បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីផលប៉ះពាល់នៃការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាននិងសារគមនាគមន៍ (ICT) ទៅលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសវៀតណាម ដែលរួមមានផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) អតិផរណា និងភាពបើកចំហពាណិជ្ជកម្ម ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ ២០២០។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយផ្អែកលើទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ ដើម្បីវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងសូចនាករ ICT និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pearson Correlation Test ការធ្វើតេស្តទំនាក់ទំនង Pearson |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងជួយកំណត់កម្រិតនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផល ឬវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់រួមនៃអថេរច្រើនក្នុងពេលតែមួយបានទេ។ | បានបញ្ជាក់ពីអត្ថិភាពនៃទំនាក់ទំនងយ៉ាងច្បាស់លាស់រវាងសូចនាករ ICT ជាមួយនឹងកំណើនផសស (GDP) អតិផរណា និងភាពបើកចំហពាណិជ្ជកម្ម។ |
| Multiple Linear Regression (OLS) ការវិភាគតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ (OLS) |
អាចវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់នៃអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ICT, ធនធានមនុស្ស) ទៅលើអថេរអាស្រ័យ (GDP) ក្នុងពេលតែមួយបានយ៉ាងជាក់លាក់។ | ទាមទារឱ្យមានទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ គ្មានបញ្ហាអថេរច្រើនជាន់គ្នា (Multicollinearity) និងមានការសន្មត់តឹងរ៉ឹងលើទិន្នន័យ។ | ម៉ូដែលអាចពន្យល់ពីបំរែបំរួលបាន ៦៤.១៧% សម្រាប់ GDP, ៥០.៥៣% សម្រាប់អតិផរណា និង ៩១.១១% សម្រាប់ភាពបើកចំហពាណិជ្ជកម្ម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារប្រភពទិន្នន័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រឹមត្រូវ និងចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិស៊ីជម្រៅ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចពីប្រទេសវៀតណាមចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ ២០២០ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងលូតលាស់លឿន និងមានការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាលទៅលើវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ ទោះយ៉ាងណា ទិន្នន័យនេះមិនអាចតំណាងឱ្យប្រទេសដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នាទាំងស្រុងនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីរបៀបដែលប្រទេសជិតខាងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពី ICT អាចជាមេរៀនដ៏ល្អសម្រាប់ការរៀបចំគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរបស់ខ្លួន។
វិធីសាស្ត្រ និងការរកឃើញនៅក្នុងឯកសារនេះគឺមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការវាយតម្លៃ និងរៀបចំគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលនាពេលអនាគត។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះនឹងជួយរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់កម្ពុជា ក្នុងការតម្រង់ទិសការវិនិយោគ ICT ឱ្យចំគោលដៅ ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| ICT (Information and Communication Technology) | បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទូរគមនាគមន៍ សំដៅលើការរួមបញ្ចូលគ្នានៃបណ្តាញទំនាក់ទំនង កុំព្យូទ័រ និងប្រព័ន្ធសូហ្វវែរ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចចូលប្រើប្រាស់ រក្សាទុក និងបញ្ជូនព័ត៌មាន។ នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូ វាជាកត្តាជំរុញកំណើន និងផលិតភាព។ | ដូចជាប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទរបស់សង្គមទំនើប ដែលភ្ជាប់មនុស្សនិងទិន្នន័យចូលគ្នាដើម្បីធ្វើការងារបានលឿន។ |
| Multiple Linear Regression | តំរែតំរង់លីនេអ៊ែរពហុគុណ គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្ស) ដើម្បីព្យាករណ៍ និងវាយតម្លៃឥទ្ធិពលរួមរបស់វាទៅលើអថេរអាស្រ័យមួយ (ដូចជាកំណើន GDP)។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សម្នាក់ ដោយផ្អែកលើម៉ោងសិក្សា ចំនួនសៀវភៅដែលបានអាន និងម៉ោងគេងរួមបញ្ចូលគ្នា។ |
| OLS (Ordinary Least Squares) | វិធីសាស្ត្រការេអប្បបរមា គឺជាបច្ចេកទេសក្នុងគំរូតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរ ដើម្បីប៉ាន់ស្មានទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ ដោយស្វែងរកបន្ទាត់មួយដែលកាត់បន្ថយផលបូកនៃការេនៃគម្លាតរវាងទិន្នន័យជាក់ស្តែង និងទិន្នន័យដែលបានព្យាករណ៍។ | ដូចជាការគូសបន្ទាត់ត្រង់មួយឆ្លងកាត់ចំណុចជាច្រើននៅលើក្រដាស ដោយព្យាយាមឱ្យបន្ទាត់នោះនៅកៀកចំណុចទាំងនោះបំផុតដើម្បីតំណាងឱ្យទិន្នន័យទាំងអស់។ |
| Pearson Correlation | មេគុណទំនាក់ទំនង Pearson ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែររវាងអថេរពីរ ថាតើវាដើរស្របទិសគ្នា ឬផ្ទុយទិសគ្នា ក្នុងកម្រិតណា (មានតម្លៃពី -១ ដល់ ១)។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ថា តើការកើនឡើងនៃកម្តៅព្រះអាទិត្យ ធ្វើឱ្យការលក់ការ៉េមកើនឡើងខ្លាំងកម្រិតណា។ |
| Trade Openness | ភាពបើកចំហពាណិជ្ជកម្ម សំដៅលើកម្រិតដែលប្រទេសមួយអនុញ្ញាត ឬលើកទឹកចិត្តឱ្យមានពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ (ការនាំចេញនិងនាំចូលសរុប) ធៀបនឹងទំហំសេដ្ឋកិច្ចសរុប (GDP) របស់ខ្លួន។ | ដូចជាការបើកទ្វារហាងឱ្យធំទូលាយ ដើម្បីឱ្យអតិថិជនពីខាងក្រៅងាយស្រួលចេញចូលទិញ និងលក់ទំនិញ។ |
| GDP (Gross Domestic Product) | ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប គឺជាតម្លៃទីផ្សារសរុបនៃទំនិញ និងសេវាកម្មទាំងអស់ដែលត្រូវបានផលិតឡើងនៅក្នុងព្រំដែននៃប្រទេសមួយ ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ ដែលវាជារង្វាស់នៃទំហំសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ | ដូចជាប្រាក់ចំណូលសរុបប្រចាំឆ្នាំដែលរកបានដោយសមាជិកទាំងអស់នៅក្នុងគ្រួសារមួយរួមបញ្ចូលគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
