បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលទៅលើកង្វះការយល់ដឹងនិងការស្រាវជ្រាវអំពីរបៀបដែលវិធីសាស្រ្ត "នវានុវត្តន៍បើកចំហ" (Open innovation) អាចត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងវិស័យ "នវានុវត្តន៍ប្រកបដោយចីរភាព" (Sustainable innovation) ដើម្បីជំរុញនិរន្តរភាពបរិស្ថាននិងសាជីវកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធបានធ្វើការរំលឹកឡើងវិញនូវអក្សរសិល្ប៍បែបគុណភាពនិងការពណ៌នាជាប្រព័ន្ធ លើអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយចន្លោះឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០១៣។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional/Closed Sustainable Innovation នវានុវត្តន៍ប្រកបដោយចីរភាពបែបបិទ ឬប្រពៃណី |
ជួយរក្សាកម្មសិទ្ធិបញ្ញា (IP) និងចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យានៅផ្ទៃក្នុងក្រុមហ៊ុន។ មិនពឹងផ្អែកលើការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា ឬការយល់ឃើញរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ខាងក្រៅ។ | ខ្វះខាតចំណេះដឹងនិងជំនាញពីខាងក្រៅ ដែលចាំបាច់សម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានដ៏ស្មុគស្មាញ។ ជារឿយៗត្រូវបានកម្រិតត្រឹមសមត្ថភាពផ្ទៃក្នុងដែលមានស្រាប់ប៉ុណ្ណោះ។ | មិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់បង្កើតនវានុវត្តន៍បែបផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធស៊ីជម្រៅ (Radical innovations) ដែលឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាចីរភាពនោះទេ។ |
| Open Innovation for Sustainability (Outside-in) នវានុវត្តន៍បើកចំហសម្រាប់ចីរភាព (ដំណើរការពីក្រៅចូលក្នុង) |
អនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនទាញយកចំណេះដឹងពីអ្នកជំនាញខាងក្រៅ អ្នកផ្គត់ផ្គង់ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីបង្កើតដំណោះស្រាយស្មុគស្មាញ។ ជួយចែកចាយហានិភ័យក្នុងការស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D)។ | មានហានិភ័យក្នុងការបាត់បង់ចំណេះដឹងស្នូល (Know-how) ទៅខាងក្រៅ និងទាមទារការសម្របសម្រួលកម្រិតខ្ពស់។ អក្សរសិល្ប៍បច្ចុប្បន្ននៅខ្វះភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីតម្លៃបន្ថែមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជាក់លាក់។ | ត្រូវបានរកឃើញថាជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតសម្រាប់ជំរុញនវានុវត្តន៍បរិស្ថាន (Eco-innovation) ទោះបីជាមានឯកសារស្រាវជ្រាវត្រឹមតែ ១២ ឯកសារ ដែលផ្តោតលើវាចំៗក៏ដោយ។ |
| User-Centered Innovation នវានុវត្តន៍ផ្តោតលើអ្នកប្រើប្រាស់ (អតិថិជន) |
ជួយបង្កើនការយល់ដឹងអំពីផលិតផល និងបង្កើនការទទួលយកពីទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផលប្រកបដោយចីរភាព (Market acceptance)។ | អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅច្រើនតែខ្វះជំនាញបច្ចេកទេសក្នុងការយល់ដឹងពីលក្ខណៈបរិស្ថានស្មុគស្មាញ ដែលធ្វើឱ្យគំនិតរបស់ពួកគេមានកម្រិតនវានុវត្តន៍ទាបទៅមធ្យម។ | ល្អសម្រាប់ការកែប្រែផលិតផលបន្តិចបន្តួច និងការទទួលបានការគាំទ្រពីអតិថិជន ប៉ុន្តែមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាបរិស្ថានដែលទាមទារជំនាញខ្ពស់នោះទេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះគឺជាការរំលឹកឡើងវិញនូវអក្សរសិល្ប៍ (Literature Review) ដូច្នេះមិនមានបញ្ជាក់ពីការចំណាយធនធានសម្រាប់ការអនុវត្តផ្ទាល់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុននោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីធ្វើការស្រាវជ្រាវបែបនេះទាមទារធនធានដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើអត្ថបទស្រាវជ្រាវដែលបោះពុម្ពជាភាសាអង់គ្លេស ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៣ ដល់ ២០១៣ ដែលភាគច្រើនឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទក្រុមហ៊ុនធំៗ និងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ (Western contexts)។ វាមិនបានរាប់បញ្ចូលការអនុវត្តជាក់ស្តែងដែលមិនបានបោះពុម្ព ឬទិន្នន័យពីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍នោះទេ។ សម្រាប់កម្ពុជា ការលំអៀងនេះមានន័យថា លទ្ធផលមួយចំនួនអាចមិនទាន់ឆ្លើយតបពេញលេញទៅនឹងបរិបទសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម (SMEs) ដែលមានកម្រិតការស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) ទាបនៅឡើយ។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រនវានុវត្តន៍បើកចំហនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់សហគ្រាសនៅកម្ពុជាក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយចីរភាព ដោយមិនចាំបាច់វិនិយោគទុនធំលើផ្នែក R&D ផ្ទាល់ខ្លួន។
សរុបមក ការអនុវត្តនវានុវត្តន៍បើកចំហទាមទារឱ្យសហគ្រាសនៅកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតពីការរក្សាការសម្ងាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ទៅជាការសហការបង្កើតថ្មីជាមួយភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសង្គមនិងបរិស្ថាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Open innovation | យុទ្ធសាស្ត្រនវានុវត្តន៍ដែលក្រុមហ៊ុនមិនពឹងផ្អែកតែលើការស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) ផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួនឯងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបើកចំហទាញយកគំនិត បច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងពីបុគ្គល ឬស្ថាប័នខាងក្រៅ ដើម្បីបង្កើនល្បឿនក្នុងការបង្កើតផលិតផលថ្មី។ | ដូចជាចុងភៅដែលមិនត្រឹមតែបង្កើតរូបមន្តម្ហូបខ្លួនឯង តែបានសួរយោបល់ពីអតិថិជន និងចុងភៅផ្សេងទៀតដើម្បីធ្វើឱ្យមុខម្ហូបកាន់តែអស្ចារ្យ។ |
| Sustainable innovation | ការបង្កើតផលិតផល សេវាកម្ម ឬដំណើរការថ្មីៗ ដែលមិនត្រឹមតែផ្តល់ប្រាក់ចំណេញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់បរិស្ថាន និងជួយដល់សង្គមក្នុងរយៈពេលវែង។ | ដូចជាការបង្កើតរថយន្តអគ្គិសនីដែលជួយសន្សំលុយថ្លៃសាំងផង និងមិនបញ្ចេញផ្សែងពុលបំផ្លាញបរិស្ថានផង។ |
| Outside-in process | ទម្រង់មួយនៃនវានុវត្តន៍បើកចំហ ដែលក្រុមហ៊ុនស្វែងរក និងនាំយកចំណេះដឹង គំនិត ឬបច្ចេកវិទ្យាពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ (ឧទាហរណ៍៖ សាកលវិទ្យាល័យ ឬអ្នកផ្គត់ផ្គង់) បញ្ចូលមកក្នុងប្រព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍ផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន។ | ដូចជាការទិញគ្រឿងបន្លាស់កុំព្យូទ័រទំនើបៗពីក្រុមហ៊ុនផ្សេងមកតម្លើងជាកុំព្យូទ័រម៉ាកខ្លួនឯង ជាជាងខំផលិតគ្រឿងបន្លាស់ទាំងអស់នោះដោយខ្លួនឯង។ |
| Stakeholder integration | ការទាញយកភាគីដែលមានឥទ្ធិពល ឬរងផលប៉ះពាល់ពីសកម្មភាពក្រុមហ៊ុន (ដូចជា អ្នកផ្គត់ផ្គង់ អតិថិជន អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល) ឱ្យចូលរួមផ្ទាល់ក្នុងការសម្រេចចិត្ត និងការដោះស្រាយបញ្ហាដើម្បីបង្កើតភាពច្នៃប្រឌិតថ្មី។ | ដូចជាការហៅអ្នកជិតខាងមកប្រជុំពិភាក្សាមុនពេលចាប់ផ្តើមសាងសង់ផ្ទះ ដើម្បីប្រាកដថាការសាងសង់នោះនឹងមិនរំខានដល់ពួកគេ។ |
| Crowdsourcing | យន្តការប្រមូលគំនិត ឬដំណោះស្រាយ ដោយប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ឬបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ដើម្បីប្រកាសស្វែងរកជំនួយពីសាធារណជនទូទៅរាប់ពាន់នាក់ ជាជាងពឹងផ្អែកលើអ្នកជំនាញតែពីរបីនាក់ក្នុងក្រុមហ៊ុន។ | ដូចជាការបង្ហោះសួររកជំនួយលើហ្វេសប៊ុកដើម្បីរកសត្វចិញ្ចឹមដែលបាត់បង់ ដោយពឹងផ្អែកលើភ្នែករាប់ពាន់នាក់ជំនួសឱ្យការដើររកតែម្នាក់ឯង។ |
| Qualitative Content Analysis | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបែបគុណភាពដែលធ្វើការអាន ចាត់ថ្នាក់កូដ (Coding) និងទាញយកអត្ថន័យពីឯកសារ ឬអត្ថបទរាប់រយ ដើម្បីរកមើលលំនាំគំនិត (Patterns) ដោយមិនពឹងផ្អែកលើការគណនាលេខ ឬស្ថិតិស្មុគស្មាញ។ | ដូចជាការអានសំបុត្រមតិយោបល់រាប់រយច្បាប់ពីអតិថិជន រួចសង្ខេបចងក្រងថាតើចំណុចអ្វីខ្លះដែលអតិថិជនចូលចិត្ត ឬត្អូញត្អែរច្រើនជាងគេ។ |
| Radical innovation | ការបង្កើតថ្មីបែបស៊ីជម្រៅ ដែលផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងនូវរបៀបដែលទីផ្សារ ឬឧស្សាហកម្មណាមួយដំណើរការ ដោយបង្កើតបច្ចេកវិទ្យាថ្មីស្រឡាង និងបោះបង់ចោលប្រព័ន្ធចាស់ៗ។ | ដូចជាការប្តូរពីការជិះរទេះសេះ មកប្រើប្រាស់រថយន្តដើរដោយម៉ាស៊ីន ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ធ្វើដំណើររបស់មនុស្សទាំងស្រុង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
