បញ្ហា (The Problem)៖ អត្រាភាពអត់ការងារធ្វើ និងភាពក្រីក្រនៅតំបន់នីហ្សេរីយ៉ាភាគនិរតីនៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ ទោះបីជាប្រជាជនភាគច្រើនមានអក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន (ចេះអាន និងសរសេរ) ក៏ដោយ ដែលបញ្ហានេះបណ្តាលមកពីកង្វះខាតការអប់រំអក្ខរកម្មមុខងារដែលបម្រើដល់ការងារជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យតាមរយៈការស្ទង់មតិ និងការពិភាក្សា ដោយជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមដោយចៃដន្យពីបណ្តារដ្ឋចំនួនប្រាំមួយនៅក្នុងតំបន់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basic Literacy Programs កម្មវិធីអក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន |
ជួយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋចេះអាន សរសេរ និងគណនាលេខជាមូលដ្ឋាន។ វាបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអប់រំបន្តបន្ទាប់។ | មិនធានាបានការងារធ្វើ និងមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចសង្គមជាក់ស្តែងបានឡើយ។ | ទោះបីជាអ្នកចូលរួមស្ទង់មតិទាំងអស់ចេះអក្សរ ប៉ុន្តែមានដល់ទៅ ៣៤,២% គ្មានការងារធ្វើ ហើយអ្នកមានការងារធ្វើភាគច្រើនធ្វើការងារកម្លាំងបាយកំប៉ិកកំប៉ុក។ |
| Functional Literacy Programs កម្មវិធីអក្ខរកម្មមុខងារ (ផ្អែកលើជំនាញ) |
ផ្តល់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់ស្តែង (ឧ. កុំព្យូទ័រ តម្បាញ ជាងឈើ) ដែលអាចយកទៅប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតបាន។ ជួយឱ្យពលរដ្ឋមានភាពម្ចាស់ការ និងដោះស្រាយបញ្ហាសង្គម។ | ទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើរចនាសម្ព័ន្ធ បរិក្ខារបណ្តុះបណ្តាល និងគ្រូដែលមានជំនាញបច្ចេកទេស។ | ៨៧,៨% នៃអ្នកចូលរួមជឿជាក់ថា ពួកគេនឹងទទួលបានការងារល្អ និងមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ ប្រសិនបើពួកគេទទួលបានការអប់រំអក្ខរកម្មមុខងារ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សាមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតម្លៃហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់ឡើយ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការធនធានគោលនយោបាយ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតតែទៅលើតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកចូលរួមដែលស្ម័គ្រចិត្តចំនួន ២៣៧ នាក់ ដែលចេះអក្សរស្រាប់។ លទ្ធផលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយរបស់នីហ្សេរីយ៉ាដោយឡែក ដែលអាចខុសគ្នាពីតំបន់ផ្សេងទៀត។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះគឺជាមេរៀនដ៏សំខាន់ដែលបង្ហាញថា អត្រាអក្ខរកម្មខ្ពស់តែមួយមុខ មិនអាចលុបបំបាត់ភាពក្រីក្រ និងភាពអត់ការងារធ្វើបានទេ ប្រសិនបើគ្មានការផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជំនាញទីផ្សារ។
វិធីសាស្ត្រនៃការបំប្លែងអក្ខរកម្មមូលដ្ឋានទៅជាអក្ខរកម្មមុខងារ គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។
ការអនុវត្តកម្មវិធីអក្ខរកម្មមុខងារដោយផ្សារភ្ជាប់នឹងជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់ស្តែង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រស្នូលក្នុងការដោះស្រាយភាពអត់ការងារធ្វើ និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាប័ន្ននៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Functional literacy (អក្ខរកម្មមុខងារ) | ការអប់រំដែលមិនត្រឹមតែបង្រៀនឱ្យចេះអាន និងសរសេរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់ជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ឬបច្ចេកទេសជាក់ស្តែង ដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។ | ដូចជាការរៀនអានសៀវភៅកសិកម្ម រួចយកចំណេះដឹងនោះទៅអនុវត្តដាំបន្លែដើម្បីលក់បានប្រាក់ចំណូលពិតប្រាកដ។ |
| Basic literacy (អក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន) | សមត្ថភាពជាមូលដ្ឋានបំផុតរបស់មនុស្សក្នុងការអានអក្សរ សរសេរ និងធ្វើការគណនាលេខសាមញ្ញ ដោយមិនទាន់មានភាពផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការអនុវត្តជំនាញបច្ចេកទេសអ្វីនៅឡើយ។ | ដូចជាការចេះអាននិងស្គាល់អក្សរនៅលើផ្ទាំងប៉ាណូផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ប៉ុន្តែមិនមានជំនាញគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើការងារទាក់ទងនឹងវា។ |
| Stratified sampling technique (បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូតាមស្រទាប់) | វិធីសាស្ត្រក្នុងការស្រាវជ្រាវដែលគេបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ស្រទាប់) ជាមុនសិន មុននឹងជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីធានាថាទិន្នន័យតំណាងឱ្យគ្រប់ប្រភេទមនុស្សទាំងអស់ (ឧទាហរណ៍ មិនជ្រើសរើសតែអ្នកមានការងារធ្វើ ឬអ្នកគ្មានការងារធ្វើទាំងស្រុងនោះទេ)។ | ដូចជាការចង់ដឹងថាសម្លមួយឆ្នាំងឆ្ងាញ់ឬអត់ ដោយត្រូវកូរវាឱ្យសព្វសាច់និងបន្លែជាមុនសិន រួចទើបដួសមួយស្លាបព្រាមកភ្លក់ ដើម្បីដឹងរសជាតិរួមពិតប្រាកដ។ |
| Gainful employment (ការងារដែលមានប្រាក់ចំណូលសមរម្យ) | ការងារ ឬមុខរបរដែលផ្តល់នូវប្រាក់ចំណូលគ្រប់គ្រាន់ និងមានស្ថិរភាពដែលអាចជួយគាំទ្រដល់ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃបានសមរម្យ ដែលផ្ទុយពីការងារកម្លាំងបាយកំប៉ិកកំប៉ុក ឬគ្មានស្ថិរភាព។ | ដូចជាការមានការងារធ្វើជាជាងជួសជុលម៉ូតូពេញម៉ោងដែលរកលុយបានរាល់ថ្ងៃ ជាជាងការដើរស៊ីឈ្នួលរែកទឹកឱ្យគេម្តងម្កាលដើម្បីបានលុយបន្តិចបន្តួច។ |
| Emancipatory practice (ការអនុវត្តដែលផ្តល់សេរីភាព / ការរំដោះខ្លួន) | សកម្មភាព ឬការអប់រំដែលជួយរំដោះមនុស្សចេញពីភាពល្ងង់ខ្លៅ ភាពក្រីក្រ និងការពឹងផ្អែកលើអ្នកដទៃ ដោយផ្តល់ឱ្យពួកគេនូវសមត្ថភាព និងអំណាចក្នុងការសម្រេចចិត្ត ដើម្បីកែប្រែខ្សែជីវិតខ្លួនឯងឱ្យប្រសើរឡើង។ | ដូចជាការផ្តល់នុយនិងសន្ទូច ព្រមទាំងបង្រៀនពីរបៀបស្ទូចត្រីដល់មនុស្សម្នាក់ ដើម្បីឱ្យគាត់លែងពឹងផ្អែកលើការសុំត្រីពីគេហូបរាល់ថ្ងៃទៀត។ |
| Focus group discussion (ការពិភាក្សាក្រុមគោលដៅ) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណវិស័យមួយ ដែលប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូចមកជជែកពិភាក្សាគ្នាស៊ីជម្រៅលើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ពីគំនិត យោបល់ និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់របស់ពួកគេ។ | ដូចជាការហៅចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ៤ទៅ៥នាក់ មកអង្គុយផឹកតែជុំគ្នា ដើម្បីពិភាក្សាស្វែងរកមូលហេតុពិតប្រាកដដែលក្មេងៗក្នុងភូមិបោះបង់ការសិក្សា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
