បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកប្រើប្រាស់វៀតណាម ពីការទិញទំនិញតាមទីផ្សារប្រពៃណី ទៅជាការទិញទំនិញតាមអនឡាញ ក្នុងបរិបទនៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មលើកទី៤ និងឥទ្ធិពលនៃជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ និងការវិភាគនិន្នាការស្វែងរកលើអ៊ីនធឺណិត ដោយផ្អែកលើទ្រឹស្តីអាកប្បកិរិយាអ្នកប្រើប្រាស់របស់ Howard និង Sheth។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Market / Supermarket Shopping ការទិញទំនិញតាមទីផ្សារប្រពៃណី និងផ្សារទំនើប |
អ្នកទិញអាចពិនិត្យមើលគុណភាពទំនិញផ្ទាល់ មានអាហារស្រស់ៗ និងមានអន្តរកម្មសង្គមដោយផ្ទាល់រវាងអ្នកលក់និងអ្នកទិញ។ វាស័ក្តិសមសម្រាប់អ្នកដែលចូលចិត្តបទពិសោធន៍ទិញទំនិញបែបប្រពៃណី។ | ចំណាយពេលធ្វើដំណើរច្រើន (ជាមធ្យមជាង ៤០នាទី) មានជម្រើសទំនិញកំណត់ត្រឹមទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ និងមិនអាចប្រៀបធៀបតម្លៃបានរហ័ស។ | ជាមធ្យមគ្រួសារមួយចំណាយពេលប្រហែល ៤២.៨ នាទី ទៅ ៤៥.១ នាទី សម្រាប់ការទៅផ្សារម្តង ហើយភាពញឹកញាប់នៃការទិញគឺប្រហែល ៥.៣៥ ដងក្នុងមួយសប្តាហ៍។ |
| Online Shopping / E-commerce ការទិញទំនិញតាមអនឡាញ ឬពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក |
ងាយស្រួល ចំណេញពេលវេលា មានជម្រើសទំនិញច្រើនគ្មានដែនកំណត់ភូមិសាស្ត្រ និងមានប្រព័ន្ធទូទាត់ប្រាក់ឌីជីថលដែលងាយស្រួល។ វាជួយកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលនិងក្រោយកូវីដ-១៩។ | ប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យនៃទំនិញក្លែងក្លាយ គុណភាពមិនត្រូវតាមការផ្សព្វផ្សាយ និងបញ្ហាសុវត្ថិភាពព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន។ អតិថិជនមិនអាចប៉ះផ្ទាល់មុនពេលទិញ។ | មានកំណើនយ៉ាងខ្លាំង ដោយរំពឹងថានឹងកើនឡើង ២៩% ជាមធ្យមចន្លោះឆ្នាំ ២០២០-២០២៥។ ជាង ៧០% នៃមនុស្សពេញវ័យនៅវៀតណាមមានគណនីទូទាត់អេឡិចត្រូនិក។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីចំណាយហិរញ្ញវត្ថុផ្ទាល់ក៏ដោយ វាតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឌីជីថលដើម្បីគាំទ្រពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើសំណាកប្រជាជនវៀតណាមចំនួន ៣,០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ និងនិន្នាការស្វែងរកតាម Google ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤-២០២៥។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចនិងឌីជីថលរបស់វៀតណាម។ វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានវប្បធម៌ទីផ្សារប្រពៃណីស្រដៀងគ្នា ហើយកម្ពុជាក៏កំពុងជួបប្រទះការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅរកពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ក្រោយការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដូចគ្នា។
របកគំហើញនិងវិធីសាស្ត្រតាមដាននិន្នាការនៅក្នុងឯកសារនេះ មានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្មនៅកម្ពុជា។
ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីអាកប្បកិរិយាអ្នកប្រើប្រាស់អនឡាញ ជួយឱ្យអាជីវកម្មកម្ពុជាអាចកែសម្រួលសេវាកម្មរបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមតម្រូវការជាក់ស្តែង និងកសាងទំនុកចិត្តប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Industry 4.0 | ជាដំណាក់កាលទី៤ នៃការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្ម ដែលផ្តោតលើការរួមបញ្ចូលគ្នានូវបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកម្រិតខ្ពស់ (ដូចជាអ៊ីនធឺណិតនៃវត្ថុ និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត) ដើម្បីធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មពេញលេញ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសង្វាក់ផលិតកម្មនិងសេវាកម្មពាណិជ្ជកម្ម។ | ដូចជាការបំពាក់ខួរក្បាលឆ្លាតវៃដល់រោងចក្រនិងម៉ាស៊ីន ដើម្បីឱ្យពួកវាអាចធ្វើការនិងសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯងបានដោយមិនបាច់មានមនុស្សបញ្ជាផ្ទាល់។ |
| Cloud | ជាប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រពពកដែលផ្ទុក និងដំណើរការទិន្នន័យនៅលើម៉ាស៊ីនមេ (Servers) តាមរយៈប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មអាចទាញយក និងវិភាគព័ត៌មានអតិថិជនពីគ្រប់ទីកន្លែងដោយមិនចាំបាច់រក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន។ | ដូចជាការជួលទូដែកសុវត្ថិភាពនៅធនាគារដើម្បីទុកឯកសារសំខាន់ៗ ដែលអ្នកអាចទៅយកមើលពេលណាក៏បានតាមរយៈអ៊ីនធឺណិត ជំនួសឱ្យការទិញទូដែកទុកក្នុងផ្ទះខ្លួនឯង។ |
| Big Data | ជាបណ្តុំទិន្នន័យដ៏ធំមហិមា និងមានភាពស្មុគស្មាញ ដែលប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកប្រមូលបានពីប្រវត្តិស្វែងរកនិងការទិញរបស់អតិថិជន ហើយត្រូវបានគេយកមកវិភាគដើម្បីទស្សន៍ទាយពីចំណង់ចំណូលចិត្ត និងនិន្នាការទីផ្សារ។ | ដូចជាសៀវភៅកំណត់ហេតុដ៏ធំមួយដែលកត់ត្រាគ្រប់សកម្មភាពនិងចំណូលចិត្តរបស់មនុស្សរាប់លាននាក់ ដើម្បីយកមកទស្សន៍ទាយថាតើថ្ងៃស្អែកពួកគេចង់ទិញអ្វី។ |
| AI | ជាបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិតដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីត្រាប់តាមការគិតរបស់មនុស្ស ក្នុងការរៀនសូត្រ និងវិភាគទិន្នន័យ ដើម្បីជួយសម្រួលការស្វែងរកទំនិញ កំណត់គោលដៅអតិថិជន និងគ្រប់គ្រងគុណភាពដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ | ដូចជាអ្នកលក់ដ៏ឆ្លាតវៃម្នាក់ដែលអាចចងចាំគ្រប់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នក ហើយតែងតែយកទំនិញដែលអ្នកកំពុងចង់បានមកបង្ហាញយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ |
| blockchain | ជាបច្ចេកវិទ្យាផ្ទុកទិន្នន័យដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងមិនអាចកែប្រែបាន ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់តាមដានប្រភពដើមនៃផលិតផល (ឧទាហរណ៍៖ ម្ហូបអាហារ) តាំងពីកន្លែងផលិតរហូតដល់ដៃអ្នកទិញ ដើម្បីធានាតម្លាភាពនិងកសាងទំនុកចិត្ត។ | ដូចជាសៀវភៅបញ្ជីរួមមួយដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចមើលឃើញព័ត៌មានដូចគ្នា ហើយគ្មាននរណាម្នាក់អាចលួចលុប ឬកែប្រែព័ត៌មានដែលបានសរសេរចូលរួចហើយនោះទេ។ |
| fast fashion | ជានិន្នាការនៃការផលិតនិងលក់សម្លៀកបំពាក់យ៉ាងរហ័ស ក្នុងតម្លៃថោក ដើម្បីឆ្លើយតបភ្លាមៗទៅនឹងម៉ូដទាន់សម័យដែលកំពុងពេញនិយមលើបណ្តាញសង្គម ដែលជំរុញឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ទិញសម្លៀកបំពាក់ថ្មីៗជាប្រចាំ។ | ដូចជាអាហាររហ័ស (Fast food) ដែរ គឺវាត្រូវបានផលិតឡើងយ៉ាងលឿន មានតម្លៃថោក ងាយស្រួលទិញ តែម៉ូដវាក៏ឆាប់ហួសសម័យទៅវិញយ៉ាងលឿនដែរ។ |
| mobile banking | ជាសេវាកម្មធនាគារតាមរយៈកម្មវិធីលើទូរស័ព្ទដៃ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ធ្វើប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុ ដូចជាការផ្ទេរប្រាក់ និងការទូទាត់ថ្លៃទំនិញអនឡាញបានយ៉ាងងាយស្រួល ទាន់ពេលវេលា ដោយមិនបាច់ប្រើសាច់ប្រាក់ផ្ទាល់។ | ដូចជាការយកបញ្ជរធនាគារទាំងមូលមកបង្រួមដាក់តូចនៅក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នក ដែលអ្នកអាចបង់លុយថ្លៃទំនិញបានភ្លាមៗដោយគ្រាន់តែចុចលើអេក្រង់ទូរស័ព្ទ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
