បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រែប្រួលតម្រូវការអតិថិជន និងការព្យាករណ៍មិនច្បាស់លាស់នៅក្នុងឧស្សាហកម្មអាហារកក ដែលបណ្តាលឱ្យមានការខ្វះខាត ឬលើសស្តុកទំនិញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រៀបធៀបថ្លៃដើមផលិតកម្ម និងរយៈពេលចាត់ចែងដោយប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រ Mass Customization តាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងស្តុកទុកផលិតផលពាក់កណ្តាលសម្រេច (Work-in-process) ក្នុងដំណាក់កាលផ្សេងៗគ្នា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Normal Process (Current Production) ដំណើរការផលិតបច្ចុប្បន្ន (Normal Process) |
មានរយៈពេលចាត់ចែងផលិតកម្ម (Lead time) លឿនបំផុត និងចំណាយថ្លៃដើមទាបបំផុតនៅពេលតម្រូវការអតិថិជនស្មើនឹងការព្យាករណ៍ពិតប្រាកដ។ | មានការខាតបង់ឱកាស (Opportunity cost) ខ្ពស់នៅពេលតម្រូវការកើនឡើង និងមានការចំណាយលើការរុះរើវេចខ្ចប់ឡើងវិញនៅពេលទំហំបញ្ជាទិញប្រែប្រួល។ | ល្អបំផុតសម្រាប់តែសេណារីយ៉ូដែលការព្យាករណ៍ត្រឹមត្រូវ ១០០% ប៉ុណ្ណោះ (Case 1)។ |
| Mass Customization Stage 1 យុទ្ធសាស្រ្ត Mass Customization ដំណាក់កាលទី ១ (ស្តុកវត្ថុធាតុដើម) |
ចំណាយថ្លៃដើមទាបជាងដំណើរការធម្មតាបន្តិចបន្តួចនៅពេលតម្រូវការធ្លាក់ចុះ និងរក្សាស្តុកបានយូរ។ | ត្រូវការពេលវេលាផលិតយូរនៅពេលមានការបញ្ជាទិញបន្ទាន់ ព្រោះត្រូវឆ្លងកាត់គ្រប់ដំណាក់កាលកែច្នៃ។ | មានប្រសិទ្ធភាពមធ្យម ប៉ុន្តែមិនមែនជាជម្រើសល្អបំផុតសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលតម្រូវការធ្ងន់ធ្ងរនោះទេ។ |
| Mass Customization Stage 2 យុទ្ធសាស្រ្ត Mass Customization ដំណាក់កាលទី ២ (ស្តុកក្នុងបន្ទប់ត្រជាក់ Chilled Room) |
ជួយកាត់បន្ថយការខាតបង់បានល្អបំផុតនៅពេលតម្រូវការជាក់ស្តែងទាបជាងការព្យាករណ៍ ដោយមិនបាច់ចំណាយលើការចម្អិនទំនិញដែលលក់មិនចេញ។ | មិនស័ក្តិសមនៅពេលតម្រូវការកើនឡើងភ្លាមៗ ព្រោះនៅតែទាមទារពេលវេលាចម្អិន និងវេចខ្ចប់។ | ជម្រើសចំណាយទាបបំផុតសម្រាប់សេណារីយ៉ូដែលតម្រូវការទាបជាងការព្យាករណ៍ (Case 2)។ |
| Mass Customization Stage 3 យុទ្ធសាស្រ្ត Mass Customization ដំណាក់កាលទី ៣ (ស្តុកមុនការវេចខ្ចប់ Packing Preparation) |
អាចបត់បែនទំហំវេចខ្ចប់តាមការស្នើសុំបានភ្លាមៗ ជៀសវាងការខាតបង់ឱកាសលក់ និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើមនៅពេលតម្រូវការលើសការព្យាករណ៍។ | ទាមទាររយៈពេលចាត់ចែង (Lead time) សរុបយូរបំផុត និងមានថ្លៃដើមរក្សាស្តុក (Inventory cost) ខ្ពស់ជាងគេពេលតម្រូវការស្មើការព្យាករណ៍។ | ជម្រើសល្អបំផុតនៅពេលតម្រូវការលើសការព្យាករណ៍ (Case 3) និងនៅពេលមានការប្រែប្រួលទំហំវេចខ្ចប់ (Case 4)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្រ្តនេះទាមទារការគណនាថ្លៃដើមផលិតកម្មយ៉ាងលម្អិត រួមទាំងការប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនី និងប្រព័ន្ធផ្ទុកទិន្នន័យស្តុកដ៏មានប្រសិទ្ធភាព។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យក្រុមហ៊ុននាំចេញសាច់មាន់កកមួយក្នុងប្រទេសថៃនៅឆ្នាំ ២០១៥ ជាមួយនឹងការកំណត់ថ្លៃដើមអគ្គិសនី និងថ្លៃរក្សាស្តុកតាមបរិបទរោងចក្រនោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា តម្លៃអគ្គិសនីមានកម្រិតខ្ពស់ជាង និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្សែសង្វាក់ត្រជាក់ (Cold Chain) អាចនៅមានកម្រិត ដែលអាចធ្វើឱ្យថ្លៃដើមរក្សាស្តុក (Inventory holding cost) មានសភាពខុសគ្នាខ្លាំងពីការរកឃើញនេះ។
ទោះជាយ៉ាងណា វិធីសាស្ត្រនេះមានតម្លៃខ្លាំងក្នុងការយកមកអនុវត្តសម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃម្ហូបអាហារ និងកសិកម្មនៅកម្ពុជាដែលកំពុងរីកចម្រើន។
សរុបមក ការកំណត់ចំណុចស្តុកទុកទំនិញយុទ្ធសាស្ត្រ (Decoupling point) អាចជួយរោងចក្រនៅកម្ពុជាកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការលើសស្តុក ឬខ្វះទំនិញលក់ ទោះបីជាត្រូវប្រឈមនឹងថ្លៃអគ្គិសនីខ្ពស់បន្តិចក៏ដោយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Mass Customization | យុទ្ធសាស្ត្រផលិតកម្មដែលរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការផលិតក្នុងបរិមាណច្រើន (Mass Production) ជាមួយនឹងសមត្ថភាពក្នុងការកែតម្រូវផលិតផលតាមតម្រូវការជាក់លាក់របស់អតិថិជន (Customization) ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម តែនៅតែរក្សាបាននូវភាពចម្រុះនៃផលិតផល។ | ដូចជាការកាត់សាច់ក្រណាត់ជាទំហំស្តង់ដារធំៗទុករួចជាស្រេច រួចទើបយកមកតម្រឹមកាត់តាមរាងអ្នកទិញម្នាក់ៗនៅពេលក្រោយ ដើម្បីចំណេញពេល និងតម្រូវចិត្តអតិថិជនបាន។ |
| Opportunity cost | ប្រាក់ចំណេញ ឬអត្ថប្រយោជន៍ដែលក្រុមហ៊ុនបាត់បង់ដោយសារតែការខកខានមិនបានចាប់យកឱកាសណាមួយ ដូចជាការមិនមានទំនិញគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់លក់នៅពេលដែលអតិថិជនមានតម្រូវការទិញភ្លាមៗ។ | ដូចជាប្រាក់ចំណេញដែលអ្នកគួរតែទទួលបាន តែបែរជាបាត់បង់ទៅវិញព្រោះអ្នកលក់អស់ពីស្តុកនៅពេលម៉ូយមកសួរទិញ។ |
| Lead time | រយៈពេលសរុបដែលប្រើប្រាស់ចាប់តាំងពីពេលអតិថិជនធ្វើការបញ្ជាទិញ រហូតដល់ពេលដែលផលិតផលត្រូវបានផលិតរួចរាល់ និងប្រគល់ជូនដល់ដៃអតិថិជន។ | ដូចជារយៈពេលរង់ចាំចាប់ពីវិនាទីដែលអ្នកកុម្ម៉ង់ម្ហូបនៅហាង រហូតដល់ពេលអ្នករត់តុលើកម្ហូបមកដល់តុរបស់អ្នក។ |
| Standardization | ការរៀបចំដំណើរការផលិត ឬការបង្កើតសមាសធាតុផលិតផលឱ្យមានលក្ខណៈស្តង់ដារតែមួយដូចៗគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការផលិតបានលឿន និងក្នុងបរិមាណច្រើនមុននឹងយកទៅកែច្នៃបន្ត។ | ដូចជាការដាំបាយក្នុងឆ្នាំងធំតែមួយសម្រាប់មនុស្ស១០០នាក់ ជាជាងដាំក្នុងឆ្នាំងតូចៗ១០០ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ |
| Economy of Scope | ការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្មតាមរយៈការប្រើប្រាស់ធនធាន ម៉ាស៊ីន ឬវត្ថុធាតុដើមរួមគ្នា ដើម្បីផលិតនូវផលិតផលដែលមានភាពចម្រុះច្រើនប្រភេទ ជាជាងការចំណាយលើខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មដាច់ដោយឡែក។ | ដូចជាការទិញឡានដឹកទំនិញមួយគ្រឿងអាចដឹកបានទាំងបន្លែ និងផ្លែឈើជាមួយគ្នា ដែលចំណេញជាងទិញឡានពីរគ្រឿងផ្សេងគ្នា។ |
| Inventory Cost | ការចំណាយពាក់ព័ន្ធនឹងការរក្សាទុកទំនិញ ឬវត្ថុធាតុដើមក្នុងឃ្លាំង ដែលរួមមានថ្លៃអគ្គិសនី (ជាពិសេសសម្រាប់បន្ទប់ត្រជាក់) ថ្លៃថែទាំ ទីតាំង និងហានិភ័យនៃការខូចខាតទំនិញ។ | ដូចជាថ្លៃឈ្នួលផ្ញើឡាន និងថ្លៃថែទាំដែលអ្នកត្រូវបង់ប្រចាំខែនៅពេលអ្នកទុកឡានចោលក្នុងចំណតមិនយកមកជិះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
