បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតនៃការស្រាវជ្រាវលើទិដ្ឋភាពនៃការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា (Intellectual Property Management) និងឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងសារគមនាគមន៍ (ICT) នៅប្រទេសវៀតណាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយផ្អែកលើគំរូ AIDA ដែលត្រូវបានកែសម្រួល ដើម្បីវាយតម្លៃដំណាក់កាលទាំង៤នៃការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាធៀបនឹងប្រតិបត្តិការក្រុមហ៊ុន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Maturity Model (AIDA Adapted) ម៉ូដែលវាយតម្លៃភាពចាស់ទុំដោយផ្អែកលើ AIDA |
វាយតម្លៃការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា (IP) ជាដំណាក់កាលច្បាស់លាស់ (ពីការយល់ដឹងដល់ការទាញយកផលប្រយោជន៍) ងាយស្រួលក្នុងការវាស់វែងសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន។ | ទាមទារការកែសម្រួលពីម៉ូដែលដើមដែលប្រើក្នុងវិស័យទីផ្សារ (Marketing) មកប្រើប្រាស់ក្នុងបរិបទគ្រប់គ្រង IP ។ | អាចវាស់វែងឥទ្ធិពលនៃដំណាក់កាលនីមួយៗបានយ៉ាងច្បាស់ ដោយបង្ហាញថាការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាពន្យល់ពី ៧៦.៩% នៃភាពប្រែប្រួលនៃដំណើរការក្រុមហ៊ុន (R2=0.769)។ |
| Typology Model ម៉ូដែលវិភាគតាមប្រភេទ (Typology) |
ស័ក្តិសមសម្រាប់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ក្នុងការបែងចែកយុទ្ធសាស្ត្រ IP ទៅជាទម្រង់ផ្លូវការ និងក្រៅផ្លូវការ។ | មិនបានបង្ហាញពីដំណើរវិវឌ្ឍន៍ជាជំហានៗនៃការគ្រប់គ្រង IP របស់ក្រុមហ៊ុននោះទេ ដែលធ្វើឱ្យពិបាកក្នុងការវាស់វែងការរីកចម្រើនជាប្រព័ន្ធ។ | ត្រូវបានលើកឡើងជាទ្រឹស្តីមូលដ្ឋាន (Chesbrough 2006) ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់វាស់វែង EFA និង Regression នៅក្នុងការសិក្សានេះទេ។ |
| Progressive Model ម៉ូដែលវាយតម្លៃតាមកម្រិតជឿនលឿន (Progressive) |
ជួយភ្ជាប់យុទ្ធសាស្ត្រ IP ទៅនឹងទំហំនៃការច្នៃប្រឌិត និងម៉ូដែលអាជីវកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុននីមួយៗ។ | មានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ និងតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនមានកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់រួចជាស្រេច។ | ដើរតួជាទ្រឹស្តីគាំទ្រ ប៉ុន្តែមិនសូវស័ក្តិសមសម្រាប់ក្រុមហ៊ុននៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដែលទើបចាប់ផ្តើមយល់ដឹងពី IP ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានផ្នែករឹង (Hardware) ធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារទិន្នន័យស្ទង់មតិច្បាស់លាស់ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុន ICT ចំនួន ១២២ នៅប្រទេសវៀតណាម ដោយពឹងផ្អែកលើការវាយតម្លៃខ្លួនឯង (Self-reported data) ដែលអាចបង្កឱ្យមានលម្អៀង។ ទោះជាយ៉ាងណា លទ្ធផលនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះប្រទេសទាំងពីរមានបរិបទសេដ្ឋកិច្ច កម្រិតនៃការរំលោភកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងការរីកចម្រើននៃវិស័យ ICT ស្រដៀងគ្នា។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃតាមម៉ូដែល AIDA នេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តសម្រាប់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា។
ការបញ្រ្ជាបការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាទៅជាស្នូលនៃយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្ម នឹងជួយពន្លឿនការរីកចម្រើន និងបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរបស់សហគ្រាសកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Intellectual Property Management | ការរៀបចំ ចាត់ចែង និងទាញយកប្រយោជន៍ពីទ្រព្យសកម្មបញ្ញា (ដូចជាប៉ាតង់ ម៉ាកសញ្ញា កម្មសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ) ឱ្យស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្ម ដើម្បីការពារការលួចចម្លង និងបង្កើតប្រាក់ចំណេញ។ | ដូចជាការសាងសង់របងការពារចម្ការផ្លែឈើរបស់អ្នក ហើយបេះផ្លែឈើនោះយកទៅលក់ដើម្បីបានប្រាក់ចំណេញ ជំនួសឱ្យការទុកឱ្យអ្នកដទៃចូលបេះតាមចិត្តដោយមិនបានសុំការអនុញ្ញាត។ |
| AIDA Model | គំរូវាយតម្លៃមួយដែលត្រូវបានកែសម្រួលពីវិស័យទីផ្សារមកប្រើប្រាស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដោយបែងចែកដំណើរការជា ៤ ដំណាក់កាល៖ ការយល់ដឹង (Attention) ការចាប់អារម្មណ៍និងការពារ (Interest) ការចង់បាននិងគ្រប់គ្រង (Desire) និងការទាញយកផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែង (Action)។ | ដូចជាជំហាននៃការញ៉ែនរណាម្នាក់៖ ដំបូងត្រូវធ្វើឱ្យគេចាប់អារម្មណ៍ បន្ទាប់មកធ្វើឱ្យគេចូលចិត្ត ឱ្យគេចង់បាន និងចុងក្រោយគឺការព្រមព្រៀងរៀបការ។ |
| Exploratory Factor Analysis (EFA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីបង្រួមអថេរ (សំណួរស្ទង់មតិ) ជាច្រើន ទៅជាក្រុមកត្តាតូចៗដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិភាគទិន្នន័យស្រាវជ្រាវដ៏ស្មុគស្មាញ។ | ដូចជាការរៀបចំសៀវភៅរាប់រយក្បាលទៅក្នុងទូ ដោយបែងចែកជាប្រធានបទធំៗ ៣ ឬ ៤ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រវត្តិសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ រឿងប្រលោមលោក) ដើម្បីងាយស្រួលរក។ |
| Multiple Linear Regression | ការវិភាគស្ថិតិដើម្បីស្វែងយល់ពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាឯករាជ្យច្រើន (ឧទាហរណ៍៖ ការយល់ដឹង ការការពារ និងការប្រើប្រាស់ IP) ទៅលើលទ្ធផលតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិទ្ធភាពក្រុមហ៊ុន) ដើម្បីដឹងថាតើកត្តាមួយណាមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តរកមើលថាតើគ្រឿងផ្សំមួយណា (អំបិល ស្ករ ឬប៊ីចេង) ដែលធ្វើឱ្យសម្លមួយចានមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងគេបំផុត។ |
| Cronbach's Alpha | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ធ្វើតេស្តភាពជឿជាក់ និងភាពសង្គតិភាព (Consistency) នៃកម្រងសំណួរស្ទង់មតិ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាសំណួរទាំងនោះពិតជាវាស់វែងកត្តាតែមួយពិតប្រាកដមែន (តម្លៃ > 0.6 ចាត់ទុកថាអាចទទួលយកបាន)។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់នៅលើជញ្ជីងតែមួយ ៣ដងជាប់គ្នា ហើយជញ្ជីងនោះបង្ហាញតួលេខដដែលៗរហូត ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះត្រឹមត្រូវនិងគួរឱ្យទុកចិត្តបាន។ |
| Intangible Assets | ទ្រព្យសម្បត្តិដែលមិនមានរូបរាងជារូបវន្ត (មិនអាចប៉ះបាន) ដូចជា ប៉ាតង់ ម៉ាកសញ្ញា កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងចំណេះដឹង ដែលអាចបង្កើតតម្លៃសេដ្ឋកិច្ច និងប្រកួតប្រជែងយ៉ាងធំធេងដល់ក្រុមហ៊ុន។ | ដូចជាកេរ្តិ៍ឈ្មោះនិងរូបមន្តសម្ងាត់របស់ភោជនីយដ្ឋានមួយ ដែលអ្នកមិនអាចកាន់ប៉ះបាន ប៉ុន្តែវាគឺជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យភ្ញៀវសម្រុកមកហូបរាល់ថ្ងៃ។ |
| Typology model | ម៉ូដែលដែលចាត់ថ្នាក់យុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដោយផ្អែកលើប្រភេទ ឬយន្តការខុសៗគ្នា (ទម្រង់ផ្លូវការ និងមិនផ្លូវការ) ដែលភាគច្រើនត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់វិភាគសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs)។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សក្នុងថ្នាក់ជាក្រុមប្រភេទខុសៗគ្នា៖ សិស្សពូកែខាងគណិត សិស្សពូកែខាងកីឡា ឬសិស្សពូកែខាងសិល្បៈ ដើម្បីងាយស្រួលបង្វឹក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
