បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាគម្លាតជំនាញ និងកង្វះខាតកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មកម្មន្តសាលនៅកម្ពុជា ដោយស្វែងយល់ពីកត្តាដែលជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍជំនាញនៅកន្លែងធ្វើការដោយផ្ទាល់ពីសំណាក់ក្រុមហ៊ុន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដែលរួមបញ្ចូលការស្ទង់មតិ និងការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកដ្ឋានធនធានមនុស្ស និងផលិតកម្មនៅកម្រិតសហគ្រាស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Binary Logistic Regression (BLR) ការវិភាគតំរែតំរង់ឡូជីស្ទិកទ្វេភាគ |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពល និងទស្សន៍ទាយប្រូបាប៊ីលីតេនៃលទ្ធផលដែលមានជម្រើសពីរ (ឧ. មានការបណ្តុះបណ្តាល ឬគ្មាន)។ អាចរកឃើញទំនាក់ទំនងរវាងកត្តាជម្រុញ និងលទ្ធផលបានច្បាស់លាស់។ | ទាមទារទំហំសំណុំទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឱ្យការគណនាមានភាពសុក្រឹត (ក្នុងការសិក្សានេះទាមទារយ៉ាងហោចណាស់ ៦១ ក្រុមហ៊ុន) ព្រមទាំងមិនសូវពូកែក្នុងការវិភាគកត្តារួមបញ្ចូលគ្នាដ៏ស្មុគស្មាញឡើយ។ | បានរកឃើញថាតម្រូវការកម្មករជំនាញ (៤,១ ដង) ការនាំចេញ (៣,១ ដង) និងចំនួនឆ្នាំប្រតិបត្តិការ (១,១៥ ដង) គឺជាកត្តាជម្រុញដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជំនាញ។ |
| Qualitative Comparative Analysis (QCA) ការវិភាគប្រៀបធៀបបែបគុណវិស័យ |
អាចកំណត់រកមើលការរួមបញ្ចូលគ្នានៃកត្តាផ្សេងៗ (Pathways) ដែលនាំឱ្យមានលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយបានយ៉ាងល្អ ជាពិសេសសម្រាប់សំណុំទិន្នន័យដែលមានទំហំតូចទៅមធ្យម។ | មានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការកំណត់តម្លៃទិន្នន័យ (Fuzzy-set calibration) ហើយលទ្ធផលអាចមានភាពរសើបទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរកម្រិតវាយតម្លៃ (Thresholds) របស់អ្នកស្រាវជ្រាវ។ | បានគូសវាសបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីទម្រង់ផ្សេងៗគ្នានៃប្រព័ន្ធបង្កើតជំនាញ (Skill formation systems) សម្រាប់កម្មករកម្រិតមធ្យម និងកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងវិស័យទាំង៣។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ និងការចុះប្រមូលទិន្នន័យជាក់ស្តែងយ៉ាងច្រើនពីថ្នាក់គ្រប់គ្រងរោងចក្រដោយផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដោយប្រមូលទិន្នន័យពីរោងចក្រចំនួន ១០១ (កាត់ដេរ ម្ហូបអាហារ និងគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិក) នៅតំបន់រាជធានី តំបន់ព្រំដែន និងតំបន់ឆ្នេរ។ ទិន្នន័យនេះមានភាពលម្អៀងខ្លាំងទៅរកវិស័យកាត់ដេរ (៦៥ រោងចក្រ) ដោយសារវាជាវិស័យធំជាងគេ ដែលអាចធ្វើឱ្យការសន្និដ្ឋានមួយចំនួនមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពេញលេញពីវិស័យផ្សេងៗទៀត ព្រមទាំងមិនបានរាប់បញ្ចូលកម្មករទូទៅក្នុងកម្រិតទាបនោះទេ។
របកគំហើញពីការសិក្សានេះមានតម្លៃយ៉ាងធំធេងក្នុងការតម្រង់ទិសគោលនយោបាយបណ្តុះបណ្តាល និងអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញពលកម្មនៅកម្ពុជា។
ជារួម លទ្ធផលស្រាវជ្រាវនេះផ្តល់ជាមូលដ្ឋានអំណះអំណាងរឹងមាំសម្រាប់ជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហការកាន់តែជិតស្និទ្ធរវាងរដ្ឋាភិបាល សាលា TVET និងវិស័យឯកជន ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាគម្លាតជំនាញនៅកម្ពុជាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| In-employment skill development | ការបណ្តុះបណ្តាល និងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពដែលក្រុមហ៊ុនផ្តល់ឱ្យបុគ្គលិករបស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងពេលដែលពួកគេកំពុងបំពេញការងារ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានជំនាញថ្មីៗស្របតាមតម្រូវការការងារជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការបង្រៀនកីឡាករឱ្យចេះក្បាច់លេងថ្មីៗ ខណៈពេលដែលពួកគេកំពុងលេងឱ្យក្លឹបផ្ទាល់តែម្តង មិនមែនបង្រៀនមុនពេលចូលក្លឹបនោះទេ។ |
| Skill formation systems | យន្តការ ឬរចនាសម្ព័ន្ធរួមបញ្ចូលគ្នា (ទាំងផ្លូវការ ក្រៅផ្លូវការ និងការរៀនបណ្តើរធ្វើបណ្តើរ) ដែលរោងចក្រឬក្រុមហ៊ុនរៀបចំឡើងដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សរបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមគោលដៅអាជីវកម្ម។ | ដូចជាសាលារៀនខ្នាតតូចមួយនៅក្នុងរោងចក្រ ដែលមានកម្មវិធីសិក្សាច្បាស់លាស់ដើម្បីបំប៉នសមត្ថភាពកម្មករពីកម្រិតទាបទៅកម្រិតខ្ពស់។ |
| Binary Logistic Regression (BLR) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីទស្សន៍ទាយលទ្ធផលដែលមានជម្រើសតែពីរគត់ (ឧទាហរណ៍៖ មាន ឬគ្មាន ការបណ្តុះបណ្តាល) ដោយផ្អែកលើកត្តាជុំវិញផ្សេងៗដូចជា ទំហំក្រុមហ៊ុន ឬកម្រិតនៃការនាំចេញ។ | ដូចជាការគណនាទស្សន៍ទាយថា តើថ្ងៃនេះភ្លៀងនឹងធ្លាក់ ឬមិនធ្លាក់ (ជម្រើសពីរ) ដោយមើលលើកត្តាសីតុណ្ហភាព និងកម្រិតសំណើមក្នុងខ្យល់។ |
| Qualitative Comparative Analysis (QCA) | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលប្រើដើម្បីស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងនៃកត្តាច្រើនរួមបញ្ចូលគ្នា ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលណាមួយកើតឡើង ដោយធ្វើការប្រៀបធៀបទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុន ឬករណីជាច្រើនផ្សេងៗគ្នា។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបមុខម្ហូបពីភោជនីយដ្ឋានផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើការរួមផ្សំគ្រឿងទេសមួយណា (អំបិល ស្ករ ទឹកត្រី) ទើបធ្វើឱ្យម្ហូបនោះឆ្ងាញ់។ |
| Export-oriented production | យុទ្ធសាស្ត្រអាជីវកម្មដែលផ្តោតលើការផលិតទំនិញក្នុងស្រុកដើម្បីនាំចេញទៅលក់នៅទីផ្សារអន្តរជាតិជាចម្បង ដែលទាមទារស្តង់ដារគុណភាព និងកម្រិតជំនាញបុគ្គលិកខ្ពស់។ | ដូចជាការដាំផ្លែស្វាយដើម្បីរៀបចំវេចខ្ចប់តាមស្តង់ដារលក់ទៅប្រទេសចិន ឬអឺរ៉ុប ជាជាងការលក់តែក្នុងទីផ្សារក្នុងស្រុក។ |
| Foreign Direct Investment (FDI) | ការដាក់ទុនវិនិយោគពីក្រុមហ៊ុន ឬវិនិយោគិនបរទេសមកសាងសង់រោងចក្រ ឬបង្កើតអាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសមួយទៀតដោយផ្ទាល់ ដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្លាំងពលកម្ម ឬធនធាន។ | ដូចជាក្រុមហ៊ុនជប៉ុនយកលុយមកសាងសង់រោងចក្រផ្គុំដុំភ្លើងឡាននៅកម្ពុជាដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯង។ |
| Non-formal company-based training (NFC) | កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់រៀបចំដោយក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ ដើម្បីផ្តល់វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ជំនាញកម្រិតក្រុមហ៊ុន ទោះបីជាមិនមែនជាសញ្ញាបត្រផ្លូវការពីរដ្ឋក៏ដោយ។ | ដូចជាការរៀនវគ្គខ្លីផ្នែកកុំព្យូទ័រនៅកន្លែងធ្វើការ ដែលប្រធានក្រុមហ៊ុនចេញលិខិតសរសើរឱ្យ តែមិនអាចយកទៅប្រើជាសញ្ញាបត្របរិញ្ញាបត្រនៅខាងក្រៅបានទេ។ |
| Fuzzy Sets calibration | ដំណើរការក្នុងវិធីសាស្ត្រ QCA ដែលបំប្លែងទិន្នន័យឱ្យទៅជាពិន្ទុចន្លោះពី ០ ដល់ ១ ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើកត្តាមួយពិតជាមានសមាជិកភាព ឬកម្រិតឥទ្ធិពលខ្លាំងកម្រិតណានៅក្នុងសំណុំទិន្នន័យ។ | ដូចជាការដាក់ពិន្ទុសិស្សដែលមិនមែនត្រឹមតែ ធ្លាក់(០) ឬ ជាប់(១) នោះទេ តែវាយតម្លៃលម្អិតថា "ជាប់បានល្អកម្រិតណា" ដូចជា ០.៨ ឬ ០.៩ ជាដើម។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
