បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះសិក្សាអំពីកម្រិតនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូររបស់អ្នកគ្រប់គ្រងជាស្ត្រី និងកម្រិតឥទ្ធិពលរបស់វាទៅលើប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងសាលារៀនបឋមសិក្សានៅក្នុងខេត្តនគរភ្នំ ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណវិស័យ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកអ្នកគ្រប់គ្រងនិងគ្រូបង្រៀនជាស្ត្រីនៅក្នុងតំបន់សិក្សា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Stepwise Multiple Regression Analysis ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណជាជំហាន |
អាចកំណត់អត្តសញ្ញាណអថេរទស្សន៍ទាយដែលល្អបំផុត (លក្ខណៈអ្នកដឹកនាំ) និងអាចគណនាអំណាចនៃការពន្យល់បានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារទំហំសំណាកធំ និងការសន្មត់ថាទិន្នន័យមានរបាយធម្មតា ហើយវាមិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងនៃហេតុនិងផលដោយផ្ទាល់នោះទេ។ | រកឃើញថាទិដ្ឋភាពភាពជាអ្នកដឹកនាំចំនួន ៤ អាចទស្សន៍ទាយប្រសិទ្ធភាពសាលារៀនបានរហូតដល់ ៦៩,៣០%។ |
| Pearson's Product-Moment Correlation មេគុណសហសម្ព័ន្ធ Pearson |
មានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ក្នុងការស្វែងរកកម្រិតនិងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែររវាងអថេរពីរ។ | គ្រាន់តែបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានឬអវិជ្ជមាន ប៉ុន្តែមិនអាចវាស់ស្ទង់ថាតើកត្តាមួយណាជាអ្នកជះឥទ្ធិពលលើកត្តាមួយណានោះទេ។ | បង្ហាញថាភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូររបស់អ្នកគ្រប់គ្រងជាស្ត្រីមានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានកម្រិតខ្ពស់ (r = 0.833) ជាមួយប្រសិទ្ធភាពសាលារៀន។ |
| Independent Samples t-test & One-Way ANOVA ការធ្វើតេស្ត t-test និង ANOVA ផ្លូវមួយ |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ អ្នកគ្រប់គ្រង និងគ្រូបង្រៀន, ទំហំសាលា)។ | អាចប្រើបានតែជាមួយអថេរឯករាជ្យដែលបែងចែកជាក្រុម (Categorical) និងទាមទារឱ្យវ៉ារ្យង់រវាងក្រុមមានភាពស្មើគ្នា។ | រកឃើញថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានសារៈសំខាន់កម្រិត .01 រវាងទស្សនៈរបស់អ្នកគ្រប់គ្រងនិងគ្រូបង្រៀន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណវិស័យនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគស្ថិតិ និងពេលវេលាសម្រាប់ការប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកអ្នកចូលរួមច្រើន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តាច់មុខនៅក្នុងខេត្តនគរភ្នំ ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតតែលើអ្នកគ្រប់គ្រងជាស្ត្រី និងគ្រូបង្រៀននៅក្នុងសាលាបឋមសិក្សា។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងខាងបរិបទភូមិសាស្ត្រ និងទំហំសាលារៀន ដែលមិនអាចយកទៅតំណាងឱ្យសាលារៀននៅទីក្រុងធំៗ ឬកម្រិតមធ្យមសិក្សាបានឡើយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីចំណុចនេះគឺសំខាន់ ព្រោះថ្វីត្បិតតែប្រព័ន្ធអប់រំនៅតាមទីជនបទនៃប្រទេសទាំងពីរអាចមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាល និងវប្បធម៌ការងារអាចមានភាពខុសគ្នា។
វិធីសាស្ត្រ របកគំហើញ និងឧបករណ៍វាស់ស្ទង់នៃការសិក្សានេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងអប់រំនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការលើកកម្ពស់តួនាទីស្ត្រី។
ជារួម ការអនុវត្តទ្រឹស្តីអ្នកដឹកនាំផ្លាស់ប្តូរ និងការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ អាចជួយពង្រឹងគុណភាពសាលារៀន និងជំរុញសមភាពយេនឌ័រក្នុងជួរថ្នាក់ដឹកនាំអប់រំនៅកម្ពុជាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Transformational Leadership | ទ្រឹស្តីនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអ្នកគ្រប់គ្រងប្រើប្រាស់ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ និងលើកទឹកចិត្តអ្នកក្រោមបង្គាប់ឱ្យធ្វើការលើសពីការរំពឹងទុក និងមានភាពស្មោះត្រង់ចំពោះស្ថាប័ន ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅរួម។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកកីឡាដែលមិនត្រឹមតែប្រាប់កីឡាករពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើ ប៉ុន្តែបានបញ្ឆេះស្មារតីនិងបំផុសគំនិតពួកគេឱ្យលេងអស់ពីសមត្ថភាពដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ |
| Idealized Influence | សមត្ថភាពរបស់អ្នកដឹកនាំក្នុងការធ្វើខ្លួនជាគំរូដ៏ល្អ (Role Model) ប្រកបដោយក្រមសីលធម៌ និងចក្ខុវិស័យច្បាស់លាស់ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកក្រោមបង្គាប់មានការគោរព ជឿជាក់ និងចង់យកតម្រាប់តាម។ | ដូចជាមេបញ្ជាការកងទ័ពដែលដើរនាំមុខគេក្នុងសមរភូមិ ធ្វើឱ្យទាហានមានភាពក្លាហានក្នុងការដើរតាមដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរ។ |
| Intellectual Stimulation | ការជំរុញបញ្ញាស្មារតីរបស់អ្នកក្រោមបង្គាប់ឱ្យចេះគិតរកគំនិតថ្មីៗ មានការច្នៃប្រឌិត និងហ៊ានដោះស្រាយបញ្ហាចាស់ៗដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រថ្មីៗ។ | ដូចជាគ្រូបង្រៀនដែលមិនផ្តល់ចម្លើយត្រង់ៗ តែចោទជាសំណួរដើម្បីឱ្យសិស្សចេះស្រាវជ្រាវ និងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាដោយខ្លួនឯង។ |
| Individualized Consideration | ការយកចិត្តទុកដាក់របស់អ្នកដឹកនាំចំពោះបុគ្គលិកម្នាក់ៗដោយឡែកពីគ្នា ដោយស្វែងយល់ពីចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ និងតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីជួយបង្ហាត់បង្រៀន និងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពពួកគេ។ | ដូចជាជាងកាត់ដេរដែលវាស់ទំហំខ្លួនអតិថិជនម្នាក់ៗ ដើម្បីកាត់ខោអាវឱ្យសមល្មមឥតខ្ចោះ ជំនួសឱ្យការលក់ខោអាវទំហំតែមួយសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា។ |
| Stepwise Multiple Regression Analysis | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វិភាគថាតើក្នុងចំណោមកត្តាជាច្រើន (អថេរឯករាជ្យ) តើកត្តាមួយណាខ្លះដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេក្នុងការទស្សន៍ទាយលទ្ធផល (អថេរតាម) ដោយកម្មវិធីនឹងរើសយកកត្តាបញ្ចូលទៅក្នុងសមីការម្តងមួយៗ។ | ដូចជាការសាកល្បងដាក់គ្រឿងផ្សំម្តងមួយមុខចូលក្នុងសម្ល ដើម្បីរកមើលថាតើគ្រឿងផ្សំមួយណាខ្លះដែលធ្វើឱ្យសម្លមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងគេបំផុត។ |
| Multi-Stage Random Sampling | ដំណើរការជ្រើសរើសក្រុមសំណាកដោយបែងចែកជាច្រើនដំណាក់កាល ឧទាហរណ៍ ជ្រើសរើសតាមតំបន់ រួចជ្រើសរើសតាមទំហំសាលា រួចជ្រើសរើសបុគ្គល ដើម្បីធានាបាននូវភាពតំណាងឱ្យប្រជាជនសរុបបានត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសិស្សពូកែទូទាំងប្រទេស ដោយតម្រូវឱ្យប្រឡងជម្រុះថ្នាក់សាលា ថ្នាក់ស្រុក រួចទើបយកមកប្រកួតនៅថ្នាក់ខេត្ត ជាបន្តបន្ទាប់។ |
| School Effectiveness | សូចនាករដែលវាស់ស្ទង់ថាតើសាលារៀនមួយអាចសម្រេចបាននូវគោលដៅអប់រំរបស់ខ្លួន (រួមមានការគ្រប់គ្រងផ្នែកវិជ្ជាការ ហិរញ្ញវត្ថុ បុគ្គលិក និងរដ្ឋបាលទូទៅ) ប្រកបដោយគុណភាពកម្រិតណា។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពរោងចក្រមួយ ថាតើអាចផលិតទំនិញបានមានគុណភាពល្អ និងចាយវាយធនធានបានត្រឹមត្រូវកម្រិតណា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
