្ពុជា (SERC) និងក្រសួងបរិស្ថាន ដើម្បីកំណត់ថាតើកម្ពុជាត្រូវការបន្ថែមចំណុចអ្វីខ្លះ ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគបៃតង។
  3. សិក្សាពីយន្តការកាត់បន្ថយហានិភ័យ (De-risking Mechanisms): សិក្សាពីករណីរបស់ក្រុមហ៊ុន EVNFinance នៅវៀតណាម ដែលប្រើប្រាស់ការធានាពីស្ថាប័ន GuarantCo ដើម្បីទាក់ទាញទុន។ សិស្សអាចរៀបចំគំរូយន្តការនេះដោយភ្ជាប់ជាមួយស្ថាប័នអន្តរជាតិដូចជា IFC ឬ ADB សម្រាប់កម្ពុជា។
  4. រៀបចំសំណើគម្រោងសាកល្បងសម្រាប់ធនាគារក្នុងស្រុក: បង្កើតសេណារីយ៉ូគំរូ (Mock Proposal) សម្រាប់ធនាគារពាណិជ្ជធំៗនៅកម្ពុជា (ឧទាហរណ៍៖ ធនាគារអេស៊ីលីដា ឬ ABA) ដើម្បីបោះផ្សាយសញ្ញាបណ្ណបៃតង ដោយផ្តោតលើការផ្តល់កម្ចីបន្តដល់គម្រោងកសិកម្មឆ្លាតវៃ (Smart Agriculture) ឬថាមពលស្អាត។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Green Bonds (Trái phiếu xanh - TPX) សញ្ញាបណ្ណបៃតង គឺជាឧបករណ៍បំណុលដែលបោះផ្សាយដើម្បីប្រមូលទុន សម្រាប់តែយកទៅផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់បរិស្ថាន ដូចជាគម្រោងថាមពលកកើតឡើងវិញ ការគ្រប់គ្រងទឹក ឬការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល។ ដូចជាការខ្ចីលុយគេយកទៅសាងសង់ផ្ទះ តែមានលក្ខខណ្ឌថាលុយនេះត្រូវតែយកទៅទិញផ្ទាំងសូឡាដាក់លើដំបូលផ្ទះប៉ុណ្ណោះ។
Net-zero Emissions (Phát thải ròng bằng "0") អព្យាក្រឹតកាបូន គឺជាស្ថានភាពដែលបរិមាណឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលបញ្ចេញទៅក្នុងបរិយាកាស មានបរិមាណស្មើគ្នាបេះបិទនឹងបរិមាណដែលត្រូវបានស្រូបយកមកវិញ (តាមរយៈរុក្ខជាតិ ឬបច្ចេកវិទ្យាស្រូបកាបូន) ធ្វើឱ្យការបញ្ចេញសរុបស្មើនឹងសូន្យ។ ដូចជាការចាក់ទឹកចូលក្នុងធុងបន្តិច ហើយក៏ដកទឹកចេញពីធុងវិញក្នុងបរិមាណស្មើគ្នា ដែលធ្វើឱ្យកម្រិតទឹកក្នុងធុងនៅថេរដដែល។
Credit Rating (Định mức tín nhiệm) ចំណាត់ថ្នាក់ឥណទាន គឺជាការវាយតម្លៃដោយស្ថាប័នឯករាជ្យ (ដូចជា Moody's) ទៅលើសមត្ថភាពសងបំណុលរបស់ក្រុមហ៊ុន ឬរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីប្រាប់អ្នកវិនិយោគពីកម្រិតហានិភ័យមុននឹងពួកគេសម្រេចចិត្តទិញសញ្ញាបណ្ណនោះ។ ដូចជាពិន្ទុឥរិយាបថនិងការសិក្សារបស់សិស្សម្នាក់ ដែលប្រាប់គ្រូថាតើសិស្សនេះគួរឱ្យទុកចិត្តឱ្យធ្វើជាប្រធានថ្នាក់ឬអត់។
Exchange Rate Risk (Rủi ro tỷ giá hối đoái) ហានិភ័យអត្រាប្តូរប្រាក់ គឺជាការខាតបង់ហិរញ្ញវត្ថុដែលអាចកើតមានឡើងនៅពេលដែលរូបិយប័ណ្ណនៃប្រទេសបោះផ្សាយធ្លាក់ថ្លៃធៀបនឹងរូបិយប័ណ្ណបរទេស ដែលធ្វើឱ្យទុនវិនិយោគអន្តរជាតិបាត់បង់តម្លៃពេលប្តូរត្រឡប់ទៅវិញ។ ដូចជាការទិញមាសទុកពេលមាសឡើងថ្លៃ តែពេលត្រូវការលុយចាយ ស្រាប់តែទីផ្សារមាសធ្លាក់ថ្លៃវិញ ធ្វើឱ្យយើងខាតបង់ប្រាក់ចំណេញពេលលក់ចេញ។
ICMA Green Bond Principles (Nguyên tắc TPX của ICMA) គោលការណ៍សញ្ញាបណ្ណបៃតង ICMA គឺជាសំណុំនៃគោលការណ៍ណែនាំអន្តរជាតិដោយស្ម័គ្រចិត្ត ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកបោះផ្សាយសញ្ញាបណ្ណបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ពីការប្រើប្រាស់ទុន ការវាយតម្លៃគម្រោង និងការរាយការណ៍ ដើម្បីធានាថាវាពិតជាគម្រោងបៃតងពិតប្រាកដ។ ដូចជាសៀវភៅរូបមន្តធ្វើម្ហូបស្តង់ដារ ដែលតម្រូវឱ្យចុងភៅប្រាប់ពីគ្រឿងផ្សំនិងវិធីធ្វើច្បាស់លាស់ ដើម្បីឱ្យអ្នកហូបជឿជាក់ថានេះពិតជាម្ហូបសុខភាពមែន។
Inflation Targeting (Lạm phát mục tiêu) ការកំណត់គោលដៅអតិផរណា គឺជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ធនាគារកណ្តាលក្នុងការគ្រប់គ្រងអត្រាការប្រាក់ និងការផ្គត់ផ្គង់រូបិយវត្ថុ ដើម្បីរក្សាកំណើនតម្លៃទំនិញនៅលើទីផ្សារឱ្យស្ថិតក្នុងកម្រិតជាក់លាក់មួយ ដើម្បីការពារស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច។ ដូចជាការបើកបរឡានដោយកំណត់ល្បឿនថេរមួយ (Cruise control) ដើម្បីកុំឱ្យឡានបើកលឿនពេកនាំឱ្យគ្រោះថ្នាក់ ឬយឺតពេកនាំឱ្យខាតពេល។
Local Government Bond (Trái phiếu chính quyền địa phương) សញ្ញាបណ្ណរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ គឺជាឧបករណ៍បំណុលដែលបោះផ្សាយដោយអាជ្ញាធរខេត្ត ឬក្រុង ដើម្បីប្រមូលទុនយកទៅអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ដូចជាគម្រោងគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធលូ ឬការពារទឹកជំនន់។ ដូចជាមេភូមិរៃអង្គាសប្រាក់ពីអ្នកភូមិ ដើម្បីយកទៅសាងសង់ស្ពានឆ្លងព្រែកក្នុងភូមិ ហើយសន្យានឹងសងប្រាក់វិញជាមួយការប្រាក់បន្តិចបន្តួចនាពេលក្រោយ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖