បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីតម្រូវការក្នុងការអភិវឌ្ឍ និងផ្ទៀងផ្ទាត់គំរូសូចនាករសមត្ថភាពផ្នែកព័ត៌មានវិទ្យា (ICT) សម្រាប់គ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាស្ថានអប់រំកាយក្នុងប្រទេសថៃ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការបង្រៀនរបស់ពួកគេដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដោយពឹងផ្អែកយ៉ាងសំខាន់លើបច្ចេកទេស Delphi (Delphi technique) ជាមួយក្រុមអ្នកជំនាញតាមរយៈការស្ទង់មតិជាច្រើនជុំ បន្ទាប់មកគឺការវិភាគកត្តា (Factor analysis)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Delphi Technique បច្ចេកទេស Delphi (ការប្រមូលមតិ និងកសាងការឯកភាពពីអ្នកជំនាញ) |
ជួយកាត់បន្ថយភាពលម្អៀងរបស់បុគ្គល និងបង្កើតបាននូវកិច្ចព្រមព្រៀងរួមមួយដែលមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ពីអ្នកជំនាញជាច្រើន។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការអនុវត្តការស្ទង់មតិច្រើនជុំ (ឧទាហរណ៍ ៣ ជុំ) និងពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការជ្រើសរើសអ្នកជំនាញដែលត្រឹមត្រូវ។ | ទទួលបានការឯកភាពលើសូចនាករសមត្ថភាពចំនួន៣ផ្នែកធំៗ (ចំណេះដឹង ជំនាញ អាកប្បកិរិយា) ដោយផ្អែកលើពិន្ទុមេដ្យាន (Median) និងចន្លោះ IQR។ |
| Factor Analysis (Principal Component Analysis) ការវិភាគកត្តា (ការវិភាគសមាសភាគចម្បង) |
ជួយកាត់បន្ថយចំនួនអថេរដែលស្មុគស្មាញ និងបញ្ជាក់ពីសុពលភាពនៃរចនាសម្ព័ន្ធនៃគំរូសូចនាករ។ | ទាមទារទំហំសំណាក (Sample size) ធំល្មមដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលស្ថិតិដែលអាចទុកចិត្តបាន។ | បង្ហាញពីភាពស័ក្តិសមនៃទិន្នន័យកម្រិតខ្ពស់ ដោយពិន្ទុ KMO ផ្នែកជំនាញទទួលបាន .900 និងផ្នែកអាកប្បកិរិយាទទួលបាន .959។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានជាចម្បងលើពេលវេលា និងអ្នកជំនាញ ព្រមទាំងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើគ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាស្ថានអប់រំកាយ និងប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីអ្នកជំនាញក្នុងស្រុក។ នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះទោះបីជាមានភាពស្រដៀងគ្នាក្នុងតំបន់ក៏ដោយ ក៏កម្រិតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា និងគោលនយោបាយអប់រំអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលសូចនាករមួយចំនួនមុនពេលយកមកអនុវត្ត។
វិធីសាស្ត្រ និងគំរូសូចនាករនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពឌីជីថលនៅកម្ពុជា។
ការបន្សាំគំរូនេះនឹងជួយឱ្យស្ថាប័នអប់រំនៅកម្ពុជាអាចវាស់ស្ទង់ និងលើកកម្ពស់អក្ខរកម្មឌីជីថលរបស់គ្រូបង្រៀនបានយ៉ាងមានប្រព័ន្ធ និងត្រឹមត្រូវ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Delphi Technique | វាជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមួយដែលប្រមូលមតិយោបល់ និងការវាយតម្លៃពីក្រុមអ្នកជំនាញតាមរយៈការស្ទង់មតិជាច្រើនជុំ ដោយរក្សាការសម្ងាត់ ដើម្បីឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងរួមមួយ (Consensus) លើប្រធានបទអ្វីមួយ។ | ដូចជាការសួរយោបល់ពីគ្រូពេទ្យជំនាញជាច្រើននាក់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នាជាច្រើនលើក ដើម្បីរកមធ្យោបាយព្យាបាលជំងឺមួយដែលល្អបំផុតដោយមិនឱ្យពួកគេជះឥទ្ធិពលលើគ្នាទៅវិញទៅមក។ |
| Interquartile Range (IQR) | នៅក្នុងស្ថិតិ វាជារង្វាស់នៃការបែកខ្ញែកនៃទិន្នន័យ ដែលគណនាដោយយកតម្លៃក្វាទីលទី៣ (Q3) ដកនឹងតម្លៃក្វាទីលទី១ (Q1) ដើម្បីបង្ហាញពីកម្រិតនៃការស្របគ្នាឬខ្វែងគំនិតគ្នារបស់អ្នកជំនាញ។ ក្នុងឯកសារនេះ គេប្រើវាដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតឯកភាពគ្នារបស់ក្រុមអ្នកជំនាញដោយផ្អែកលើពិន្ទុដែលបានផ្តល់។ | ដូចជាការកាត់ចោលអ្នកដែលឲ្យពិន្ទុខ្ពស់បំផុត និងទាបបំផុតចេញ រួចមើលតែគម្លាតពិន្ទុរបស់មនុស្សភាគច្រើននៅកណ្តាល ដើម្បីដឹងថាពួកគេមានមតិស្រដៀងគ្នាឬអត់។ |
| Factor Analysis | ជាបច្ចេកទេសស្ថិតិមួយប្រើសម្រាប់បង្រួមអថេរឬសំណួរជាច្រើនឲ្យទៅជាក្រុមកត្តាតិចតួចដែលមានទំនាក់ទំនងគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិភាគ និងផ្ទៀងផ្ទាត់រចនាសម្ព័ន្ធនៃគំរូសូចនាករ។ | ដូចជាការរៀបចំសៀវភៅរាប់រយក្បាលដែលរាយប៉ាយ ដាក់ចូលទៅក្នុងទូដោយបែងចែកជាជួរៗតាមប្រភេទមុខវិជ្ជា (ឧទាហរណ៍៖ ចំណេះដឹង ជំនាញ អាកប្បកិរិយា) ដើម្បីងាយស្រួលកំណត់សម្គាល់ និងស្វែងរក។ |
| Principal Component Analysis (PCA) | ជាវិធីសាស្ត្រមួយនៃការវិភាគកត្តា (Factor Analysis) ដែលប្រើសម្រាប់បំប្លែងសំណុំទិន្នន័យធំៗឲ្យទៅជាសំណុំទិន្នន័យតូចជាងមុន (Principal Components) ដោយនៅតែរក្សាទុកនូវព័ត៌មានសំខាន់ៗភាគច្រើននៃទិន្នន័យដើម។ | ដូចជាការសង្ខេបសាច់រឿងភាពយន្តរយៈពេល២ម៉ោង មកត្រឹមវីដេអូខ្លី៣នាទី ប៉ុន្តែនៅតែអាចប្រាប់អ្នកមើលឲ្យយល់ពីសាច់រឿងនិងអត្ថន័យទាំងមូលបាន។ |
| Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy (KMO) | ជាសន្ទស្សន៍ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាពស័ក្តិសមនៃទិន្នន័យ ថាតើវាមានទំហំសំណាក និងទំនាក់ទំនងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការវិភាគកត្តា (Factor Analysis) ដែរឬទេ។ តម្លៃខិតជិត ១ បង្ហាញថាទិន្នន័យមានភាពល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ការវិភាគ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់គ្រឿងផ្សំមុនពេលចាប់ផ្តើមធ្វើម្ហូប ដើម្បីឲ្យប្រាកដថាអ្នកមានបរិមាណវត្ថុធាតុដើមគ្រប់គ្រាន់អាចធ្វើម្ហូបមួយឆ្នាំងធំសម្រាប់មនុស្សច្រើននាក់បាន។ |
| ICT Competency | វាជាសមត្ថភាពក្នុងការយល់ដឹង ការប្រើប្រាស់ជំនាញ និងការមានអាកប្បកិរិយាត្រឹមត្រូវចំពោះបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងទូរគមនាគមន៍ (ដូចជាកុំព្យូទ័រ អ៊ីនធឺណិត កម្មវិធីអប់រំ) ដើម្បីអនុវត្តការងារបង្រៀនឱ្យទទួលបានជោគជ័យ។ | ដូចជាការចេះប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូន កុំព្យូទ័រ និងកម្មវិធីផ្សេងៗយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ដើម្បីធ្វើការងារ ឬរៀនសូត្រប្រចាំថ្ងៃឱ្យកាន់តែងាយស្រួលនិងរហ័ស ជំនួសឲ្យការប្រើតែក្រដាសនិងប៊ិច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
