បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃកម្រិតផលិតភាពនៃការស្រាវជ្រាវក្នុងចំណោមបុគ្គលិកសិក្សានៅតាមសាកលវិទ្យាល័យនានាក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូង-ត្បូង នៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយពិនិត្យមើលឥទ្ធិពលនៃយេនឌ័រ ស្ថានភាពគ្រួសារ និងមុខជំនាញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តការរចនាប្រភេទ Ex post facto ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ស្ទង់មតិដែលបានធ្វើសុពលភាពដើម្បីប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Independent t-test ការធ្វើតេស្ត t-test ឯករាជ្យ |
មានភាពងាយស្រួល និងច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រៀបធៀបភាពខុសគ្នានៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមឯករាជ្យពីរ (ឧ. បុរស និងស្ត្រី ឬ រៀបការ និងនៅលីវ)។ | មិនអាចប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបអថេរដែលមានក្រុមលើសពីពីរបានឡើយ ដែលទាមទារឱ្យប្រើវិធីសាស្ត្រផ្សេងសម្រាប់អថេរពហុក្រុម។ | បុគ្គលិកជាបុរសមានផលិតភាពមធ្យម (X=16.37) ខ្ពស់ជាងស្ត្រី (X=14.23) ហើយអ្នករៀបការ (X=17.12) ខ្ពស់ជាងអ្នកនៅលីវ (X=14.05) យ៉ាងមានអត្ថន័យ។ |
| Contingency Chi-square Analysis ការវិភាគ Chi-square |
ស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការវិភាគទំនាក់ទំនងរវាងអថេរប្រភេទទិន្នន័យក្រុម (Categorical data) ដូចជាមុខជំនាញផ្សេងៗទាំង៨។ | វាគ្រាន់តែបង្ហាញថាតើមានទំនាក់ទំនងឬអត់ ប៉ុន្តែមិនបានបញ្ជាក់ពីទំហំនៃឥទ្ធិពល ឬភាពខុសគ្នាច្បាស់លាស់រវាងគូក្រុមនីមួយៗនោះទេ។ | មានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់នៃមុខជំនាញទៅលើផលិតភាពស្រាវជ្រាវ (តម្លៃ Chi-square គណនា = 30.12 ធំជាងតម្លៃស្តង់ដារ 14.07)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវបែបនេះមិនទាមទារឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យា ឬផ្នែករឹងកម្រិតខ្ពស់ទេ ប៉ុន្តែត្រូវការធនធានមនុស្ស ពេលវេលាប្រមូលទិន្នន័យ និងឧបករណ៍វាយតម្លៃដែលមានសុពលភាព។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូង-ត្បូងនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រើប្រាស់គំរូបុគ្គលិកសិក្សាចំនួន ៤៨០នាក់។ ទិន្នន័យនេះអាចរងឥទ្ធិពលពីវប្បធម៌ និងបរិបទសង្គមក្នុងតំបន់ (ឧ. ទំនួលខុសត្រូវគ្រួសារសង្កត់ធ្ងន់លើស្ត្រីជាងបុរស)។ ចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏មានបញ្ហាប្រឈមផ្នែកផ្នត់គំនិតយេនឌ័រ ការបែងចែកពេលវេលា និងឧបសគ្គស្រាវជ្រាវស្រដៀងគ្នានេះដែរ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងរបកគំហើញនៃការសិក្សានេះ ពិតជាមានប្រយោជន៍សម្រាប់ស្ថាប័នឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ក្នុងការកែលម្អគោលនយោបាយស្រាវជ្រាវ។
ជារួម ការយល់ដឹងពីកត្តាប្រជាសាស្ត្រ និងមុខជំនាញ នឹងជួយសាកលវិទ្យាល័យនៅកម្ពុជាបង្កើតបរិយាកាសសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ex post facto design (ការរចនាការស្រាវជ្រាវបែប Ex post facto) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវសិក្សាពីមូលហេតុ និងផលប៉ះពាល់ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ ឬស្ថានភាពមួយបានកើតឡើងរួចហើយ ដោយមិនមានការគ្រប់គ្រង ឬផ្លាស់ប្តូរអថេរនោះទេ។ | ដូចជាការស៊ើបអង្កេតរបស់ប៉ូលីសទៅលើកន្លែងកើតហេតុគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ដើម្បីស្វែងរកមូលហេតុ បន្ទាប់ពីវាបានកើតឡើងរួចទៅហើយ។ |
| Independent t-test (ការធ្វើតេស្ត t-test ឯករាជ្យ) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមឯករាជ្យពីរផ្សេងគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ បុរស និង ស្ត្រី) ដើម្បីរកមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដផ្នែកស្ថិតិឬអត់។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុមធ្យមប្រចាំខែរវាងសិស្សប្រុសនិងសិស្សស្រី ដើម្បីមើលថាក្រុមណាមានពិន្ទុខ្ពស់ជាងយ៉ាងច្បាស់លាស់។ |
| Contingency Chi-square (ការវិភាគ Chi-square) | ការវិភាគស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់សាកល្បងទំនាក់ទំនងរវាងអថេរប្រភេទក្រុមពីរ (ឧទាហរណ៍៖ មុខជំនាញ និង កម្រិតផលិតភាព) ដើម្បីដឹងថាវាទាក់ទងគ្នាពិតប្រាកដ ឬកើតឡើងដោយចៃដន្យ។ | ដូចជាការចង់ដឹងថាតើចំណូលចិត្តញ៉ាំការ៉េម មានទំនាក់ទំនងជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរដូវកាល (រដូវក្តៅ ឬ រដូវរងា) ដែរឬទេ។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូចៃដន្យតាមស្រទាប់) | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនសរុបជាក្រុមតូចៗ (ស្រទាប់) រួចជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗនោះ ដើម្បីធានាបាននូវការតំណាងពីគ្រប់សមាសភាព។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតរើសតំណាងសិស្សពីគ្រប់ថ្នាក់ (ទី១០ ទី១១ និងទី១២) ជំនួសឱ្យការចាប់ឆ្នោតរើសសិស្សទាំងអស់បញ្ចូលគ្នា ដើម្បីឱ្យប្រាកដថាថ្នាក់នីមួយៗមានតំណាង។ |
| Null hypothesis (សម្មតិកម្មសូន្យ) | ការសន្មត់បឋមក្នុងការស្រាវជ្រាវដែលបញ្ជាក់ថា គ្មានទំនាក់ទំនង ឬគ្មានភាពខុសគ្នារវាងអថេរដែលកំពុងសិក្សានោះទេ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវតែងតែព្យាយាមរកភស្តុតាងមកបដិសេធវា។ | ដូចជាការសន្មត់របស់ចៅក្រមថាជនសង្ស័យ "គ្មានទោស" រហូតទាល់តែមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបញ្ជាក់ថាគាត់ពិតជាមានទោសមែន។ |
| Likert type questionnaire (កម្រងសំណួរប្រភេទ Likert) | ទម្រង់នៃកម្រងសំណួរដែលតម្រូវឱ្យអ្នកចូលរួមវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការយល់ស្របរបស់ពួកគេ (ឧទាហរណ៍៖ យល់ស្របខ្លាំង រហូតដល់ មិនយល់ស្របសោះ) ទៅលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុពី ១ ដល់ ៥ ផ្កាយ ទៅលើសេវាកម្មភោជនីយដ្ឋាន ឬកម្មវិធីទូរស័ព្ទណាមួយ។ |
| Research productivity (ផលិតភាពស្រាវជ្រាវ) | បរិមាណ និងគុណភាពនៃលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ (ឧទាហរណ៍ អត្ថបទបោះពុម្ពផ្សាយ របាយការណ៍ សៀវភៅ) ដែលត្រូវបានផលិតដោយបុគ្គលិកសិក្សាក្នុងរយៈពេលណាមួយ។ | ដូចជាចំនួននិងគុណភាពនំ ដែលអ្នកដុតនំម្នាក់អាចធ្វើ និងលក់ចេញបានក្នុងមួយខែ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖