បញ្ហា (The Problem)៖ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងសារធាតុហាមឃាត់ក្នុងវិស័យកីឡា (Doping) ដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍មិនយុត្តិធម៌កំពុងកើនឡើងនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលបង្កហានិភ័យដល់សុខភាព និងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃកីឡា។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃអំពីឥទ្ធិពលនៃអាយុទៅលើអាកប្បកិរិយានៃការប្រើប្រាស់សារធាតុទាំងនេះក្នុងចំណោមអត្តពលិកឆ្នើម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យ និងតាមកម្រិត ដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីអត្តពលិកឆ្នើមនៅតាមរដ្ឋចំនួនប្រាំក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| One-way ANOVA ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ឯកទិស ដើម្បីរកមើលឥទ្ធិពលនៃអាយុទៅលើអាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់សារធាតុហាមឃាត់ |
ងាយស្រួលក្នុងការប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមអាយុផ្សេងៗគ្នា (៥ ក្រុម) ដើម្បីកំណត់កម្រិតនៃភាពខុសគ្នាជារួម។ | មិនអាចបង្ហាញពីអន្តរកម្មរវាងអថេរឯករាជ្យច្រើន (ដូចជាអាយុ និងភេទ) ក្នុងពេលតែមួយបានទេ។ | បានបង្ហាញថាអាយុមានឥទ្ធិពលយ៉ាងសំខាន់ទៅលើការប្រើប្រាស់សារធាតុហាមឃាត់ (F-cal = 3.95 > 2.37, p < 0.05)។ |
| Two-way ANOVA ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់ទ្វេទិស ដើម្បីរកមើលអន្តរកម្មរវាងអាយុ និងភេទ |
អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវវាយតម្លៃឥទ្ធិពលរួមបញ្ចូលគ្នា (Interaction effect) រវាងកត្តាពីរផ្សេងគ្នាទៅលើលទ្ធផលតែមួយ។ | ទាមទារទំហំគំរូធំគ្រប់គ្រាន់ និងមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការបកស្រាយលទ្ធផលប្រសិនបើមានកត្តាអន្តរកម្មកម្រិតខ្ពស់។ | បានរកឃើញថាមិនមានអន្តរកម្មគួរឱ្យកត់សម្គាល់រវាងអាយុ និងភេទទៅលើអាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់សារធាតុហាមឃាត់នោះទេ (F-cal = 0.82 < 2.37)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅតាមទីតាំងហ្វឹកហាត់ និងចំណេះដឹងផ្នែកវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងរដ្ឋចំនួនប្រាំនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយប្រមូលផ្តុំលើអត្តពលិកចំនួន ៥១០ នាក់។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលំអៀងទៅលើវប្បធម៌កីឡា និងភាពងាយស្រួលក្នុងការទិញសារធាតុហាមឃាត់នៅក្នុងសង្គមនីហ្សេរីយ៉ា ដែលខុសពីបរិបទនៅកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្ពាធផ្លូវចិត្តដែលជំរុញឱ្យអត្តពលិកវ័យក្មេង (អាយុ ២២-២៦ឆ្នាំ) ចង់ឈ្នះមេដាយគឺជារឿងសកល ដែលធ្វើឱ្យការរកឃើញនេះមានតម្លៃសម្រាប់ការសិក្សានៅប្រទេសផ្សេងៗ។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃតាមរយៈកម្រងសំណួរនេះ គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ពង្រឹងក្រមសីលធម៌កីឡានៅកម្ពុជា។
ជាលទ្ធផល ការសិក្សានេះផ្តល់នូវក្របខណ្ឌដ៏ប្រសើរមួយសម្រាប់ស្ថាប័នកីឡានៅកម្ពុជា ក្នុងការបង្កើតកម្មវិធីអប់រំជាក់លាក់តាមក្រុមអាយុ ដើម្បីធានាបាននូវការប្រកួតប្រជែងដោយយុត្តិធម៌ និងការការពារសុខភាពអត្តពលិក។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Chronological age (អាយុតាមប្រតិទិន / អាយុជីវិត) | អាយុរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗដែលគិតចាប់ពីថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតរហូតដល់ពេលវេលាបច្ចុប្បន្ន ដែលជាទូទៅគិតជាឆ្នាំ ខែ និងថ្ងៃ ខុសពីអាយុជីវសាស្ត្រ (កម្រិតនៃការលូតលាស់រាងកាយពិតប្រាកដ)។ | ដូចជាការរាប់ចំនួនឆ្នាំដែលរថយន្តមួយត្រូវបានផលិតចេញពីរោងចក្រ ទោះបីជាម៉ាស៊ីនវាត្រូវបានថែរក្សានៅថ្មី ឬចាស់ទ្រុឌទ្រោមក៏ដោយ។ |
| Doping behaviour (អាកប្បកិរិយាប្រើប្រាស់សារធាតុហាមឃាត់) | សកម្មភាពរបស់អត្តពលិកក្នុងការប្រើប្រាស់ថ្នាំ ឱសថ ឬវិធីសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រដែលត្រូវហាមឃាត់ដោយគណៈកម្មាធិការកីឡា ដើម្បីបង្កើនកម្លាំងកាយ និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងដោយមិនយុត្តិធម៌។ | ដូចជាការលួចមើលចម្លើយក្នុងពេលប្រឡង ដើម្បីទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់ជាងអ្នកដែលខិតខំរៀនសូត្រដោយសមត្ថភាពពិតប្រាកដអញ្ចឹង។ |
| Ergogenic substances (សារធាតុបង្កើនថាមពលកាយ) | ប្រភេទថ្នាំ អាហារបំប៉ន ឬឧបករណ៍ដែលជួយជម្រុញប្រព័ន្ធរាងកាយឱ្យផលិតថាមពលបានកាន់តែច្រើន ធ្វើឱ្យសាច់ដុំលូតលាស់រហ័ស ខ្លាំងជាងមុន និងអាចស៊ូទ្រាំនឹងការនឿយហត់បានយូរ។ | ដូចជាការចាក់សាំងប្រភេទពិសេស (Super) ទៅក្នុងម៉ូតូ ដើម្បីឱ្យវាបើកបរបានលឿន ស្ទុះខ្លាំង និងស៊ីម៉ាស៊ីនជាងមុន។ |
| Psychoactive substances (សារធាតុជម្រុញប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ) | ប្រភេទថ្នាំដែលជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទកណ្តាល ដែលធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរអារម្មណ៍ ការគិត និងការដឹងខ្លួន ដូចជាថ្នាំបំបាត់ភាពភ័យខ្លាច ឬថ្នាំសម្រើបកម្លាំងចិត្តជាដើម។ | ដូចជាការផឹកកាហ្វេខាប់ៗ ដើម្បីបន្លំខួរក្បាលកុំឱ្យងងុយគេង និងធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ស្វាង ឬរំភើបខុសពីធម្មតា។ |
| Stratified random sampling (ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់) | វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនជាក្រុមៗ ឬស្រទាប់ (ឧទាហរណ៍ តាមរដ្ឋ ឬតាមភេទ) រួចទើបជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗក្នុងសមាមាត្រស្មើគ្នា ដើម្បីធានាបាននូវតំណាងត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការចង់ភ្លក់រសជាតិសម្លមួយឆ្នាំង ដោយអ្នកត្រូវកូរវាឱ្យសព្វ រួចដួសយកទាំងសាច់ បន្លែ និងទឹក ដើម្បីធានាថាអ្នកដឹងរសជាតិពិតប្រាកដគ្រប់ផ្នែកនៃសម្លនោះ។ |
| Analysis of Variance (ANOVA) (ការវិភាគវ៉ារ្យ៉ង់) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមភាគរវាងក្រុមចាប់ពីបីឡើងទៅ ដើម្បីស្វែងយល់ថាតើមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដតាមលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ ឬវាគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យប៉ុណ្ណោះ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបទិន្នផលស្រូវរវាងស្រែ៣កន្លែងដែលប្រើជី៣ប្រភេទខុសគ្នា ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាជីមួយណាពិតជាធ្វើឱ្យស្រូវទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ជាងគេពិតប្រាកដ។ |
| Interaction effect (ឥទ្ធិពលអន្តរកម្ម) | ស្ថានភាពក្នុងស្ថិតិដែលកត្តាឯករាជ្យពីរ (ឧទាហរណ៍ អាយុ និងភេទ) ធ្វើការជះឥទ្ធិពលរួមគ្នាទៅលើលទ្ធផល ដែលឥទ្ធិពលនេះខុសពីការពឹងផ្អែកលើកត្តាណាមួយតែឯងដាច់ដោយឡែក។ | ដូចជាការលាយពណ៌ខៀវ និងពណ៌លឿងបញ្ចូលគ្នាបង្កើតបានជាពណ៌បៃតង ដែលជាលទ្ធផលថ្មីមួយអ្នកមិនអាចទទួលបាននោះទេ បើអ្នកប្រើតែពណ៌ខៀវ ឬពណ៌លឿងតែឯង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
