បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តោតលើបញ្ហានៃយុទ្ធសាស្ត្រស្តារសេដ្ឋកិច្ចដែលនាំទៅដល់ការកាត់បន្ថយប្រព័ន្ធសុខុមាលភាពសង្គម និងច្បាប់ការងារ ដែលរុញច្រានកម្មករឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងការងារមិនច្បាស់លាស់ និងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់សិទ្ធិកម្មករយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធបានសំយោគគម្រោងស្រាវជ្រាវថ្មីៗ និងការវិភាគករណីសិក្សានៅទូទាំងអឺរ៉ុប ដើម្បីតាមដាននិន្នាការទីផ្សារការងារ និងវាយតម្លៃគោលនយោបាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Direct Employment គំរូការងារផ្ទាល់ស្តង់ដារ |
ផ្តល់នូវសន្តិសុខការងារខ្ពស់ ស្ថិរភាពប្រាក់ចំណូល និងរួមចំណែកដល់ការរក្សាសន្តិភាពសង្គមតាមរយៈការចរចាជាសមូហភាព (Collective Bargaining)។ | ត្រូវបានអង្គការអន្តរជាតិ (ដូចជា World Bank) ចាត់ទុកថាមានភាពរឹងត្អឹង ដែលបង្កើនថ្លៃដើមសម្រាប់និយោជក និងពិបាកក្នុងការប្រកួតប្រជែងជាសកល។ | បង្កើតបានជាអត្រាមានការងារធ្វើពេញលេញ (Full employment) ក្នុងអំឡុងពេលក្រោយសង្គ្រាម ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នកំពុងធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់។ |
| Flexicurity and Deregulation ភាពបត់បែននិងការបន្ធូរបន្ថយច្បាប់ |
ផ្តល់ភាពបត់បែនដល់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការជួល និងបញ្ឈប់កម្មករ (Hire and Fire) ព្រមទាំងកាត់បន្ថយបន្ទុកផ្នែករដ្ឋបាល (Red tape) សម្រាប់អាជីវកម្ម។ | រុញច្រានហានិភ័យសង្គមទៅលើកម្មករ បង្កើតឱ្យមានភាពមិនច្បាស់លាស់នៃការងារ និងបង្កើនចំនួនអ្នកធ្វើការដែលស្ថិតក្នុងបន្ទាត់ក្រីក្រ (Working poor)។ | នៅឆ្នាំ ២០០៨ មានកម្មករចំនួន ១៩លាននាក់នៅអឺរ៉ុបក្លាយជាអ្នកក្រីក្រ (Working poor) ហើយ ១/៣ នៃកម្លាំងពលកម្មស្ថិតក្នុងការងារមិនស្តង់ដារ។ |
| Interventionist Social Model គំរូសង្គមអន្តរាគមន៍ |
ជួយកាត់បន្ថយវិសមភាពប្រាក់ចំណូល និងការពារកម្មករដែលងាយរងគ្រោះតាមរយៈសំណាញ់សុវត្ថិភាពសង្គម និងធានារ៉ាប់រងសុខភាព។ | ទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគខ្ពស់ពីរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នដៃគូសង្គមរឹងមាំ ដែលពិបាកអនុវត្តក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចដែលពឹងផ្អែកតែលើទីផ្សារសេរី។ | ជួយឱ្យកម្មករចំណូលទាបនៅអឺរ៉ុបមានស្ថានភាពល្អប្រសើរជាងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសារការគាំពារសង្គម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីតម្រូវការធនធានបច្ចេកវិទ្យាទេ ប៉ុន្តែទាមទារនូវយន្តការស្ថាប័នរឹងមាំ និងធនធានមនុស្សដើម្បីអនុវត្តគោលនយោបាយទីផ្សារការងារ។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យពីបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប (ដូចជា អង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ ហូឡង់) និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយផ្តោតលើកម្មករចំណាកស្រុក និងអ្នកធ្វើការតាមកិច្ចសន្យាខ្លី។ ទោះបីជាបរិបទសេដ្ឋកិច្ចខុសគ្នា ប៉ុន្តែវត្ថុបំណងនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះយើងកំពុងប្រឈមនឹងការកើនឡើងនៃការងារក្រៅប្រព័ន្ធ និងការកេងប្រវ័ញ្ចកម្លាំងពលកម្មស្រដៀងគ្នា។
ការវិភាគលើផលប៉ះពាល់នៃការងារមិនស្តង់ដារ និងការបន្ធូរបន្ថយច្បាប់នេះ គឺពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយការងារនៅកម្ពុជា។
ការរៀនសូត្រពីកំហុសនៃភាពបត់បែនហួសហេតុ (Deregulation) នៅអឺរ៉ុប អាចជួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការពង្រឹងច្បាប់ និងពង្រីកសំណាញ់សុវត្ថិភាពសង្គមដល់កម្មករក្រៅប្រព័ន្ធឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Flexicurity | គោលនយោបាយទីផ្សារការងារដែលព្យាយាមរក្សាតុល្យភាពរវាង "ភាពបត់បែន" (ផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ក្រុមហ៊ុនក្នុងការជួលនិងបញ្ឈប់បុគ្គលិក) និង "សន្តិសុខ" (ផ្តល់សំណាញ់សុវត្ថិភាពសង្គម ធានារ៉ាប់រង និងការបណ្តុះបណ្តាលដល់កម្មករពេលបាត់បង់ការងារ)។ | ដូចជាការជិះកង់លើខ្សែពួរ ដែលក្រុមហ៊ុនមានសេរីភាពក្នុងការបត់បែនចុះឡើង ប៉ុន្តែកម្មករមានសំណាញ់សុវត្ថិភាពធំមួយនៅពីក្រោមចាំត្រណាត់ពេលធ្លាក់ចុះកុំឱ្យគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| Bogus self-employment | ការចុះកិច្ចសន្យាឱ្យកម្មករធ្វើការក្នុងនាមជា "អ្នកម៉ៅការឯករាជ្យ" ក្លែងក្លាយ ដើម្បីឱ្យនិយោជកអាចគេចវេសពីការបង់ពន្ធ អត្ថប្រយោជន៍សង្គម និងការទទួលខុសត្រូវតាមច្បាប់ការងារ ទោះបីជាការពិតកម្មករនោះធ្វើការក្រោមការបញ្ជាដូចបុគ្គលិកធម្មតាក៏ដោយ។ | ដូចជាការយកស្លាក "ភ្ញៀវកិត្តិយស" មកបំពាក់ឱ្យអ្នកបម្រើ ដើម្បីកុំឱ្យម្ចាស់ផ្ទះមានកាតព្វកិច្ចបើកប្រាក់ខែនិងអត្ថប្រយោជន៍ផ្លូវការឱ្យពួកគេអ៊ីចឹង។ |
| Deregulation | ការកាត់បន្ថយ ឬលុបចោលនូវច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋាភិបាលទៅលើប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម។ ក្នុងបរិបទការងារ វាច្រើនតែមានន័យថាការកាត់បន្ថយការការពារសិទ្ធិ លក្ខខណ្ឌ និងសុវត្ថិភាពរបស់កម្មករ ដើម្បីផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់និយោជក។ | ដូចជាការដកភ្លើងស្តុប និងផ្លាកសញ្ញាចរាចរណ៍ចេញពីផ្លូវខ្វែង ដើម្បីឱ្យឡានបើកបរបានលឿនជាងមុន ប៉ុន្តែវាបង្កើនហានិភ័យគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកថ្មើរជើង។ |
| Working poor | ក្រុមមនុស្សដែលមានការងារធ្វើជាប្រចាំ (ពេញម៉ោង ឬក្រៅម៉ោង) ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចរកប្រាក់ចំណូលបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីរស់នៅឱ្យផុតពីបន្ទាត់នៃភាពក្រីក្រ ដោយសារប្រាក់ឈ្នួលទាបពេក កង្វះស្ថិរភាពការងារ និងមិនមានអត្ថប្រយោជន៍គាំពារសង្គម។ | ដូចជាការខំប្រឹងរត់លើម៉ាស៊ីនហាត់ប្រាណយ៉ាងហត់ ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចទៅមុខដល់គោលដៅ ព្រោះចំណូលខំរកបានត្រឹមតែទប់ទល់នឹងការចំណាយចិញ្ចឹមក្រពះប្រចាំថ្ងៃកម្រិតអប្បបរមា។ |
| Regime shopping | សកម្មភាពដែលក្រុមហ៊ុនធំៗ ឬសាជីវកម្មឆ្លងដែន ស្វែងរកទីតាំងរោងចក្រ ឬចុះបញ្ជីអាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេស ឬតំបន់ណាដែលមានច្បាប់ការងារ និងបទប្បញ្ញត្តិសង្គមធូររលុងបំផុត ដើម្បីកេងចំណេញពីថ្លៃដើមពលកម្មថោក។ | ដូចជាសិស្សដើររកគ្រូប្រឡងណាដែលមិនសូវតឹងរ៉ឹង និងងាយស្រួលលួចចម្លង ដើម្បីបានពិន្ទុខ្ពស់ដោយមិនបាច់ខំប្រឹងរៀន។ |
| Labour-only subcontracting | ប្រព័ន្ធម៉ៅការដែលភ្នាក់ងារ ឬក្រុមហ៊ុនម៉ៅការបន្ត ផ្គត់ផ្គង់តែ "កម្លាំងពលកម្ម" សុទ្ធសាធឱ្យទៅក្រុមហ៊ុនធំ (មិនពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកទេស ឬសម្ភារៈ)។ វិធីនេះជួយឱ្យក្រុមហ៊ុនធំកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងការងារផ្ទាល់ និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះកម្មករ។ | ដូចជាការជួលមេខ្យល់ឱ្យទៅរើសមនុស្សមកភ្ជួរស្រែឱ្យយើង ដោយយើងផ្តល់តែលុយ ឯមេខ្យល់យកលុយទៅកាត់កម្រៃជើងសារ និងឱ្យលុយឈ្នួលថោកៗទៅអ្នកធ្វើការ ដោយយើងមិនបាច់ខ្វល់ពីសុខទុក្ខពួកគេ។ |
| Acquis communautaire | ពាក្យបច្ចេកទេសច្បាប់ដែលសំដៅទៅលើបណ្តុំនៃសិទ្ធិ កាតព្វកិច្ច ច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិទាំងអស់របស់សហភាពអឺរ៉ុប (EU) ដែលប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់ត្រូវតែគោរព និងអនុវត្តតាមដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ។ | ដូចជា "សៀវភៅវិន័យរួម" របស់សាលារៀនមួយ ដែលសិស្សគ្រប់ថ្នាក់ទាំងអស់ត្រូវតែអាន យល់ព្រម និងអនុវត្តតាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ |
| Collective bargaining | ដំណើរការនៃការចរចាជាក្រុមរវាងតំណាងនិយោជក និងតំណាងកម្មករ (សហជីព) ដើម្បីឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងរួមមួយទាក់ទងនឹងប្រាក់ឈ្នួល ម៉ោងធ្វើការ សុវត្ថិភាពការងារ និងលក្ខខណ្ឌការងារផ្សេងៗ។ | ដូចជាការប្រមូលលុយគ្នាទិញទំនិញដុំ ដែលយើងមានអំណាចក្នុងការតថ្លៃជាមួយអ្នកលក់បានថោក និងចំណេញជាងការទៅទិញរាយម្នាក់ឯង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
