បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងការវាស់ស្ទង់បុគ្គលិកលក្ខណៈសម្រាប់ការកសាងក្រុមការងារនិងកិច្ចសហការ ដោយផ្តោតលើការបង្កើតឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ថ្មីដែលប្រើពេលខ្លីជាង និងមានប្រសិទ្ធភាពប្រៀបធៀបទៅនឹងឧបករណ៍ស្តង់ដារដែលមានស្រាប់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ការវាយតម្លៃបែបចិត្តសាស្រ្ត (Psychometric evaluation) ដោយប្រៀបធៀបឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ RIPT ថ្មីជាមួយនឹងឧបករណ៍ MBTI។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Myers-Briggs Type Indicator (MBTI) ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់បុគ្គលិកលក្ខណៈ Myers-Briggs |
មានការទទួលស្គាល់ទូលំទូលាយ មានសុពលភាពច្បាស់លាស់ពីការស្រាវជ្រាវជាច្រើន និងមានប្រវត្តិប្រើប្រាស់យូរអង្វែងក្នុងការប្រឹក្សាយោបល់។ | ប្រើទម្រង់សំណួរបង្ខំឱ្យជ្រើសរើស (Forced-choice) ដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានភាពអព្យាក្រឹត្យ និងចំណាយពេលយូរក្នុងការឆ្លើយ (មធ្យម ២២,៦ នាទី)។ | ផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់បុគ្គលិកលក្ខណៈជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការប្រៀបធៀប និងមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់លើមាត្រដ្ឋានភាគច្រើន។ |
| Richardson Inventory of Personality Types (RIPT) បញ្ជីរាយនាមបុគ្គលិកលក្ខណៈ Richardson |
ប្រើទម្រង់វាយតម្លៃ Likert ងាយស្រួលឆ្លើយ មិនបង្ខំជម្រើស (Non-forced format) និងចំណាយពេលតិចជាងពាក់កណ្តាល (មធ្យម ១០,៨ នាទី)។ | ភាពជឿជាក់លើផ្នែក Thinking/Feeling នៅមានកម្រិតទាបនៅឡើយ (Cronbach's Alpha ត្រឹម .២៩២) និងត្រូវការការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងបន្ថែម។ | មានអត្រាយល់ស្របជាមួយ MBTI ពី ៦៣,៣% ទៅ ៨៣,៣% អាស្រ័យលើប្រភេទបុគ្គលិកលក្ខណៈ ដោយប្រើពេលតិចជាង និងងាយស្រួលក្នុងការវិភាគ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឬផ្នែករឹងសាំញ៉ាំនោះទេ ដោយគ្រាន់តែប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ និងកម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិប៉ុណ្ណោះ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងទៅលើនិស្សិតចំនួន ២១០ នាក់នៅសាកលវិទ្យាល័យក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលភាគច្រើនជានិស្សិតផ្នែកអប់រំ និងមានស្ត្រីច្រើនលើសលប់ (ស្ត្រី ១៨០ នាក់ បុរស ៣០ នាក់)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកមកអនុវត្តត្រូវការការបកប្រែ ការសម្របតាមបរិបទវប្បធម៌ និងការធ្វើតេស្តសាកល្បងឡើងវិញ ដើម្បីធានាថាវាមិនមានភាពលម្អៀងទៅនឹងវប្បធម៌លោកខាងលិច ឬលម្អៀងខាងយេនឌ័រឡើយ។
ទោះបីជាឧបករណ៍នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅបរទេសក៏ដោយ វាមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកកែសម្រួលប្រើប្រាស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហការក្នុងស្ថាប័ន។
ជាសរុប ឧបករណ៍ RIPT គឺជាជម្រើសដ៏ល្អ និងចំណាយពេលតិច សម្រាប់ការកសាងក្រុមការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងអាចជាជំនួយដ៏ប្រសើរក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Construct validity (សុពលភាពនៃទម្រង់/គំនិត) | ជារង្វាស់ដែលបញ្ជាក់ថាឧបករណ៍ធ្វើតេស្តមួយ (ដូចជាកម្រងសំណួរ) ពិតជាអាចវាស់ស្ទង់នូវទ្រឹស្តី ឬគំនិតអរូបីណាមួយ (ដូចជាបុគ្គលិកលក្ខណៈ ឬបញ្ញា) ដែលវាត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីវាស់ស្ទង់ប្រាកដមែន មិនមែនវាស់ខុសគោលដៅនោះទេ។ | ដូចជាការបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងថ្លឹងទម្ងន់ពិតជាវាស់ទម្ងន់មែន មិនមែនវាស់កម្ពស់នោះទេ។ |
| Concurrent validity (សុពលភាពស្របពេល) | គឺជាការវាយតម្លៃថាតើលទ្ធផលពីឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ថ្មីមួយ (ដូចជា RIPT) មានភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា ឬស្រដៀងគ្នាទៅនឹងលទ្ធផលនៃឧបករណ៍ស្តង់ដារដែលមានស្រាប់ (ដូចជា MBTI) ដែលត្រូវបានគេទទួលស្គាល់រួចហើយនៅពេលវាស់ស្ទង់ក្នុងពេលតែមួយឬទេ។ | ដូចជាការផ្ទៀងផ្ទាត់ម៉ោងនៅលើនាឡិកាថ្មីរបស់អ្នក ជាមួយនឹងនាឡិកាជញ្ជាំងស្តង់ដារដើម្បីមើលថាវាដើរត្រូវគ្នាឬអត់។ |
| Factor analysis (ការវិភាគកត្តា) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់បង្រួមទិន្នន័យច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅជាក្រុម ឬកត្តាតូចៗមួយចំនួន ដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងលាក់កំបាំងរវាងអថេរនានា (ឧទាហរណ៍៖ ការចាត់ថ្នាក់សំណួររាប់សិបទៅក្នុងប្រភេទបុគ្គលិកលក្ខណៈទាំង ៤ ក្រុម)។ | ដូចជាការរៀបចំសម្លៀកបំពាក់រាប់រយកំផ្លេទៅតាមប្រភេទ (អាវ ខោ សំពត់) ចូលក្នុងទូ ដើម្បីងាយស្រួលរកនិងកំណត់ចំណាំ។ |
| Principal component extraction (ការទាញយកសមាសភាគចម្បង) | គឺជាបច្ចេកទេសមួយនៅក្នុងការវិភាគកត្តា ដែលព្យាយាមទាញយកព័ត៌មាន ឬលក្ខណៈសំខាន់ៗបំផុតពីសំណុំទិន្នន័យដ៏ស្មុគស្មាញ ដោយរក្សាទុកតែផ្នែកដែលអាចពន្យល់ពីភាពខុសគ្នានៃទិន្នន័យបានច្រើនជាងគេ។ | ដូចជាការចម្រាញ់យកតែសាច់រឿងសំខាន់ៗពីសៀវភៅក្រាស់មួយក្បាល ដើម្បីធ្វើជាសេចក្តីសង្ខេបដ៏ខ្លីមួយដែលអ្នកអាននៅតែអាចយល់អត្ថន័យដើម។ |
| Varimax rotation (រង្វិលវ៉ារីម៉ាក់) | ជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាក្នុងការវិភាគកត្តា ដែលបង្វិលអ័ក្សទិន្នន័យដើម្បីធ្វើឱ្យបន្ទុកកត្តា (Factor loadings) កាន់តែមានភាពច្បាស់លាស់ ដោយជួយឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវងាយស្រួលបកស្រាយថាសំណួរនីមួយៗធ្លាក់ចូលទៅក្នុងក្រុមបុគ្គលិកលក្ខណៈមួយណាឱ្យពិតប្រាកដ និងមិនជាន់គ្នា។ | ដូចជាការបង្វិលកែវយឺតតម្រូវកែវភ្នែករហូតដល់រូបភាពដែលព្រិលៗប្រែជាច្បាស់ល្អ ងាយស្រួលមើលឃើញដោយមិនច្រឡំគ្នា។ |
| Forced-choice format (ទម្រង់បង្ខំឱ្យជ្រើសរើស / អ៊ីបស៊ាទីវ) | ជាប្រភេទនៃកម្រងសំណួរដែលតម្រូវឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសយកជម្រើសមួយដាច់ខាត ក្នុងចំណោមជម្រើសដែលផ្ទុយគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ក ឬ ខ) ដោយមិនមានជម្រើសកណ្តាល ឬមិនអនុញ្ញាតឱ្យឆ្លើយថាមិនគាំទ្រទាំងពីរ។ | ដូចជាការត្រូវគេបង្ខំឱ្យរើសញ៉ាំតែសាច់គោ ឬសាច់ជ្រូកមួយមុខគត់ ទោះបីជាអ្នកចូលចិត្តញ៉ាំទាំងពីរក៏ដោយ។ |
| Cronbach reliability estimates (ការប៉ាន់ស្មានភាពជឿជាក់ Cronbach) | ជារង្វាស់ស្ថិតិ (ត្រូវបានស្គាល់ថាជា Cronbach's alpha) ដែលប្រើដើម្បីសាកល្បងភាពត្រឹមត្រូវ និងភាពជាប់លាប់នៃកម្រងសំណួរ។ វាប្រាប់យើងថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមតែមួយ ពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់រឿងតែមួយដូចគ្នាដែរឬទេ។ | ដូចជាការបាញ់កាំភ្លើងទៅលើផ្ទាំងស៊ីបជាច្រើនដង ប្រសិនបើគ្រាប់កាំភ្លើងបាញ់ត្រូវចំកន្លែងដដែលៗរហូត នោះបញ្ជាក់ថាកាំភ្លើងនោះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់។ |
| Jungian theory (ទ្រឹស្តីជុងហ្កាន / ទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្ររបស់ Jung) | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្រ្តបង្កើតឡើងដោយលោក Carl Jung ដែលបែងចែកមនុស្សទៅតាមរបៀបដែលពួកគេទទួលបានថាមពល (Introvert/Extravert) របៀបស្រូបយកព័ត៌មាន (Sensing/Intuition) និងរបៀបធ្វើការសម្រេចចិត្ត (Thinking/Feeling) ដើម្បីស្វែងយល់ពីចំណូលចិត្តធម្មជាតិរបស់មនុស្ស។ | ដូចជាការចាត់ថ្នាក់មនុស្សទៅជាក្រុមៗតាមទម្លាប់ពីកំណើតរបស់ពួកគេ ដូចជាអ្នកចូលចិត្តនៅម្នាក់ឯង អ្នកចូលចិត្តសង្គម អ្នកប្រើហេតុផល និងអ្នកប្រើមនោសញ្ចេតនា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
