បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហាប្រឈមនៃការកើនឡើងអត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើ (៣៣,៣% ក្នុងត្រីមាសទី៤ ឆ្នាំ២០២០) និងកង្វះខាតការងារសមរម្យនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលបង្កការគំរាមកំហែងដល់ការសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពទី៨ (SDG 8) ជាពិសេសក្នុងដំណាក់កាលក្រោយវិបត្តិជំងឺកូវីដ១៩។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រសិក្សាឯកសារ (Desk research) ដើម្បីវិភាគលើគោលនយោបាយការងារ និងទិន្នន័យស្ថិតិដើម្បីវាយតម្លៃស្ថានភាពការងារនៅនីហ្សេរីយ៉ា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Decent Work Country Programme I (DWCP I) កម្មវិធីប្រទេសស្តីពីការងារសមរម្យ ដំណាក់កាលទី១ |
ផ្តោតលើការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចហិរញ្ញវត្ថុ និងគាំទ្រគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបង្កើតការងារ។ | ខ្វះការយល់ដឹងពីដៃគូអនុវត្ត គ្មានប្រព័ន្ធតាមដាននិងវាយតម្លៃ (M&E) ច្បាស់លាស់ និងខ្វះខាតធនធានហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់អនុវត្តសកម្មភាព។ | មិនសម្រេចបានគោលបំណងដែលបានកំណត់ទុក ដោយសារការគ្រប់គ្រងមិនមានប្រសិទ្ធភាពពីក្រសួងពលកម្ម។ |
| Decent Work Country Programme II (DWCP II) កម្មវិធីប្រទេសស្តីពីការងារសមរម្យ ដំណាក់កាលទី២ |
មានយុទ្ធសាស្ត្រគាំទ្រកម្មវិធីវិនិយោគដែលគិតគូរពីយេនឌ័រ យុវជន ការអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីជំរុញការងារសមរម្យ។ | នៅតែមានការធ្វេសប្រហែសក្នុងការយកការបង្កើតការងារជាមធ្យោបាយចម្បង ដើម្បីគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព។ | ជួយកែលម្អគោលនយោបាយការងារជាតិ ប៉ុន្តែនៅតែទាមទារការខិតខំបន្ថែមដើម្បីដោះស្រាយអត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើដែលកំពុងកើនឡើង។ |
| National Minimum Wage Policy គោលនយោបាយប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាជាតិ |
បានដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលពី ១៨,០០០ ទៅ ៣០,០០០ ណៃរ៉ា ដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់បុគ្គលិក កម្មករ។ | រដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋាននិងនិយោជកមួយចំនួនគ្មានសមត្ថភាពឬមិនព្រមបើកប្រាក់ខែ ហើយច្បាប់នេះមិនគ្របដណ្តប់ស្ថាប័នដែលមានកម្មករតិចជាង ៥០នាក់នោះទេ។ | ការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលមិនបាននាំឱ្យមានការកើនឡើងនៃការងារនោះទេ ហើយការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅមានភាពទន់ខ្សោយ និងបរាជ័យច្រើន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគោលនយោបាយការងារសមរម្យទាមទារឱ្យមានការបែងចែកថវិការដ្ឋយ៉ាងច្រើន ជំនួយបច្ចេកទេស និងប្រព័ន្ធតាមដានពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យទីផ្សារការងារ និងគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ព្រមទាំងតំបន់អនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក (SSA)។ បរិបទនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារប្រទេសទាំងពីរមានយុវជនច្រើន ទីផ្សារការងារក្រៅប្រព័ន្ធធំ និងជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមក្នុងការអនុវត្តច្បាប់ការងារឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងភាពមិនស៊ីគ្នានៃជំនាញ។
របកគំហើញនៃការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រការងារ និងការសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពទី៨ (SDG 8) នៅកម្ពុជា។
ការពង្រឹងកិច្ចសន្ទនាសង្គម (Social Dialogue) រវាងរដ្ឋាភិបាល សហជីព និងនិយោជក គឺជាគន្លឹះឆ្ពោះទៅរកការងារសមរម្យ និងបរិយាបន្ននៅក្នុងទីផ្សារការងារកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Decent Work | ការងារដែលមិនត្រឹមតែផ្តល់ប្រាក់ចំណូលប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងធានានូវលក្ខខណ្ឌការងារប្រកបដោយសុវត្ថិភាព មានការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ផ្តល់ឱកាសស្មើៗគ្នា និងមានការគាំពារសង្គមដល់កម្មករនិយោជិត។ | ដូចជាការដាំដើមឈើក្នុងដីដែលមានជីជាតិល្អ មានទឹកគ្រប់គ្រាន់ និងមានរបាំងការពារ ដែលធ្វើឱ្យវាលូតលាស់រឹងមាំ មិនមែនគ្រាន់តែដាំចោលលើដីហួតហែងដើម្បីឱ្យតែរស់នោះទេ។ |
| Vulnerable employment | ការងារដែលមិនមានកិច្ចសន្យាច្បាស់លាស់ មិនមានការធានារ៉ាប់រង ប្រាក់ខែមិនទៀងទាត់ និងងាយប្រឈមនឹងការបាត់បង់ការងារពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច (ឧទាហរណ៍៖ អ្នកធ្វើការក្រៅប្រព័ន្ធ កម្មករសំណង់ប្រចាំថ្ងៃ ឬអ្នកលក់ដូរតាមផ្លូវ)។ | ដូចជាការជិះទូកតូចមួយកណ្តាលសមុទ្រ ដែលងាយនឹងលិចនៅពេលមានរលកខ្យល់បន្តិចបន្តួច។ |
| Jobless growth | ស្ថានភាពដែលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមួយមានការកើនឡើង (GDP កើន) ប៉ុន្តែការកើនឡើងនេះមិនបានបង្កើតឱកាសការងារថ្មីៗសម្រាប់ប្រជាជននោះទេ ដោយសារតែការផ្ដោតលើការនាំចេញធនធាន ឬបច្ចេកវិទ្យាដែលមិនសូវប្រើកម្លាំងមនុស្ស។ | ដូចជាហាងនំប៉័ងមួយដែលរកលុយបានកាន់តែច្រើនដោយសារមានម៉ាស៊ីនធ្វើនំទំនើប ប៉ុន្តែថៅកែបែរជាមិនត្រូវការជួលបុគ្គលិកបន្ថែម ឬថែមទាំងបញ្ឈប់បុគ្គលិកចាស់ចោល។ |
| Social protection | ប្រព័ន្ធគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋ ឬនិយោជក ដែលជួយការពារប្រជាជនពីហានិភ័យផ្សេងៗក្នុងជីវិត ដូចជាការឈឺថ្កាត់ ការបាត់បង់ការងារដោយយថាហេតុ ពិការភាព ឬពេលចូលនិវត្តន៍ (ឧទាហរណ៍៖ ប.ស.ស នៅកម្ពុជា)។ | ដូចជាសំណាញ់សុវត្ថិភាពនៅពីក្រោមអ្នកដើរលើខ្សែពួរ ដែលជួយទ្រនាប់ពេលពួកគាត់រអិលជើងធ្លាក់ មិនឱ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ |
| NEET (Not in Employment, Education, or Training) | សូចនាករដែលសំដៅលើយុវជនដែលកំពុងទំនេរ គឺមិនមានការងារធ្វើផង មិនកំពុងរៀនសូត្រចំណេះទូទៅផង និងមិនកំពុងទទួលការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈអ្វីទាំងអស់ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេងាយប្រឈមនឹងភាពក្រីក្រនិងបញ្ហាសង្គមផ្សេងៗ។ | ដូចជារថយន្តដែលចតចោលយូរមិនបានបញ្ឆេះ ដែលធ្វើឱ្យម៉ាស៊ីនខូច ថ្មខ្សោយ និងមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់បាននៅពេលដែលគេត្រូវការ។ |
| Social dialog | ដំណើរការនៃការពិភាក្សា ចរចា និងផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នារវាងតួអង្គសំខាន់ៗទាំង៣ គឺរដ្ឋាភិបាល និយោជក និងសហជីពតំណាងកម្មករ ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទការងារ និងតាក់តែងគោលនយោបាយការងារ។ | ដូចជាការអង្គុយហូបបាយជុំគ្នាក្នុងគ្រួសារ ដើម្បីជជែករកដំណោះស្រាយពេលមានជម្លោះ ជាជាងការងាកមុខចេញមិននិយាយរកគ្នា។ |
| Neoliberalism | ទស្សនាទានសេដ្ឋកិច្ចដែលគាំទ្រទីផ្សារសេរីយ៉ាងពេញទំហឹង ដោយជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលកាត់បន្ថយការលូកដៃក្នុងសេដ្ឋកិច្ច លើកទឹកចិត្តឱ្យឯកជនភាវូបនីយកម្ម និងកាត់បន្ថយចំណាយសង្គម ក្នុងគោលដៅបង្កើនប្រាក់ចំណេញ ដែលជារឿយៗវាធ្វើឱ្យនិយោជកសង្កត់ប្រាក់ឈ្នួលកម្មករឱ្យនៅទាប។ | ដូចជាការបើកលែងសត្វពាហនៈឱ្យដើរស៊ីស្មៅដោយសេរី ដោយគ្មានអ្នកគង្វាលត្រួតពិនិត្យ ដែលសត្វខ្លាំងនឹងស៊ីឆ្អែត ឯសត្វខ្សោយនឹងដាច់ពោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
