បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការវាស់វែងប្រភពនៃកំណើនផលិតភាពនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មផលិតរបស់ប្រទេសវៀតណាម ជាពិសេសវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់នៃការសាយភាយបច្ចេកវិទ្យា (Technology Diffusion) និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការបែងចែកធនធានឡើងវិញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានកែសម្រួល និងប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគផលិតភាពដើម្បីវាយតម្លៃទិន្នន័យសហគ្រាសពីឆ្នាំ 2012 ដល់ 2016។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Olley-Pakes Static Productivity Decomposition ការវិភាគបំបែកផលិតភាពបែបឋិតិវន្ត Olley-Pakes |
មានភាពងាយស្រួលក្នុងការវាស់វែងកម្រិតផលិតភាពមធ្យម និងវាយតម្លៃការបែងចែកធនធានឡើងវិញរវាងក្រុមសហគ្រាសក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ។ | មិនអាចតាមដានការផ្លាស់ប្តូររបស់សហគ្រាសនីមួយៗតាមពេលវេលា ឬវាស់វែងពីផលប៉ះពាល់នៃការចូលរួម និងការដកខ្លួនចេញពីទីផ្សារឡើយ។ | បង្ហាញថាដំណើរការបែងចែកឡើងវិញរួមចំណែក 6.96% នៃកំណើនផលិតភាពសរុប ខណៈផលិតភាពមធ្យមនៃសហគ្រាសរួមចំណែកត្រឹមតែ 4% ប៉ុណ្ណោះ។ |
| Dynamic Productivity Decomposition ការវិភាគបំបែកផលិតភាពបែបឌីណាមិក |
អាចវិភាគលម្អិតអំពីប្រភពនៃកំណើនផលិតភាព រួមមានការកែលម្អផ្ទៃក្នុង ការបែងចែកឡើងវិញ ព្រមទាំងឥទ្ធិពលនៃការចូល និងចេញពីទីផ្សាររបស់សហគ្រាស។ | ទាមទារឱ្យមានទិន្នន័យបន្ទះ (Panel Data) ដែលមានការតាមដានសហគ្រាសនីមួយៗយ៉ាងច្បាស់លាស់តាមពេលវេលា ដែលជាទូទៅពិបាកក្នុងការប្រមូល។ | រកឃើញថាការបែងចែកឡើងវិញរួមចំណែកដល់ 17.14% ខណៈការកែលម្អបច្ចេកវិទ្យាផ្ទៃក្នុងមានត្រឹមតែ 3.11% ហើយការដកខ្លួនចេញរបស់សហគ្រាសធ្វើឱ្យខាតបង់ដល់ទៅ 14.11%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើសំណុំទិន្នន័យអង្កេតទ្រង់ទ្រាយធំ និងតម្រូវឱ្យមានកម្មវិធីស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ធ្វើការប៉ាន់ស្មានផលិតភាព។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីវិស័យផលិតកម្មនៅប្រទេសវៀតណាមចន្លោះឆ្នាំ 2012-2016 ដោយផ្តោតលើសហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងទាប។ ទោះបីជាវៀតណាមមានបរិបទសេដ្ឋកិច្ច និងរចនាសម្ព័ន្ធឧស្សាហកម្មប្រហាក់ប្រហែលកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែកម្រិតបច្ចេកវិទ្យា និងទំហំទីផ្សាររបស់វៀតណាមធំជាង ដែលទាមទារឱ្យកម្ពុជាត្រូវសម្របការវិភាគនេះទៅនឹងស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) ក្នុងស្រុក។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់រៀបចំគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍វិស័យឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការអនុវត្តគំរូវិភាគនេះនៅកម្ពុជានឹងជួយរដ្ឋាភិបាលកំណត់បាននូវយន្តការត្រឹមត្រូវដើម្បីបង្កើនផលិតភាពជាតិ និងលើកកម្ពស់ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Olley-Pakes productivity decomposition | វិធីសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចវិទ្យាដែលប្រើសម្រាប់បំបែកកំណើនផលិតភាពសរុបរបស់វិស័យណាមួយ ទៅជាសមាសភាគផ្សេងៗ ដូចជាកំណើនចេញពីការកែលម្អផ្ទៃក្នុងក្រុមហ៊ុន ការបែងចែកធនធានឡើងវិញ និងឥទ្ធិពលនៃការចូល ឬដកខ្លួនចេញពីទីផ្សារ។ | ដូចជាការវះកាត់ពិនិត្យមើលគ្រឿងក្នុងរថយន្ត ដើម្បីដឹងថាតើរថយន្តរត់លឿនដោយសារម៉ាស៊ីនថ្មី ឬដោយសារការប្តូរអ្នកបើកបរដែលពូកែជាងមុន។ |
| Total factor productivity (TFP) | រង្វាស់នៃប្រសិទ្ធភាពសរុបក្នុងការប្រើប្រាស់ធាតុចូល (ដូចជាពលកម្ម និងដើមទុន) ដើម្បីបង្កើតទិន្នផល។ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីវឌ្ឍនភាពបច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រង។ | ដូចជាចុងភៅពីរនាក់មានគ្រឿងផ្សំនិងឧបករណ៍ដូចគ្នា ប៉ុន្តែម្នាក់អាចចម្អិនបានម្ហូបច្រើន និងឆ្ងាញ់ជាងដោយសារគាត់មានជំនាញ និងរូបមន្តពិសេសសម្ងាត់។ |
| Reallocation process | ដំណើរការសេដ្ឋកិច្ចដែលធនធាន (ដូចជាដើមទុន និងកម្លាំងពលកម្ម) ផ្លាស់ទីពីសហគ្រាសដែលមានផលិតភាពទាប ទៅកាន់សហគ្រាសដែលមានផលិតភាពខ្ពស់ តាមរយៈយន្តការទីផ្សារ និងការប្រកួតប្រជែង។ | ដូចជាការដកកីឡាករដែលលេងខ្សោយចេញពីទីលាន ហើយដាក់កីឡាករខ្លាំងចូលលេងជំនួស ដើម្បីឱ្យក្រុមទាំងមូលមានឱកាសឈ្នះច្រើនជាងមុន។ |
| Technology diffusion | ការរីករាលដាល ឬការចម្លងនូវចំណេះដឹង បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ថ្មីៗ ពីក្រុមហ៊ុនបង្កើត ឬក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនដទៃទៀតនៅក្នុងប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច។ | ដូចជាសិស្សពូកែម្នាក់រកឃើញវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយលំហាត់រហ័ស ហើយសិស្សផ្សេងទៀតក្នុងថ្នាក់ឃើញក៏រៀន និងចម្លងធ្វើតាម។ |
| Spillover impacts | ផលប៉ះពាល់ជាវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន ដែលកើតឡើងដោយប្រយោលដល់តតិយជន (អ្នកទីបី) ពីសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចណាមួយ ដូចជាការទទួលបានចំណេះដឹងដោយឥតគិតថ្លៃពីក្រុមហ៊ុនបរទេស។ | ដូចជាអ្នកជិតខាងដាំផ្កាក្រអូប ហើយខ្យល់បក់មកធ្វើឱ្យផ្ទះអ្នកមានក្លិនក្រអូបដែរ ដោយអ្នកមិនបាច់ខំប្រឹងដាំខ្លួនឯង។ |
| Learning by doing | ទ្រឹស្ដីសេដ្ឋកិច្ចដែលបញ្ជាក់ថា ផលិតភាពកើនឡើង និងថ្លៃដើមថយចុះ នៅពេលដែលកម្មករ ឬសហគ្រាសទទួលបានបទពិសោធន៍ និងជំនាញកាន់តែច្រើនតាមរយៈការអនុវត្តការងារជាក់ស្តែងដដែលៗ។ | ដូចជាអ្នករៀនជិះកង់ដំបូងងាយនឹងដួល ប៉ុន្តែពេលជិះរាល់ថ្ងៃក៏ស្ទាត់ជំនាញ ហើយអាចជិះបានលឿនជាងមុនដោយមិនបាច់ប្រឹងគិតច្រើន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
