បញ្ហា (The Problem)៖ ប្រទេសវៀតណាមកំពុងប្រឈមនឹងកំណើនតម្រូវការអគ្គិសនីពី ១៥ ទៅ ២០% ក្នុងមួយឆ្នាំ និងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានដោយសារឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ដែលទាមទារឱ្យមានការធ្វើពិពិធកម្មប្រភពថាមពលតាមរយៈការទាញយកថាមពលកកើតឡើងវិញពីសមុទ្រដើម្បីធានាសន្តិសុខថាមពល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ឯកសារនេះធ្វើការត្រួតពិនិត្យបច្ចេកវិទ្យាថាមពលសមុទ្រជាសកល និងវាយតម្លៃលើសក្តានុពលជាក់ស្តែងនៃប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញតាមសមុទ្ររបស់ប្រទេសវៀតណាម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Offshore Wind Energy ថាមពលខ្យល់នៅនាយសមុទ្រ |
ជាប្រភពថាមពលមិនចេះរីងស្ងួត មិនបញ្ចេញការបំពុល និងមានការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យថ្លៃដើមផលិតកាន់តែធ្លាក់ចុះ។ | ទាមទារទុនវិនិយោគខ្ពស់ក្នុងការសាងសង់ និងមានការផលិតប្រែប្រួលទៅតាមលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុប្រចាំថ្ងៃ។ | មានសក្តានុពលជាង 5000 TWh នៅវៀតណាម (ចំណាត់ថ្នាក់ទី១១លើលោក) និងមានគម្រោងជាង៥៣ កំពុងអភិវឌ្ឍនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ។ |
| Tidal Energy ថាមពលជំនោរសមុទ្រ |
អាចទស្សន៍ទាយពេលវេលាផលិតបានយ៉ាងច្បាស់លាស់ មិនបញ្ចេញសំណល់បំពុល និងមិនត្រូវការការថែទាំញឹកញាប់។ | ទាមទារទុនវិនិយោគធំ អាចធ្វើឲ្យផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីលើផ្ទៃដីធំ និងដំណើរការតែពេលមានជំនោរឡើងចុះប៉ុណ្ណោះ។ | សក្តានុពលទ្រឹស្តីអាចឈានដល់ 10 GW ជាពិសេសនៅឈូងសមុទ្រតុងកឹង និងតំបន់មាត់ទន្លេភាគអាគ្នេយ៍។ |
| Wave Energy ថាមពលរលកសមុទ្រ |
ប្រភពថាមពលឥតគិតថ្លៃ មិនបង្កើតកាកសំណល់ និងស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីដល់សហគមន៍លើកោះនានា។ | ពិបាកទស្សន៍ទាយកម្លាំងរលក មានសំឡេងរំខានខ្លាំង និងទាមទារការរចនាឧបករណ៍ដែលធន់នឹងអាកាសធាតុអាក្រក់។ | សក្តានុពលថាមពលរលកនៅក្បែរឆ្នេរវៀតណាមមានប្រមាណ 700 TWh (ចំណាត់ថ្នាក់ទី១៨លើលោក)។ |
| Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC) ការបំប្លែងថាមពលកម្ដៅសមុទ្រ |
ក្រៅពីផលិតអគ្គិសនី វាក៏អាចផលិតទឹកសាបសម្រាប់ប្រើប្រាស់ ទាញយកយករ៉ែក្រោមសមុទ្រ និងធ្វើជាប្រភពម៉ាស៊ីនត្រជាក់ធម្មជាតិ។ | ត្រូវការជម្រៅទឹកជ្រៅ (1000m ដល់ 2000m) ដើម្បីទទួលបានភាពខុសគ្នាសីតុណ្ហភាព 20 អង្សាសេ ដែលទាមទារបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញ និងចំណាយខ្ពស់។ | តាមទ្រឹស្តី រោងចក្រ OTEC កម្លាំង 2 MW អាចផលិតទឹកសាបបានជាង ៤០០០ ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយថ្ងៃ តែពុំទាន់មានការសិក្សាលម្អិតនៅវៀតណាមនៅឡើយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍថាមពលកកើតឡើងវិញពីសមុទ្រទាមទារការវិនិយោគទុនយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បច្ចេកវិទ្យា និងការស្រាវជ្រាវ (R&D) បើទោះបីជាប្រភពថាមពលទាំងនេះទទួលបានដោយឥតគិតថ្លៃពីធម្មជាតិក៏ដោយ។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រ និងជលសាស្ត្ររបស់ប្រទេសវៀតណាម (ដូចជាតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ និងឈូងសមុទ្រតុងកឹង) ព្រមទាំងទិន្នន័យសកលពីអង្គការ OES ឆ្នាំ២០១៨។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា លក្ខខណ្ឌនៃឈូងសមុទ្រថៃមានសណ្ឋានដី ជម្រៅទឹក និងរបបខ្យល់ខុសពីសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលទាមទារឱ្យមានការប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីវាយតម្លៃសក្តានុពលឱ្យបានច្បាស់លាស់។
ទោះបីជាស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចក្តី វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃ និងបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការធ្វើពិពិធកម្មប្រភពថាមពលនៅកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់តំបន់ឆ្នេរ។
ជារួម ការចាប់ផ្តើមស្រាវជ្រាវ និងរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រជាតិស្តីពីថាមពលសមុទ្រ នឹងជួយកម្ពុជាធានាបាននូវសន្តិសុខថាមពលយូរអង្វែង និងជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចពណ៌ខៀវ (Blue Economy) ប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Offshore wind | ការផលិតអគ្គិសនីដោយប្រើកម្លាំងខ្យល់បក់នៅកណ្តាលសមុទ្រ ដោយដំឡើងទួរប៊ីនខ្យល់ធំៗនៅក្នុងទឹក ឬបណ្ដែតលើទឹក ដែលទីនោះមានកម្លាំងខ្យល់បក់ខ្លាំង និងថេរជាងនៅលើដីគោក។ | ដូចជាការដាក់ដង្ហក់ ឬកង្ហារខ្យល់ខ្នាតយក្សនៅកណ្តាលសមុទ្រ ដើម្បីចាប់យកខ្យល់ដែលបក់ខ្លាំងមិនមានរនាំងឧបសគ្គបាំង (ដូចជាអគារ ឬភ្នំ)។ |
| OTEC (Ocean Thermal Energy Conversion) | បច្ចេកវិទ្យាផលិតអគ្គិសនីដោយទាញយកប្រយោជន៍ពីភាពខុសគ្នានៃសីតុណ្ហភាព (ជាទូទៅត្រូវការខុសគ្នា 20 ដឺក្រេសេ) រវាងទឹកសមុទ្រក្តៅនៅផ្ទៃខាងលើ និងទឹកសមុទ្រត្រជាក់នៅរាប់ពាន់ម៉ែត្រក្រោមបាតសមុទ្រ។ | ដូចជាការបង្កើតថាមពលដោយយកទឹកក្ដៅពុះ និងទឹកកកមកដាក់ជិតគ្នា ដើម្បីឲ្យចរន្តកម្ដៅរត់រកភាពត្រជាក់បង្កើតជាកម្លាំងរុញច្រានម៉ាស៊ីន។ |
| Salinity Gradient Power | ការផលិតថាមពលតាមរយៈការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងទឹកសាបពីទន្លេ និងទឹកប្រៃពីសមុទ្រនៅតំបន់មាត់សមុទ្រ ដោយប្រើប្រាស់សម្ពាធអូស្មូស (Osmotic pressure) ដែលកើតចេញពីកំហាប់អំបិលខុសគ្នា។ | ដូចជាកម្លាំងស្រូបយកទឹករបស់អេប៉ុងស្ងួតពេលប៉ះទឹក ក្នុងករណីនេះគឺទឹកប្រៃមានកម្លាំងស្រូបទាញទឹកសាបបង្កើតជាសម្ពាធទឹកដើម្បីបង្វិលម៉ាស៊ីន។ |
| Tidal stream technology | បច្ចេកវិទ្យាទាញយកថាមពលពីចរន្តទឹកជោរនាចដែលហូរខ្លាំងនៅក្រោមសមុទ្រ ដោយប្រើទួរប៊ីនស្រដៀងនឹងទួរប៊ីនខ្យល់ដែរ ប៉ុន្តែវាដំណើរការដោយកម្លាំងទឹកហូរជំនួសវិញ។ | ដូចជាកង់រង្វិលរបស់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវពីបុរាណដែលវិលដោយសារទឹកហូរតាមប្រឡាយ ប៉ុន្តែនេះគឺជាការដាក់កង្ហារនៅក្រោមផ្ទៃសមុទ្រ។ |
| Marine Spatial Planning | ការរៀបចំផែនការបែងចែកផ្ទៃលំហសមុទ្រសម្រាប់សកម្មភាពផ្សេងៗ (ដូចជាការនេសាទ ទេសចរណ៍ ការដឹកជញ្ជូន និងការផលិតថាមពល) ដើម្បីកាត់បន្ថយជម្លោះរវាងវិស័យនីមួយៗ និងការពារបរិស្ថានសមុទ្រ។ | ដូចជាការគូសប្លង់មេបែងចែកដីក្នុងទីក្រុង ដោយកំណត់ថាទីណាជាកន្លែងលក់ដូរ ទីណាជាផ្លូវ និងទីណាជារោងចក្រ ដើម្បីកុំឲ្យរញ៉េរញ៉ៃ។ |
| Biomass Energy | ថាមពលដែលទទួលបានពីការដុត ឬកែច្នៃសារធាតុសរីរាង្គ (ដូចជារុក្ខជាតិ សារាយសមុទ្រ ខ្យង ឬកាកសំណល់សត្វ) ដើម្បីផលិតជាឧស្ម័ន ប្រេងឥន្ធនៈជីវសាស្រ្ត ឬអគ្គិសនី។ | ដូចជាការយកអាចម៍គោ ឬកាកសំណល់បន្លែទៅផ្អាប់ក្នុងពាងដើម្បីយកឧស្ម័ន (Biogas) មកដាំស្លរтувати។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
