បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះខាតប្រព័ន្ធវាយតម្លៃស្តង់ដារ ដើម្បីវាស់ស្ទង់លក្ខណៈដែលចង់បាន (Desirable characteristics) របស់និស្សិតជំនាញទេសចរណ៍ និងសណ្ឋាគារ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការធ្វើសមាហរណកម្មអប់រំឧត្តមសិក្សាអាស៊ាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវចម្រុះ (Mixed methods) តាមរយៈការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសាស្រ្តាចារ្យ និងនិស្សិតចំនួន ៦៥៤ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Evaluation Approach វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃបែបប្រពៃណី (ការអនុវត្តបច្ចុប្បន្នមុនមានប្រព័ន្ធថ្មី) |
ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត និងចំណាយពេលតិច ដោយសារពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការសង្កេត និងការដាក់ពិន្ទុពីគ្រូបង្រៀនមុខវិជ្ជាផ្ទាល់។ | ខ្វះស្តង់ដាររួមសម្រាប់ការវាយតម្លៃ មិនសូវមានការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ (ដូចជានិយោជក) និងមិនទាន់ឆ្លើយតបពេញលេញទៅនឹងស្តង់ដារការងារអាស៊ាន។ | ការវាយតម្លៃមានភាពខុសប្លែកគ្នាទៅតាមមុខវិជ្ជា និងខ្វះភាពស៊ីជម្រៅលើការវាយតម្លៃអាកប្បកិរិយា និងជំនាញទំនាក់ទំនង។ |
| Systematic ASEAN-aligned Evaluation Approach ប្រព័ន្ធវាយតម្លៃជាប្រព័ន្ធស្របតាមស្តង់ដារអាស៊ាន (វិធីសាស្ត្រស្នើឡើង) |
មានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (Input, Process, Output, Feedback) ដោយផ្អែកលើវដ្ត PDCA និងស្តង់ដារ AUN-QA ព្រមទាំងមានការចូលរួមវាយតម្លៃពីភាគីច្រើន (៣៦០ ដឺក្រេ)។ | ទាមទារពេលវេលា ចំណេះដឹងផ្នែករង្វាយតម្លៃ និងកិច្ចសហការខ្ពស់ពីភាគីពាក់ព័ន្ធ រួមទាំងអ្នកជំនាញ និងតំណាងក្រុមហ៊ុនឯកជន។ | ប្រសិទ្ធភាពនៃប្រព័ន្ធទទួលបានការវាយតម្លៃកម្រិតល្អ-ល្អណាស់ ឯអ្នកប្រើប្រាស់មានការពេញចិត្តក្នុងកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យមភាគ 3.60-4.00)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធវាយតម្លៃនេះ ទាមទារការរៀបចំធនធាន និងកិច្ចសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធរវាងសាកលវិទ្យាល័យ និងស្ថាប័នឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍បច្ចេកទេសមួយចំនួន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើង និងប្រមូលទិន្នន័យផ្តោតតែលើនិស្សិតទេសចរណ៍នៃសាកលវិទ្យាល័យ Rajabhat នៅតំបន់ភាគកណ្តាលនៃប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅនឹងបរិបទវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធអប់រំកម្រិតតំបន់របស់ថៃ (TQF)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ដែលត្រូវធ្វើការកែសម្រួលលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យមួយចំនួន ដើម្បីឲ្យស្របទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងនៃទីផ្សារការងារក្នុងស្រុក។
ប្រព័ន្ធវាយតម្លៃនេះមានអត្ថប្រយោជន៍ និងភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សដើម្បីត្រៀមខ្លួនប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារការងារអាស៊ាន។
ជារួម ការអនុវត្តតាមវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះ នឹងជួយផ្សារភ្ជាប់គម្លាតរវាងការបណ្តុះបណ្តាលនៅសាលា និងតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់និយោជកក្នុងឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍កម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| AUN-QA (ASEAN University Network Quality Assurance) | បណ្តាញធានាគុណភាពសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ាន គឺជាប្រព័ន្ធស្តង់ដាររួមមួយដែលវាយតម្លៃ និងធានាថាការអប់រំនៅតាមសាកលវិទ្យាល័យក្នុងតំបន់អាស៊ានមានគុណភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា និងអាចទទួលស្គាល់គ្នាទៅវិញទៅមកបាន។ | ដូចជាស្លាកសញ្ញាបញ្ជាក់គុណភាព (ឧទាហរណ៍ ISO) ដែលបញ្ជាក់ថាផលិតផលចេញពីសាលាផ្សេងៗគ្នាក្នុងតំបន់អាស៊ាន មានគុណភាពស្តង់ដារតែមួយដែលអាចទុកចិត្តបាន។ |
| PDCA Cycle | វដ្តនៃការគ្រប់គ្រងគុណភាពដែលរួមមាន ៤ ដំណាក់កាល៖ ការរៀបចំផែនការ (Plan) ការអនុវត្ត (Do) ការត្រួតពិនិត្យ (Check) និងការកែលម្អ (Act) ដើម្បីធានាថាប្រព័ន្ធវាយតម្លៃដំណើរការបានល្អ និងមានការអភិវឌ្ឍជាប្រចាំគ្មានទីបញ្ចប់។ | ដូចជាការសាកល្បងចម្អិនម្ហូបថ្មីមួយ ដោយយើងរៀបចំរូបមន្ត សាកល្បងធ្វើ ភ្លក់មើលរសជាតិ រួចថែមគ្រឿងផ្សំដើម្បីឱ្យកាន់តែឆ្ងាញ់នៅពេលក្រោយ។ |
| CIPP Model | ទម្រង់វាយតម្លៃដែលផ្តោតលើសមាសធាតុសំខាន់ៗចំនួន ៤ គឺ បរិបទ (Context) ធាតុចូល (Input) ដំណើរការ (Process) និងលទ្ធផល (Product) ដើម្បីជួយដល់អ្នកគ្រប់គ្រងក្នុងការសម្រេចចិត្តកែលម្អ ឬអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សាណាមួយឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលការលូតលាស់របស់រុក្ខជាតិមួយដើម ដោយវាយតម្លៃតាំងពីស្ថានភាពដី ជីនិងទឹកដែលស្រោច របៀបថែទាំ រហូតដល់ផ្លែផ្កាដែលទទួលបាន។ |
| Confirmatory Factor Analysis (CFA) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ថាតើសូចនាករ ឬសំណួរដែលយើងបានបង្កើតឡើង ពិតជាអាចវាស់ស្ទង់សមាសធាតុ ឬគុណលក្ខណៈរបស់និស្សិត ដូចដែលទ្រឹស្តីបានកំណត់ទុកជាមុន ត្រឹមត្រូវកម្រិតណា។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនស្កេនដើម្បីបញ្ជាក់ប្រាកដថា មាសដែលយើងមើលឃើញដោយភ្នែកទទេ ពិតជាមាសសុទ្ធ១០០% ដូចដែលយើងបានសន្និដ្ឋានទុកមែន។ |
| Index of Item-Objective Congruence (IOC) | សន្ទស្សន៍ភាពស្របគ្នារវាងសំណួរ និងវត្ថុបំណង ដែលជាវិធីសាស្ត្រពឹងផ្អែកលើអ្នកជំនាញ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើសំណួរនីមួយៗក្នុងកម្រងសំណួរ ពិតជាឆ្លើយតបទៅនឹងអ្វីដែលការស្រាវជ្រាវចង់វាស់វែងពិតប្រាកដដែរឬទេ។ | ដូចជាការយកសម្លៀកបំពាក់ដែលកាត់រួច ទៅឲ្យជាងកាត់ដេរជំនាញមើល ដើម្បីបញ្ជាក់ថាវាពិតជាត្រូវគ្នានឹងម៉ូដដែលអតិថិជនបានកុម្ម៉ង់តាំងពីដំបូងមែន។ |
| Formative evaluation | ការវាយតម្លៃបន្តបន្ទាប់ក្នុងកំឡុងពេលសិក្សា ឬពេលកំពុងអនុវត្តការងារ ដើម្បីស្វែងរកចំណុចខ្វះខាត និងផ្តល់ព័ត៌មានត្រឡប់ (Feedback) សម្រាប់ជួយកែលម្អអ្នករៀនឲ្យទាន់ពេលវេលា មុនពេលបញ្ចប់កម្មវិធីអប់រំ។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកបាល់ទាត់ ដែលតែងតែស្រែកប្រាប់ និងកែតម្រូវបច្ចេកទេសកីឡាករនៅពេលកំពុងហ្វឹកហាត់ ដើម្បីឲ្យពួកគេលេងបានល្អមុនពេលប្រកួតផ្លូវការ។ |
| Interquartile range (IQR) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលវាស់ស្ទង់ការបែកខ្ញែកនៃទិន្នន័យនៅចន្លោះកណ្តាល (៥០%) ដោយដកយកតម្លៃទិន្នន័យដែលខ្ពស់ពេកនិងទាបពេកនៅខាងចុងទាំងសងខាងចេញ ដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃការឯកភាពគ្នារបស់ក្រុមអ្នកជំនាញ។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់សិស្សក្នុងថ្នាក់ ដោយយើងមិនខ្វល់ពីអ្នកដែលខ្ពស់ខុសគេពេក ឬទាបខុសគេពេកនោះទេ គឺយើងយកតែក្រុមសិស្សភាគច្រើននៅកណ្តាល ដើម្បីរកកម្ពស់ស្តង់ដាររួម។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
