បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាសិស្សវិទ្យាល័យដែលមិនអាចធ្វើការជ្រើសរើសអាជីពបានសមស្របដោយសារតែកង្វះការណែនាំ និងកត្តាប្រឈមជាច្រើនដែលជះឥទ្ធិពលដល់ដំណើរការនៃការអភិវឌ្ឍអាជីពរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រអង្កេតបែបពិពណ៌នា (Descriptive Survey Method) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសិស្សចំនួន ១០០ នាក់ មកពីសាលារៀនចំនួន ៥ តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive Survey Method (Percentage Analysis) វិធីសាស្ត្រអង្កេតបែបពិពណ៌នា (ការវិភាគជាភាគរយ) |
ងាយស្រួលយល់ និងអនុវត្តសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យអប់រំ។ ល្អបំផុតសម្រាប់ការសង្ខេបទិន្នន័យពីចំនួនប្រជាជនច្រើនក្នុងរយៈពេលខ្លី។ | មិនអាចបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ (correlation) រវាងអថេរ ឬធ្វើតេស្តសម្មតិកម្មស្ថិតិស្មុគស្មាញបានទេ។ | បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ៩០% នៃសិស្សត្រូវការការប្រឹក្សាអាជីពជាចាំបាច់។ |
| 4-point Likert Scale Questionnaire (FACDQ) កម្រងសំណួររង្វាស់ Likert Scale ៤ កម្រិត (FACDQ) |
ជួយវាស់ស្ទង់អាកប្បកិរិយា និងមតិរបស់សិស្សបានយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយបង្ខំឱ្យពួកគេជ្រើសរើសនិន្នាការវិជ្ជមាន ឬអវិជ្ជមាន។ | ការមិនមានជម្រើសកណ្តាល (អព្យាក្រឹត) អាចធ្វើឱ្យបាត់បង់ភាពជាក់លាក់នៃចម្លើយក្នុងករណីសិស្សពិតជាមិនមានមតិយោបល់។ | បានកំណត់អត្តសញ្ញាណយ៉ាងច្បាស់ពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាចិត្តសាស្ត្រ និងសេដ្ឋកិច្ច (មានការយល់ស្របជាង ៦០%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនមានការបញ្ជាក់លម្អិតពីចំណាយហិរញ្ញវត្ថុនោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើវិធីសាស្ត្រ វាទាមទារធនធានមូលដ្ឋានសាមញ្ញ និងចំណាយទាប។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ពាក់កណ្តាលទីក្រុង-ជនបទនៃរដ្ឋ Delta ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ជាមួយនឹងសិស្សត្រឹមតែ ១០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ ដែលភាគច្រើនជាកុលសម្ព័ន្ធ Urhobo។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងខាងវប្បធម៌ និងកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ដែលមិនតំណាងឱ្យប្រជាជនទូទៅ។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះសិស្សនៅតំបន់ជនបទរបស់យើងក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាកង្វះខាតព័ត៌មាន និងការណែនាំអាជីពស្រដៀងគ្នានេះដែរ។
វិធីសាស្ត្រ និងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះអាចជួយស្ថាប័នអប់រំកម្ពុជាក្នុងការកសាងប្រព័ន្ធគាំទ្រអាជីពដែលឆ្លើយតបយ៉ាងពិតប្រាកដទៅនឹងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមរបស់សិស្សានុសិស្ស។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Career development (ការអភិវឌ្ឍអាជីព) | ដំណើរការពេញមួយជីវិតដែលបុគ្គលម្នាក់ៗស្វែងយល់ពីសក្តានុពលខ្លួនឯង សិក្សាពីជម្រើសការងារនៅក្នុងសង្គម និងធ្វើការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសផ្លូវអាជីពដែលស័ក្តិសមនឹងចំណង់ចំណូលចិត្ត ព្រមទាំងបន្តអភិវឌ្ឍខ្លួនក្នុងអាជីពនោះ។ | ដូចជាការគូសផែនទីបង្ហាញផ្លូវសម្រាប់ការធ្វើដំណើរមួយជីវិត ដើម្បីទៅដល់គោលដៅការងារក្នុងក្តីស្រមៃ។ |
| Career counselling (ការប្រឹក្សាអាជីព) | ដំណើរការដែលអ្នកជំនាញ (ទីប្រឹក្សា) ជួយបុគ្គលម្នាក់ៗ (ជាពិសេសសិស្ស) ក្នុងការស្វែងយល់ពីចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយរបស់ខ្លួន ផ្តល់ព័ត៌មានអំពីទីផ្សារការងារ និងជួយពួកគេធ្វើការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអាជីពប្រកបដោយព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់។ | ដូចជាការមានអ្នកកាច់ចង្កូតទូកដ៏ចំណានម្នាក់ ដែលជួយចង្អុលបង្ហាញទិសដៅសុវត្ថិភាពដល់អ្នកដំណើរដែលមិនធ្លាប់ឆ្លងកាត់សមុទ្រ។ |
| Descriptive survey method (វិធីសាស្ត្រអង្កេតបែបពិពណ៌នា) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមួយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រមូល រៀបចំ វិភាគ និងបកស្រាយទិន្នន័យពីក្រុមគោលដៅជាក់លាក់មួយ ដើម្បីរៀបរាប់ពីស្ថានភាព ឬលក្ខណៈនៃបញ្ហាដែលកំពុងកើតមាន ដោយមិនពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើពិសោធន៍ ឬតេស្តសម្មតិកម្មស្មុគស្មាញឡើយ។ | ដូចជាការថតរូបភាពសង្គមមួយផ្ទាំង ដើម្បីបង្ហាញប្រាប់អ្នកដទៃថាមានស្ថានភាពអ្វីខ្លះកំពុងកើតឡើងនៅទីនោះយ៉ាងពិតប្រាកដ។ |
| Simple random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យសាមញ្ញ) | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដែលសមាជិកគ្រប់រូបក្នុងប្រជាជនគោលដៅ មានឱកាសស្មើៗគ្នាក្នុងការត្រូវបានជ្រើសរើសជាតំណាង ដើម្បីធានាថាលទ្ធផលតំណាងឱ្យប្រជាជនទូទៅ និងមិនមានភាពលម្អៀង។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតផ្សងសំណាងចេញពីប្រអប់មួយ ដែលសន្លឹកឆ្នោតរបស់អ្នកគ្រប់គ្នាមានឱកាសត្រូវបានចាប់ដូចៗគ្នា។ |
| Likert scale (រង្វាស់ Likert) | ប្រព័ន្ធរង្វាស់ដែលគេប្រើញឹកញាប់ក្នុងកម្រងសំណួរស្រាវជ្រាវ ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការយល់ស្រប ឬអាកប្បកិរិយារបស់អ្នកឆ្លើយតបចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ យល់ស្របខ្លាំង, យល់ស្រប, មិនយល់ស្រប, មិនយល់ស្របខ្លាំង)។ | ដូចជាការឱ្យពិន្ទុចំណាត់ថ្នាក់ផ្កាយ (១ ដល់ ៤ ផ្កាយ) ទៅលើទំនិញណាមួយ ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់អ្នក។ |
| Hereditary factors (កត្តាតំណពូជ) | ក្នុងបរិបទនៃការជ្រើសរើសអាជីព ពាក្យនេះសំដៅលើលក្ខណៈរូបរាងកាយ ទេពកោសល្យពីកំណើត ឬសក្តានុពលបញ្ញាដែលបុគ្គលម្នាក់ៗទទួលបានពីឪពុកម្តាយ ដែលអាចជួយជំរុញ ឬកំណត់ព្រំដែនក្នុងការចាប់យកមុខរបរណាមួយ។ | ដូចជាគ្រាប់ពូជរុក្ខជាតិដែលមានចរិតលក្ខណៈពីកំណើតរួចជាស្រេច ថាតើវាមានសក្តានុពលលូតលាស់ទៅជាដើមឈើប្រភេទអ្វី។ |
| Sociological factors (កត្តាសង្គមវិទ្យា) | ឥទ្ធិពលដែលកើតចេញពីមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញខ្លួន និងអន្តរកម្មសង្គម ដូចជាឥទ្ធិពលពីក្រុមមិត្តភក្តិ ស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ បុគ្គលគំរូ និងសាសនា ដែលចូលរួមចំណែកក្នុងការកែប្រែការគិត និងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអាជីពរបស់សិស្ស។ | ដូចជាចរន្តទឹកដែលហូររុញច្រានទូក ដោយពេលខ្លះយើងធ្វើការសម្រេចចិត្តទៅតាមការអូសទាញ ឬសម្ពាធពីអ្នកនៅជុំវិញខ្លួន។ |
| Psychological factors (កត្តាចិត្តសាស្ត្រ) | កត្តាខាងក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗដូចជា ចំណាប់អារម្មណ៍ ការឱ្យតម្លៃខ្លួនឯង (Self-esteem) បុគ្គលិកលក្ខណៈ និងប្រព័ន្ធគុណតម្លៃ ដែលដើរតួជាកម្លាំងជំរុញឱ្យពួកគេមានទំនោរទៅរកមុខរបរជាក់លាក់ណាមួយ។ | ដូចជាត្រីវិស័យខាងក្នុងខ្លួន ដែលចង្អុលប្រាប់ពីអ្វីដែលយើងពិតជាស្រឡាញ់ចូលចិត្ត និងចង់ធ្វើចេញពីបេះដូងពិតប្រាកដ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
