បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីកង្វះខាតនៃការស្រាវជ្រាវ និងការយល់ដឹងអំពីតួនាទីនៃការអប់រំនៅក្នុងបរិបទមន្ទីរពេទ្យ ព្រមទាំងតម្រូវការក្នុងការជួយដល់ការអភិវឌ្ឍផ្លូវចិត្ត និងការស្តារឡើងវិញនៃកុមារដែលកំពុងសម្រាកព្យាបាល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការសង្កេត និងការវិភាគលើអន្តរកម្មសង្គម និងសកម្មភាពកម្សាន្តរបស់កុមារចំនួនបួននាក់នៅក្នុងផ្នែកកុមារនៃមន្ទីរពេទ្យ ដោយផ្អែកលើទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្ររបស់ Wallon និង Vygotsky។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Hospital Pedagogy via Social Interaction and Play (Vygotsky & Wallon frameworks) ការអប់រំក្នុងមន្ទីរពេទ្យតាមរយៈអន្តរកម្មសង្គម និងការលេង (ផ្អែកលើទ្រឹស្តី Vygotsky & Wallon) |
ជួយកុមារឱ្យយល់ពីជំងឺរបស់ខ្លួន កសាងទំនុកចិត្ត កាត់បន្ថយភាពតានតឹងផ្លូវចិត្ត និងបន្តការអភិវឌ្ឍការយល់ដឹងតាមរយៈ Zone of Proximal Development (ZPD)។ | ទាមទារអ្នកជំនាញអប់រំប្រចាំការ និងទីកន្លែងសមស្របក្នុងមន្ទីរពេទ្យ។ សកម្មភាពអាចរងការរំខានញឹកញាប់ពីការព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រប្រចាំថ្ងៃ។ | កុមារអាចបង្ហាញអារម្មណ៍ ផ្លាស់ប្តូរចំណេះដឹង និងបង្កើតយន្តការទប់ទល់នឹងការឈឺចាប់ និងបរិយាកាសមន្ទីរពេទ្យតាមរយៈការលេង និងការប្រើប្រាស់ភាសា។ |
| Standard Hospitalization Routine (No Pedagogical Intervention) ទម្លាប់នៃការសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យជាទូទៅ (គ្មានអន្តរាគមន៍ផ្នែកអប់រំ) |
ផ្តោតទាំងស្រុងលើការព្យាបាលរាងកាយ និងមិនត្រូវការចំណាយបន្ថែមលើបុគ្គលិកអប់រំ ឬទំហំបន្ទប់បន្ថែម។ | កុមារអាចប្រឈមនឹងភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តខ្លាំង ការបាត់បង់ស្មារតីម្ចាស់ការ និងមានការអាក់ខានដល់ការអភិវឌ្ឍបញ្ញា និងសង្គម។ | កុមារងាយនឹងមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច តានតឹង (Emotional distress) និងខ្វះយន្តការក្នុងការយល់ដឹងពីស្ថានភាពជំងឺរបស់ពួកគេ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រអប់រំនេះមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញ និងសម្ភារៈសិក្សាសាមញ្ញៗ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងបន្ទប់កុមារនៃមន្ទីរពេទ្យសាកលវិទ្យាល័យ Antonio Pedro (ប្រទេសប្រេស៊ីល) ដោយមានការចូលរួមពីកុមារតែ ៤ នាក់ប៉ុណ្ណោះ (អាយុចន្លោះពី ៥ ដល់ ១៦ ឆ្នាំ)។ ទំហំសំណាកដ៏តូចនេះបង្ហាញពីការស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ (Qualitative Research) ដែលផ្តោតស៊ីជម្រៅលើអន្តរកម្មសង្គមជាក់លាក់ ប៉ុន្តែវាអាចមិនទាន់តំណាងពេញលេញដល់ស្ថានភាពកុមារទាំងអស់ ពិសេសក្នុងបរិបទវប្បធម៌ ឬប្រព័ន្ធសុខាភិបាលក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាកម្ពុជានោះឡើយ។
វិធីសាស្ត្រអប់រំ និងការគាំទ្រផ្លូវចិត្តនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ហើយអាចយកមកអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យកុមារនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការដាក់បញ្ចូលសកម្មភាពគរុកោសល្យ និងការគាំទ្រផ្នែកចិត្តសាស្ត្រទៅក្នុងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាព នឹងជួយផ្លាស់ប្តូរមន្ទីរពេទ្យពីកន្លែងដែលពោរពេញដោយភាពភ័យខ្លាច ទៅជាបរិយាកាសអប់រំដែលគាំទ្រទាំងការលូតលាស់ផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Zone of Proximal Development (ZPD) (តំបន់នៃការអភិវឌ្ឍជិតស្និទ្ធ) | នេះគឺជាទ្រឹស្តីរបស់លោក Vygotsky ដែលសំដៅទៅលើគម្លាតរវាងអ្វីដែលកុមារអាចធ្វើបានដោយខ្លួនឯង និងអ្វីដែលពួកគេអាចធ្វើបាននៅពេលមានការជួយណែនាំពីមនុស្សចាស់ ឬមិត្តភក្តិដែលចេះជាង។ ក្នុងបរិបទមន្ទីរពេទ្យ ការលេងជាមួយអ្នកដទៃជួយរុញច្រានកុមារចូលក្នុងតំបន់នេះដើម្បីបន្តការអភិវឌ្ឍបញ្ញា។ | ដូចជាពេលក្មេងម្នាក់រៀនជិះកង់ គេមិនទាន់ចេះជិះឯងទេ តែអាចជិះបានយ៉ាងល្អប្រសិនបើមានឪពុកម្តាយជួយកាន់កែបពីក្រោយ។ |
| Semiotic mediation (អន្តរការីនិមិត្តសញ្ញា) | ដំណើរការដែលកុមារប្រើប្រាស់ភាសា ឬសញ្ញាផ្សេងៗ (ដូចជាការគូរគំនូរ ឬការលេង) ដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទង រៀបចំគំនិត និងអភិវឌ្ឍការយល់ដឹងរបស់ខ្លួននៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានជុំវិញ ជាពិសេសដើម្បីជួយសម្រួល និងទប់ទល់នឹងស្ថានភាពលំបាកក្នុងពេលសម្រាកនៅមន្ទីរពេទ្យ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ផែនទី (និមិត្តសញ្ញា) ដើម្បីស្វែងរកផ្លូវ និងយល់ពីភូមិសាស្ត្រជុំវិញខ្លួន ជាជាងការដើររកដោយងងឹតងងុល។ |
| Centripetal phase (ដំណាក់កាលកណ្តាល / ដំណាក់កាលផ្តោតលើខ្លួនឯង) | នៅក្នុងទ្រឹស្តីរបស់លោក Wallon នេះគឺជាដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ផ្លូវចិត្តដែលកុមារផ្តោតអារម្មណ៍ទៅលើខ្លួនឯង (ផ្នែកអារម្មណ៍ ឬ Affective) និងប្រតិកម្មទៅនឹងរំញោចនានាពីមជ្ឈដ្ឋាន ដើម្បីកសាងបុគ្គលិកលក្ខណៈនិងស្មារតីខាងក្នុងរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាអណ្តើកដែលខិតចូលទៅសម្ងំក្នុងស្នូករបស់វា ដើម្បីការពារខ្លួន និងពង្រឹងកម្លាំងខាងក្នុង មុនពេលវាលានក្បាលចេញមកក្រៅដើម្បីដើរ។ |
| Centrifugal phase (ដំណាក់កាលផ្តោតលើមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ) | ផ្ទុយពីដំណាក់កាល Centripetal នេះគឺជាដំណាក់កាលដែលកុមារបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ចេញពីខ្លួនឯង ទៅកាន់ពិភពខាងក្រៅ និងអ្នកដទៃជុំវិញខ្លួន ដើម្បីអភិវឌ្ឍផ្នែកបញ្ញា (Intelligence) និងរៀនសូត្រពីសង្គម។ | ដូចជាផ្កាឈូករ័ត្នដែលបង្វែរទិសដៅចេញពីខ្លួនឯង ឆ្ពោះទៅរកពន្លឺព្រះអាទិត្យនិងបរិយាកាសខាងក្រៅដើម្បីស្រូបយកថាមពលនិងលូតលាស់។ |
| Spontaneous concepts vs. Scientific concepts (គំនិតកើតឯង និង គំនិតបែបវិទ្យាសាស្ត្រ) | តាមលោក Vygotsky "គំនិតកើតឯង" គឺជាចំណេះដឹងដែលកុមារទទួលបានតាមរយៈបទពិសោធន៍ប្រចាំថ្ងៃដោយផ្ទាល់ (ឧទាហរណ៍ ដឹងថាខ្លួនមិនស្រួលខ្លួន) ចំណែក "គំនិតបែបវិទ្យាសាស្ត្រ" គឺបានមកពីការអប់រំទម្រង់ផ្លូវការ (ឧទាហរណ៍ ស្គាល់ឈ្មោះជំងឺថារលាកសួត)។ ការអប់រំក្នុងមន្ទីរពេទ្យជួយភ្ជាប់គំនិតទាំងពីរនេះបញ្ចូលគ្នា។ | ដូចជាកុមារដឹងថាទឹកក្ដៅអាចរលាកដៃ (គំនិតកើតឯង) តែនៅពេលទៅសាលារៀនទើបគេយល់ថាទឹកពុះនៅសីតុណ្ហភាព ១០០អង្សាសេ (គំនិតវិទ្យាសាស្ត្រ)។ |
| Differentiation (ការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ភាពខុសគ្នា / ការបំបែកអត្តសញ្ញាណ) | យោងតាមទ្រឹស្តី Wallon វាគឺជាដំណើរការផ្លូវចិត្តដែលកុមារចាប់ផ្តើមបែងចែករវាង "ខ្លួនឯង" (Self) និង "អ្នកដទៃ" (Non-self) តាមរយៈអន្តរកម្មសង្គម។ ជួនកាលដំណើរការនេះលេចឡើងក្នុងទម្រង់នៃការប្រឆាំង ឬការបដិសេធ ដើម្បីអះអាងពីអត្តសញ្ញាណ និងឯករាជ្យភាពរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាទារកដែលចាប់ផ្តើមដឹងថារូបភាពក្នុងកញ្ចក់ជារូបរបស់ខ្លួនឯង មិនមែនជាក្មេងម្នាក់ផ្សេងទៀតនោះទេ រួចក៏ចាប់ផ្តើមមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនមានលក្ខណៈដាច់ដោយឡែកពីម្តាយ។ |
| Hospital Pedagogy (គរុកោសល្យមន្ទីរពេទ្យ) | ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រអប់រំ និងបង្រៀនកុមារនៅក្នុងបរិវេណមន្ទីរពេទ្យ ដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍផ្នែកបញ្ញា អារម្មណ៍ និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តដែលបង្កដោយការឈឺចាប់និងការព្យាបាលវេជ្ជសាស្ត្រ។ | ដូចជាការនាំយកសាលារៀនខ្នាតតូចនិងកន្លែងលេងកម្សាន្ត ទៅដាក់ក្បែរគ្រែពេទ្យ ដើម្បីធានាថាកុមារនៅតែអាចរៀនសូត្រ និងមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនជាក្មេងធម្មតាម្នាក់ទោះកំពុងឈឺក៏ដោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
