បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះស៊ើបអង្កេតអំពីកម្រិតនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រង (MIS) សម្រាប់ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តលើការធ្វើផែនការ និងការរៀបចំថវិកានៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យនីហ្សេរីយ៉ាភាគនិរតី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបពិពណ៌នានិងការស្ទង់មតិ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិកគ្រប់គ្រងសាកលវិទ្យាល័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| MIS Application in Federal Universities ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ MIS នៅសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ (កម្រិតរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល) |
មានការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុល្អប្រសើរ និងមានការបំពាក់សម្ភារៈប្រព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា (MIS facilities) គ្រប់គ្រាន់ជាង ដែលជួយឱ្យការប្រើប្រាស់សម្រាប់រៀបចំថវិកាមានប្រសិទ្ធភាព។ | ទោះបីជាមានធនធានច្រើន ក៏ការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ការធ្វើផែនការរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង នៅតែមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមភាគខ្ពស់ក្នុងការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ការរៀបចំថវិកា (មធ្យមភាគ = ២២.៨៥) និងមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្បាស់ធៀបនឹងសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋទូទៅ។ |
| MIS Application in State Universities ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ MIS នៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ (កម្រិតរដ្ឋាភិបាលតំបន់) |
អាចដំណើរការការងារធ្វើផែនការរយៈពេលខ្លី និងវែងបានក្នុងកម្រិតប្រហាក់ប្រហែលនឹងសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធដែរ។ | ប្រឈមនឹងការខ្វះខាតការផ្តល់មូលនិធិ និងបរិក្ខារបច្ចេកវិទ្យា ដែលធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ការសម្រេចចិត្តលើការរៀបចំថវិកាមានកម្រិតទាប។ | ទទួលបានពិន្ទុមធ្យមភាគទាបជាងក្នុងការប្រើប្រាស់ MIS សម្រាប់ការរៀបចំថវិកា (មធ្យមភាគ = ២១.៩១)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រង (MIS) ទាមទារការវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុជាប្រចាំ ដើម្បីធានាបាននូវដំណើរការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិក។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាកលវិទ្យាល័យចំនួន៤ ក្នុងតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីបុគ្គលិករដ្ឋបាល និងអ្នកគ្រប់គ្រងចំនួន ៦០០ នាក់។ ទោះបីជាបរិបទស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិកក៏ដោយ ស្ថានភាពនៃការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអប់រំ និងបញ្ហាប្រឈមក្នុងការធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថល (Digital Transformation) មានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់លើកង្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងចំណេះដឹងបច្ចេកវិទ្យា។
វិធីសាស្រ្តវាយតម្លៃ និងការរកឃើញនៃការសិក្សានេះ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា ក្នុងការជំរុញការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យដើម្បីធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត។
ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ MIS យ៉ាងពេញលេញនឹងជួយសាកលវិទ្យាល័យនៅកម្ពុជា កាត់បន្ថយការិយាធិបតេយ្យដែលយឺតយ៉ាវ និងធានាបាននូវការសម្រេចចិត្តដែលផ្អែកលើភស្តុតាង និងទិន្នន័យពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Management Information Systems (MIS) (ប្រព័ន្ធព័ត៌មានគ្រប់គ្រង) | ប្រព័ន្ធដែលប្រមូល ដំណើរការ រក្សាទុក និងចែកចាយព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធដើម្បីជួយគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិការ ការគ្រប់គ្រង និងការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តនៅក្នុងស្ថាប័នមួយយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាខួរក្បាលរបស់ស្ថាប័នដែលប្រមូលទិន្នន័យពីគ្រប់ផ្នែក ដើម្បីជួយថ្នាក់ដឹកនាំមើលឃើញរូបភាពរួម និងសម្រេចចិត្តបានត្រឹមត្រូវ។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់) | វិធីសាស្រ្តជ្រើសរើសគំរូស្រាវជ្រាវដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនគោលដៅជាក្រុម ឬស្រទាប់ជាមុនសិន (ឧទាហរណ៍៖ បែងចែកជាសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ និងឯកជន ឬតួនាទីខុសគ្នា) រួចទើបជ្រើសរើសដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗនោះ។ | ដូចជាការបែងចែកសិស្សជាក្រុមតាមថ្នាក់ជាមុនសិន រួចទើបចាប់ឆ្នោតរើសតំណាងពីថ្នាក់នីមួយៗដើម្បីធានាបាននូវភាពស្មើគ្នា។ |
| Descriptive research design (ការរចនាការស្រាវជ្រាវបែបពិពណ៌នា) | ប្រភេទនៃការសិក្សាដែលរចនាឡើងដើម្បីសង្កេត និងពិពណ៌នាអំពីលក្ខណៈនៃចំនួនប្រជាជន ឬបាតុភូតជាក់លាក់ណាមួយដែលកំពុងកើតឡើង ដោយមិនមានការកែប្រែ ឬគ្រប់គ្រងឥទ្ធិពលលើអថេរនោះទេ។ | ដូចជាការថតរូបមួយសន្លឹកដើម្បីបង្ហាញពីស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅពេលនោះ ដោយមិនបានរៀបចំឆាក ឬផ្លាស់ប្តូរអ្វីទាំងអស់។ |
| Level of significance (កម្រិតនៃអត្ថន័យស្ថិតិ) | នៅក្នុងការវិភាគស្ថិតិ វាគឺជាប្រូបាប៊ីលីតេ (ជាទូទៅកំណត់នៅកម្រិត ០.០៥ ឬ ៥%) ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវទទួលយកហានិភ័យនៃការសន្និដ្ឋានខុស ក្នុងការច្រានចោលសម្មតិកម្មសូន្យ (Null Hypothesis) នៅពេលដែលវាពិតជាត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការទុកចន្លោះកំហុសឱ្យបានត្រឹមតែ ៥% ប៉ុណ្ណោះក្នុងការសន្និដ្ឋានមួយ ដើម្បីធានាថាការសម្រេចចិត្តនោះពិតជាគួរឱ្យទុកចិត្តបានរហូតដល់ ៩៥%។ |
| t-test statistics (ស្ថិតិតេស្ត-t) | វិធីសាស្រ្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមភាគ (Mean) នៃក្រុមពីរផ្សេងគ្នា ដើម្បីកំណត់ថាតើក្រុមទាំងពីរនោះពិតជាមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ឬការខុសគ្នានោះគ្រាន់តែកើតឡើងដោយចៃដន្យ។ | ដូចជាការប្រើជញ្ជីងថ្លឹងមើលថាតើពិន្ទុរបស់សិស្សថ្នាក់ 'ក' និងថ្នាក់ 'ខ' ពិតជាខុសគ្នាខ្លាំងមែនទែន ឬគ្រាន់តែខុសគ្នាតិចតួចដោយចៃដន្យ។ |
| Non-programmed decisions (ការសម្រេចចិត្តមិនបានគ្រោងទុកជាមុន) | ការធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្តដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាថ្មីៗ ប្លែកៗ ស្មុគស្មាញ និងមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ដែលទាមទារការស្វែងរកព័ត៌មាន និងការវិភាគស៊ីជម្រៅ ដោយមិនមានរូបមន្ត ឬនីតិវិធីទម្លាប់ចាស់យកមកអនុវត្តបានទេ។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តប្តូរផ្លូវធ្វើដំណើរភ្លាមៗនៅពេលជួបគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បិទផ្លូវ ខុសពីការសម្រេចចិត្តជិះផ្លូវដដែលៗទៅធ្វើការរាល់ថ្ងៃ។ |
| Conditioned viewing (ការសម្លឹងមើលដោយមានលក្ខខណ្ឌ) | នៅក្នុងដំណើរការស្វែងរកព័ត៌មាន នេះគឺជាការផ្តោត ឬការបើកចំហរទទួលយកព័ត៌មានតែលើផ្នែក ឬប្រធានបទជាក់លាក់ណាមួយដោយប្រយោល ប៉ុន្តែមិនមែនជាការតាមស្វែងរកយ៉ាងសកម្មនោះទេ។ | ដូចជាការអង្គុយរង់ចាំស្តាប់តែព័ត៌មានកីឡានៅពេលមើលទូរទស្សន៍ ដោយគ្រាន់តែស្តាប់រំលងនូវព័ត៌មានផ្សេងៗទៀត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
