បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហានៃអត្រាអ្នកអត់ការងារធ្វើកម្រិតខ្ពស់នៅភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ទោះបីជាពលរដ្ឋមានអក្ខរកម្មមូលដ្ឋានខ្ពស់ក៏ដោយ ដោយសារតែកង្វះការអប់រំអក្ខរកម្មមុខងារ (Functional literacy) ដែលអាចយកទៅអនុវត្តបាន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្ទង់មតិបរិមាណ និងគុណភាព តាមរយៈការចែកចាយកម្រងសំណួរ និងការពិភាក្សាក្រុមផ្ដោតលើប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Basic Literacy អក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន (ការអាន និងសរសេរទូទៅ) |
ផ្តល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអាន សរសេរ និងការគិតលេខ ដែលជាតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ។ វាងាយស្រួលក្នុងការបង្រៀនជាទ្រង់ទ្រាយធំ។ | មិនធានាថាអ្នកសិក្សានឹងទទួលបានការងារធ្វើនោះទេ ប្រសិនបើគ្មានជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់លាក់។ វាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចសង្គមឡើយ។ | អ្នកចូលរួមដែលមានត្រឹមអក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន ភាគច្រើន(៦៥.៨%) កំពុងធ្វើការងារមិនប្រើជំនាញ (Menial jobs) ឬគ្មានការងារធ្វើតែម្តង (៣៤.២%)។ |
| Functional Literacy អក្ខរកម្មមុខងារ (ការអប់រំផ្អែកលើជំនាញ) |
ផ្សារភ្ជាប់ចំណេះដឹងអក្សរសាស្ត្រទៅនឹងជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់លាក់ (ដូចជា កុំព្យូទ័រ ជាងឈើ តម្បាញ) ដែលអាចយកទៅប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងបាន។ | ទាមទារការវិនិយោគច្រើនលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ មជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាល និងគ្រូបង្រៀនដែលមានជំនាញបច្ចេកទេសច្បាស់លាស់។ | អ្នកចូលរួម ៨៧.៨% បានបញ្ជាក់ថា ពួកគេនឹងមានឱកាសទទួលបានការងារសមរម្យជាងនេះ ប្រសិនបើពួកគេទទួលបានការអប់រំប្រភេទអក្ខរកម្មមុខងារនេះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីចំណាយហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកតាមបរិបទនៃតម្រូវការកម្មវិធីអក្ខរកម្មមុខងារ ការអនុវត្តទាមទារធនធានដូចខាងក្រោម៖
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតតែលើប្រជាជននៅតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយមានទំហំសំណាកតូចត្រឹមតែ ២៣៧ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ បរិបទវប្បធម៌ សេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធអប់រំនៅអាហ្វ្រិកមានភាពខុសគ្នាពីប្រទេសកម្ពុជា ដែលទាមទារឱ្យមានការសិក្សាបន្ថែមមុននឹងយកលទ្ធផលនេះមកអនុវត្តទាំងស្រុង។ យ៉ាងណាក្តី បញ្ហាអ្នកចេះអក្សរតែខ្វះជំនាញវិជ្ជាជីវៈ (Skill mismatch) គឺជាបញ្ហារួមដែលយុវជនកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះផងដែរ។
ទោះបីជាការសិក្សានេះមានទីតាំងនៅប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ាក៏ដោយ ក៏គំនិតនៃអក្ខរកម្មមុខងារ (Functional Literacy) គឺមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរពីការអប់រំអក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន ទៅជាការអប់រំផ្អែកលើជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់ស្តែង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានសក្តានុពលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាគ្មានការងារធ្វើ និងលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចសហគមន៍នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Functional literacy (អក្ខរកម្មមុខងារ) | ជាប្រភេទនៃការអប់រំដែលមិនត្រឹមតែបង្រៀនឱ្យចេះអាននិងសរសេរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ចំណេះដឹងទាំងនោះទៅនឹងការអភិវឌ្ឍជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ឬបច្ចេកទេស ដើម្បីឱ្យអ្នកសិក្សាអាចយកទៅប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងដោះស្រាយបញ្ហាប្រចាំថ្ងៃបាន។ | ដូចជាការរៀនអានសៀវភៅធ្វើម្ហូប រួចយកចំណេះដឹងនោះទៅបើកហាងលក់ម្ហូបខ្លួនឯងបានជោគជ័យ។ |
| Basic literacy (អក្ខរកម្មមូលដ្ឋាន) | ជាសមត្ថភាពជាមូលដ្ឋានបំផុតក្នុងការអាន សរសេរ និងធ្វើគណិតវិទ្យាសាមញ្ញៗ ដោយមិនទាន់ផ្តោតលើការយកចំណេះដឹងទាំងនេះទៅអនុវត្តក្នុងវិជ្ជាជីវៈជាក់លាក់ណាមួយនៅឡើយទេ។ | ដូចជាការចេះអានអក្សរ និងបូកលេខ ប៉ុន្តែមិនទាន់ដឹងពីរបៀបយកវាទៅប្រើដើម្បីរកចំណូល។ |
| Gainful employment (ការងារដែលមានប្រាក់ចំណូលសមរម្យ / ការងារពេញលេញ) | ស្ថានភាពការងារដែលបុគ្គលម្នាក់ទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ឬប្រាក់ចំណេញសមស្រប ដែលអាចធានាដល់ជីវភាពរស់នៅរឹងមាំ មិនមែនជាការងារក្រៅម៉ោង ឬការងារកំប៉ិកកំប៉ុកដែលមិនអាចផ្គត់ផ្គង់ខ្លួនឯងបាននោះទេ។ | ដូចជាការមានការងារធ្វើប្រចាំដែលទទួលបានប្រាក់ខែគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ចិញ្ចឹមគ្រួសារ ជាជាងធ្វើការងារស៊ីឈ្នួលមួយថ្ងៃៗដែលមិនទៀងទាត់។ |
| Stratified sampling technique (បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូតាមស្រទាប់) | ជាវិធីសាស្ត្រក្នុងការស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបែងចែកចំនួនប្រជាជនគោលដៅជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) ផ្អែកលើលក្ខណៈជាក់លាក់ណាមួយ (ដូចជាអាយុ ភេទ ឬស្ថានភាពការងារ) រួចទើបជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមតំណាងពីក្រុមនីមួយៗនោះ។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សក្នុងថ្នាក់ជាក្រុមប្រុស និងក្រុមស្រី រួចទើបចាប់ឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាង ២ នាក់ពីក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីឱ្យមានភាពយុត្តិធម៌ក្នុងការសិក្សា។ |
| Focus group discussion (ការពិភាក្សាក្រុមផ្ដោត) | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យស្រាវជ្រាវបែបគុណភាព ដោយប្រមូលផ្ដុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ច្រើនតែ ៦ ទៅ ១០ នាក់) ដើម្បីជជែកពិភាក្សា និងបញ្ចេញមតិយោបល់ស៊ីជម្រៅលើប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយ ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការហៅមិត្តភក្តិ ៥ នាក់មកអង្គុយជុំគ្នា ហើយជជែកគ្នាលេងពីបញ្ហាពិបាករកការងារធ្វើ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយរួមមួយ។ |
| Soft loans (កម្ចីឥណទានទន់ / កម្ចីអនុគ្រោះ) | ជាប្រភេទប្រាក់កម្ចីដែលផ្តល់អត្រាការប្រាក់ទាបជាងទីផ្សារ ឬមានលក្ខខណ្ឌសងប្រាក់ងាយស្រួលនិងបន្ធូរបន្ថយ (ដូចជារយៈពេលសងយូរ) ច្រើនតែផ្តល់ដោយរដ្ឋាភិបាល ឬអង្គការ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់ការបង្កើតអាជីវកម្ម។ | ដូចជាការខ្ចីលុយពីម៉ាក់ប៉ាដើម្បីបើកតូបលក់អីវ៉ាន់ ដោយម៉ាក់ប៉ាមិនយកការប្រាក់ ហើយចាំមានលុយចំណេញចាំសងវិញបន្តិចម្តងៗ។ |
| Menial jobs (ការងារកំប៉ិកកំប៉ុក / ការងារមិនប្រើជំនាញ) | ជាប្រភេទការងារដែលមិនទាមទារជំនាញ ឬការអប់រំខ្ពស់ ច្រើនតែជាការងារប្រើកម្លាំងកាយ ប្រាក់ខែទាប និងមិនមានកិត្យានុភាពក្នុងសង្គម។ | ដូចជាការងារលាងចាន ឬបោសសំអាតតាមផ្លូវ ដែលអ្នកណាក៏អាចធ្វើបានដោយមិនចាំបាច់មានសញ្ញាបត្រ។ |
| Emancipatory practice (ការអនុវត្តបែបអប់រំរំដោះ) | ក្នុងបរិបទអក្ខរកម្ម វាសំដៅលើការផ្តល់ចំណេះដឹងដែលជួយរំដោះមនុស្សចេញពីភាពល្ងង់ខ្លៅ ភាពក្រីក្រ និងការគៀបសង្កត់សង្គម ដោយផ្តល់អំណាចឱ្យពួកគេអាចគ្រប់គ្រង និងផ្លាស់ប្តូរជោគវាសនាជីវិតរបស់ខ្លួនឯងបាន។ | ដូចជាការបង្រៀនកសិករពីរបៀបប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មី ដើម្បីឱ្យពួកគាត់លែងពឹងផ្អែកតែលើឈ្មួញកណ្តាល ហើយអាចបង្កើនចំណូលរបស់ខ្លួនឯងបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
