បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន និងការស្តុកទុកទំនិញ (Inventory) ខ្ពស់នៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដោយសារការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងបន្លាស់ពីរោងចក្រអ្នកផ្គត់ផ្គង់មកកាន់រោងចក្រដំឡើងរថយន្តធ្វើឡើងដោយអ្នកផ្គត់ផ្គង់នីមួយៗផ្ទាល់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រៀបធៀបទិន្នន័យថ្លៃដើមរវាងការដឹកជញ្ជូនដោយអ្នកផ្គត់ផ្គង់ផ្ទាល់ និងប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនជុំវិញ (Milk run) ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យជាក់ស្តែងចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Supplier's Self-Delivery (Baseline) ការដឹកជញ្ជូនដោយអ្នកផ្គត់ផ្គង់ផ្ទាល់ (ទម្រង់ចាស់) |
រោងចក្រមិនចាំបាច់ចំណាយធនធានក្នុងការរៀបចំផែនការដឹកជញ្ជូន ឬជួលរថយន្តដោយខ្លួនឯងឡើយ ដោយរង់ចាំតែទទួលទំនិញប៉ុណ្ណោះ។ | ថ្លៃដើមទិញវត្ថុធាតុដើមមានតម្លៃខ្ពស់ (បូកបញ្ចូលថ្លៃដឹកជញ្ជូនរួច) មានរថយន្តចេញចូលរោងចក្រច្រើនដែលបង្កការកកស្ទះ និងពិបាកគ្រប់គ្រងពេលវេលានាំមុខ (Lead time)។ | ថ្លៃដើមទិញសរុបក្នុងរយៈពេល ៦ ខែ ពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទាំង ៣ គឺ ១១,៨៣០,៤១៣.៩០ បាត។ |
| Milk Run Transportation (Proposed) ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនជុំវិញ |
ទទួលបានការបញ្ចុះតម្លៃ ១០% ពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ កាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ក្នុងរោងចក្រ និងអាចគ្រប់គ្រងកម្រិតសន្និធិ (Inventory) បានច្បាស់លាស់តាមពេលវេលាជាក់លាក់ (JIT)។ | ទាមទារឱ្យមានការរៀបចំផែនការដឹកជញ្ជូនយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន និងតម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងព័ត៌មាន (IT System) ដ៏ល្អរវាងរោងចក្រនិងអ្នកផ្គត់ផ្គង់។ | សន្សំថវិកាបានសរុប ១,០៦៣,៣៦១.៣៩ បាត ក្នុងរយៈពេល ៦ ខែ (បន្ទាប់ពីទូទាត់ថ្លៃជួលរថយន្តរួច)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រព័ន្ធ Milk Run ទាមទារការវិនិយោគលើថ្លៃជួលសេវាដឹកជញ្ជូនជាក់លាក់ ព្រមទាំងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទិន្នន័យដើម្បីសម្របសម្រួល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យរបស់ក្រុមហ៊ុនផលិតគ្រឿងបន្លាស់រថយន្តនៅក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្ម Amata Nakorn ខេត្ត Chonburi ប្រទេសថៃ ដែលអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទាំង ៣ មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់តែមួយ (ជិតគ្នា)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះបង្ហាញពីសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពអាចនឹងធ្លាក់ចុះ ប្រសិនបើអ្នកផ្គត់ផ្គង់មានទីតាំងនៅឆ្ងាយពីគ្នា ឬប្រព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ជួបការកកស្ទះខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យពេលវេលាដឹកជញ្ជូនមិនប្រាកដប្រជា។
វិធីសាស្ត្រ Milk Run នេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្មផលិតកម្មនៅកម្ពុជា ដែលកំពុងមានការរីកចម្រើន។
ជារួម ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ Milk Run នឹងចូលរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងក្នុងការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមភស្តុភារកម្ម (Logistics cost) នៅកម្ពុជា ជាពិសេសជំរុញឱ្យការគ្រប់គ្រងស្តុកមានភាពប្រសើរឡើង និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិច (CO2) ផងដែរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Milk run transportation | ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនដែលរថយន្តមួយគ្រឿងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជារង្វង់ ដើម្បីប្រមូលទំនិញពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ច្រើនទីតាំង រួចដឹកយកមកកាន់រោងចក្រផលិតតែមួយ ជំនួសឱ្យការឱ្យអ្នកផ្គត់ផ្គង់ម្នាក់ៗដឹកទំនិញមកដោយឡែកពីគ្នា។ | ដូចជារថយន្តដឹកសិស្សសាលាដែលបើកតម្រូវតាមផ្ទះនីមួយៗដើម្បីទទួលសិស្សយកទៅសាលារៀនតែមួយ ជួយសន្សំសំចៃសាំងនិងកាត់បន្ថយការកកស្ទះ។ |
| Economic order quantity (EOQ) | រូបមន្តគណនាបរិមាណបញ្ជាទិញដ៏ល្អប្រសើរបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយសរុបទាំងលើសេវាដឹកជញ្ជូន និងថ្លៃចំណាយលើការស្តុកទុកទំនិញក្នុងឃ្លាំង។ | ដូចជាការគណនាថាតើគួរទិញអង្ករម្ដងប៉ុន្មានបាវទើបចំណេញបំផុត ដោយថ្លឹងថ្លែងរវាងសោហ៊ុយធ្វើដំណើរទៅផ្សារ និងទំហំកន្លែងទុកអង្ករនៅផ្ទះ។ |
| Lead time | ចន្លោះពេលវេលារាប់ចាប់ពីពេលដែលយើងបានធ្វើការបញ្ជាទិញទំនិញ រហូតដល់ពេលដែលទំនិញនោះត្រូវបានដឹកជញ្ជូនមកដល់ដៃយើង (រោងចក្រ)។ | ដូចជាពេលវេលាដែលអ្នករង់ចាំម្ហូបមកដល់តុ បន្ទាប់ពីអ្នកបានកម្ម៉ង់ប្រាប់អ្នករត់តុរួចរាល់។ |
| Incoterms | លក្ខខណ្ឌពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិដែលកំណត់ពីការទទួលខុសត្រូវ ហានិភ័យ និងការបង់ចំណាយផ្សេងៗរវាងអ្នកទិញនិងអ្នកលក់កំឡុងពេលដឹកជញ្ជូន (ឧទាហរណ៍ Ex Works គឺអ្នកទិញត្រូវទទួលខុសត្រូវដឹកជញ្ជូនដោយខ្លួនឯងពីរោងចក្រអ្នកលក់)។ | ដូចជាកិច្ចសន្យាបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថា ថ្លៃដឹកឥវ៉ាន់និងហានិភ័យនៃការខូចខាតតាមផ្លូវ ជាបន្ទុករបស់អ្នកទិញ ឬអ្នកលក់។ |
| Just in time (JIT) | យុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងស្តុកដោយតម្រូវឱ្យទំនិញឬវត្ថុធាតុដើមដឹកជញ្ជូនមកដល់រោងចក្រទាន់ពេលវេលាដែលត្រូវប្រើប្រាស់តែម្ដង ដោយមិនបាច់ផ្ទុកទុកយូរក្នុងឃ្លាំងឡើយ ដើម្បីកាត់បន្ថយចំណាយឃ្លាំង។ | ដូចជាការទិញបន្លែស្រស់ៗពីផ្សារមកចម្អិនភ្លាមៗ ដោយមិនទិញស្តុកទុកក្នុងទូរទឹកកកយូរថ្ងៃដែលនាំឱ្យខូច ឬខាតកន្លែង។ |
| Safety stock | បរិមាណទំនិញឬវត្ថុធាតុដើមបម្រុង ដែលត្រូវរក្សាទុកក្នុងឃ្លាំងជានិច្ច ដើម្បីការពារហានិភ័យពេលមានការបញ្ជាទិញកើនឡើងភ្លាមៗ ឬពេលការដឹកជញ្ជូនពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់មានការយឺតយ៉ាវ។ | ដូចជាការលាក់លុយសន្សំមួយចំនួនទុកក្នុងកូនជ្រូក សម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេលមានអាសន្ន ឬឈឺថ្កាត់ភ្លាមៗ។ |
| Supply chain management | ការគ្រប់គ្រងចរន្តនៃទំនិញ ព័ត៌មាន និងហិរញ្ញវត្ថុ ឱ្យមានភាពរលូននិងប្រទាក់ក្រឡាគ្នា ចាប់តាំងពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់វត្ថុធាតុដើម រហូតដល់ការផលិត និងបញ្ជូនទៅដល់ដៃអ្នកប្រើប្រាស់ចុងក្រោយ។ | ដូចជាការធ្វើជាអ្នកសម្របសម្រួលចាត់ចែងលំហូរទឹក ចាប់ពីប្រភពទឹក រហូតដល់ការចម្រោះ និងការបញ្ជូនតាមទុយោទៅដល់ផ្ទះប្រជាជន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
