Original Title: ประสิทธิผลการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในจังหวัดนครพนม (Effectiveness of Sangha Administration in Nakhon Phanom Province)
Source: gsmis.snru.ac.th
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសង្ឃក្នុងខេត្ត Nakhon Phanom

ចំណងជើងដើម៖ ประสิทธิผลการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในจังหวัดนครพนม (Effectiveness of Sangha Administration in Nakhon Phanom Province)

អ្នកនិពន្ធ៖ Phrasamu Piyapong Wongtapa

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2020, Sakon Nakhon Rajabhat University

វិស័យសិក្សា៖ Educational Administration

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយពីបញ្ហានៃការវាយតម្លៃកម្រិតប្រសិទ្ធភាព និងការស្វែងរកគន្លឹះអភិវឌ្ឍន៍ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលសង្ឃទាំង៦ផ្នែកនៅក្នុងខេត្ត Nakhon Phanom ប្រទេសថៃ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណដោយការស្ទង់មតិ និងការវិភាគទិន្នន័យតាមបែបស្ថិតិ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Quantitative Survey Analysis (t-test / ANOVA)
ការវិភាគទិន្នន័យស្ទង់មតិបរិមាណ (t-test / ANOVA)
អាចប្រមូលទិន្នន័យពីគំរូធំ (ព្រះសង្ឃ២៨៥អង្គ) និងផ្តល់លទ្ធផលជារួមប្រកបដោយតម្លាភាព។ អនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រៀបធៀបអថេរផ្សេងៗគ្នា (អាយុវស្សា ឋានៈ) បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ មិនអាចផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតស៊ីជម្រៅអំពីមូលហេតុនៃបញ្ហានីមួយៗបានទេ។ អាចមានភាពលំអៀងពីការវាយតម្លៃដោយខ្លួនឯងរបស់ព្រះសង្ឃ។ រកឃើញថាប្រសិទ្ធភាពជារួមមានកម្រិតខ្ពស់ (មធ្យម ៤.០៦) និងបង្ហាញភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្បាស់រវាងចៅអធិការ និងព្រះមេគណ។
Qualitative Expert Interviews
ការសម្ភាសន៍អ្នកជំនាញតាមបែបគុណភាព
ផ្តល់នូវការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅ និងដំណោះស្រាយជាក់ស្តែងពីអ្នកមានបទពិសោធន៍ផ្ទាល់។ ជួយបំពេញចន្លោះប្រហោងនៃការខ្វះខាតអំណះអំណាងក្នុងទិន្នន័យបរិមាណ។ ទំហំគំរូតូច (អ្នកជំនាញ១០អង្គ/នាក់) ដែលអាចមានភាពលំអៀងតាមទស្សនៈបុគ្គល។ ចំណាយពេលយូរក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យ និងពិបាកក្នុងការធ្វើទូទៅកម្ម (Generalization)។ បង្កើតបានជាគោលការណ៍អភិវឌ្ឍន៍ចំនួន៣ចំណុចធំៗ៖ ការផ្សព្វផ្សាយ ការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងសុខុមាលភាពសាធារណៈ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីការចំណាយថវិកាទេ ប៉ុន្តែទាមទារធនធានផ្នែកទន់សម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ និងការចំណាយពេលច្រើនក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខតែនៅក្នុងខេត្ត Nakhon Phanom ប្រទេសថៃ និងផ្តោតលើព្រះសង្ឃនិកាយមហានិកាយ និងធម្មយុត្តិកនិកាយក្នុងឆ្នាំ២០២០។ វណ្ឌភាពនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះទោះបីជាមានប្រព័ន្ធសាសនាព្រះពុទ្ធថេរវាទស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ក៏បរិបទសង្គម ការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងសហគមន៍អាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារការកែតម្រូវមុននឹងយកមកអនុវត្ត។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនិងក្របខណ្ឌនៃការវាយតម្លៃរដ្ឋបាលសង្ឃនេះ គឺមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសាសនានៅប្រទេសកម្ពុជា។

ជារួម ការអនុវត្តតាមទម្រង់នៃការសិក្សានេះនឹងជួយពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងវត្តអារាមនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានតម្លាភាព របៀបរៀបរយ និងផ្តល់ប្រយោជន៍ខ្ពស់ដល់សង្គមជាតិ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីសសរស្តម្ភទាំង៦នៃការគ្រប់គ្រងសង្ឃ: ចាប់ផ្តើមដោយការស្វែងយល់ពីតួនាទីទាំង៦របស់រដ្ឋបាលសង្ឃ (ការគ្រប់គ្រង, ការអប់រំសាសនា, សុខុមាលភាពអប់រំ, ការផ្សព្វផ្សាយ, ការកសាង, និងសុខុមាលភាពសាធារណៈ) ដោយប្រៀបធៀបរវាងបរិបទច្បាប់ថៃ និងច្បាប់កម្ពុជា។
  2. រៀបចំឧបករណ៍វាយតម្លៃ (Survey Design): បង្កើតកម្រងសំណួរដោយប្រើប្រាស់ទម្រង់ Likert Scale ៥ កម្រិត ដែលមានការធ្វើតេស្តតម្លៃភាពជឿជាក់ (Reliability Test) ដើម្បីវាស់ស្ទង់ប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងនៅតាមវត្តអារាមគោលដៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
  3. ប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យបរិមាណ: ប្រើប្រាស់កម្មវិធី SPSSExcel ដើម្បីធ្វើការវិភាគទិន្នន័យ ដោយប្រើការធ្វើតេស្តស្ថិតិដូចជា t-test និង One-Way ANOVA ដើម្បីស្វែងរកភាពខុសគ្នានៃការយល់ឃើញរវាងឋានៈ ឬកម្រិតវឌ្ឍនភាពរបស់ព្រះសង្ឃ។
  4. ធ្វើការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ (Qualitative Interviews): រៀបចំការសម្ភាសន៍ជាមួយមេគណខេត្ត ឬចៅអធិការវត្តល្បីៗ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយជាក់ស្តែង និងស៊ីជម្រៅលើចំណុចខ្សោយដែលរកឃើញពីការវិភាគទិន្នន័យស្ទង់មតិខាងលើ។
  5. រៀបចំផែនការសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍យុទ្ធសាស្ត្រ: សង្ខេបលទ្ធផលចម្រុះដែលទទួលបាន ដើម្បីបង្កើតជាសៀវភៅណែនាំ ឬ Action Plan សម្រាប់ស្នើទៅកាន់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធក្នុងការកែលម្អការគ្រប់គ្រងវត្តអារាម ជាពិសេសផ្តោតលើការងារសង្គម និងការផ្សព្វផ្សាយ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Sangha Administration ការគ្រប់គ្រង និងចាត់ចែងកិច្ចការទូទៅរបស់ព្រះសង្ឃនិងវត្តអារាម ដែលរួមមានការអប់រំ ការផ្សព្វផ្សាយសាសនា ការសាងសង់ និងការជួយសង្គម ដើម្បីឱ្យមានសណ្តាប់ធ្នាប់និងការអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងសហគមន៍។ ដូចជាការគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុនមួយដែរ គ្រាន់តែក្រុមហ៊ុននេះជារដ្ឋបាលវត្តអារាមដែលមិនរកប្រាក់ចំណេញ តែផ្តោតលើសេចក្តីសុខរបស់សង្គម។
Public Welfare កិច្ចការរបស់ព្រះសង្ឃនិងវត្តអារាមក្នុងការជួយសង្គ្រោះប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ ដូចជាការបរិច្ចាគទាន ជួយជនរងគ្រោះ ការពារគ្រឿងញៀន ឬសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាធារណៈ (ផ្លូវ មន្ទីរពេទ្យ)។ ដូចជាសកម្មភាពរបស់កាកបាទក្រហម ដែលចុះជួយប្រជាជននៅពេលមានអាសន្ន ឬមានការខ្វះខាតនៅក្នុងមូលដ្ឋាន។
Educational Welfare ការជួយជ្រោមជ្រែងផ្នែកអប់រំចំណេះដឹងទូទៅដល់កុមារ និងយុវជនក្រីក្រ ដែលរៀបចំឡើងដោយវត្តអារាម ដូចជាការបើកសាលារៀន ឬការផ្តល់សម្ភារៈសិក្សាជាដើម។ ដូចជាកម្មវិធីអាហារូបករណ៍របស់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលជួយក្មេងៗខ្វះខាតឱ្យមានឱកាសបានចូលរៀនចំណេះទូទៅ។
Religious Education ការរៀបចំការសិក្សាផ្នែកព្រះបរិយត្តិធម៌ ទាំងផ្នែកធម៌វិន័យ និងភាសាបាលី សម្រាប់បណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹងយ៉ាងជ្រៅជ្រះដល់ព្រះសង្ឃ និងសាមណេរ។ ដូចជាការចូលរៀនសាលាឯកទេសវិជ្ជាជីវៈ ដើម្បីរៀនជំនាញជាក់លាក់មួយយកទៅបម្រើការងារតាមត្រូវជំនាញ។
Proportional Stratified Random Sampling វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ឧទាហរណ៍៖ តាមស្រុកនីមួយៗ) រួចទាញយកតំណាងពីក្រុមនីមួយៗក្នុងសមាមាត្រស្មើគ្នាទៅនឹងចំនួនសរុប។ ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សតំណាងពីថ្នាក់នីមួយៗ ដោយថ្នាក់ដែលមានសិស្សច្រើន ត្រូវរើសតំណាងច្រើនជាងថ្នាក់ដែលមានសិស្សតិច ដើម្បីឱ្យមានយុត្តិធម៌តំណាង។
One-Way ANOVA រូបមន្តស្ថិតិមួយប្រភេទដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមមនុស្សចាប់ពី ៣ ក្រុមឡើងទៅ ថាតើពួកគេមានគំនិត ឬលទ្ធផលខុសគ្នាឆ្ងាយឬអត់ ដែលក្នុងករណីនេះប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបព្រះសង្ឃមានវស្សាខុសៗគ្នា។ ដូចជាការប្រកួតជញ្ជីងថ្លឹងទម្ងន់រវាងក្រុមមនុស្ស ៣ ភូមិផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលថាតើភូមិណាមានមនុស្សទម្ងន់ធ្ងន់ជាងគេជាមធ្យម។
Item-Objective Congruence (IOC) ការវាស់ស្ទង់កម្រិតភាពត្រឹមត្រូវនៃកម្រងសំណួរស្រាវជ្រាវ ដោយអោយអ្នកជំនាញវាយតម្លៃថាសំណួរនីមួយៗពិតជាសួរចំគោលបំណងនៃការសិក្សាឬទេ មុននឹងយកទៅសួរអ្នកចូលរួម។ ដូចជាការឱ្យគ្រូពេទ្យពិនិត្យមើលវេជ្ជបញ្ជាមុននឹងផ្សំថ្នាំឱ្យអ្នកជំងឺ ដើម្បីប្រាកដថាថ្នាំនោះពិតជាត្រូវនឹងជំងឺពិតមែន។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖