បញ្ហា (The Problem)៖ សហគមន៍បានប្រឈមនឹងអត្រានៃការបង្កើតសំរាមខ្ពស់រហូតដល់ ១.៧៣ គីឡូក្រាម/មនុស្ស/ថ្ងៃ ហើយប្រជាជនខ្វះចំណេះដឹងក្នុងការញែកសំរាម ទោះបីជាសង្កាត់មានធម្មនុញ្ញសុខភាពរួចហើយក៏ដោយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវសកម្មភាព ដោយផ្អែកលើក្របខ័ណ្ឌដែលមាន៣ជំហាន រួមជាមួយនឹងការប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណវិស័យ និងគុណវិស័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Pre-operation (Baseline) ស្ថានភាពមុនពេលអនុវត្តគម្រោង (មិនមានយន្តការច្បាស់លាស់) |
មិនទាមទារការរៀបចំផែនការស្មុគស្មាញ ឬការចំណាយថវិកាពិសេសពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។ | ប្រជាជនខ្វះចំណេះដឹងនិងការអនុវត្តក្នុងការញែកសំរាម បណ្តាលឱ្យបរិមាណសំរាមកើនឡើងលើសស្តង់ដារ (១.៧៣ គ.ក្រ/នាក់/ថ្ងៃ)។ | ប្រជាជនភាគច្រើនមានចំណេះដឹង និងការចូលរួមត្រឹមកម្រិតមធ្យមប៉ុណ្ណោះក្នុងការគ្រប់គ្រងសំរាម។ |
| VISIT Model Intervention ការអនុវត្តគំរូ VISIT (ការសម្របសម្រួល ស្ម័គ្រចិត្ត តម្លាភាព ចំណូល និងបច្ចេកវិទ្យា) |
បង្កើនការចូលរួមដោយស្ម័គ្រចិត្ត ផ្តល់ចំណេះដឹងច្បាស់លាស់ និងបំប្លែងសំរាមទៅជាប្រភពចំណូល (ធនាគារសំរាម)។ | ទាមទារពេលវេលា ការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ពីគណៈកម្មការចម្រុះ និងថវិកាសម្រាប់គាំទ្រយុទ្ធនាការអប់រំ និងប្រតិបត្តិការ។ | ប្រជាជន ៧៧.០៧% ទទួលបានចំណេះដឹងកម្រិតខ្ពស់ ហើយការអនុវត្តការញែកសំរាមជាក់ស្តែងកើនដល់កម្រិតមធ្យម (៦៦.៨១%)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគម្រោងនេះទាមទារនូវធនធានហិរញ្ញវត្ថុ ការសម្របសម្រួល និងធនធានមនុស្សជាច្រើន ដើម្បីធានាបាននូវការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថសហគមន៍ប្រកបដោយជោគជ័យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ពាក់កណ្តាលទីក្រុង (សង្កាត់វិសិដ្ឋ ខេត្តបឹងកាន) នៃប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើប្រជាជនអាយុ ១៥ ដល់ ៥៩ ឆ្នាំចំនួន ៤៥៩ នាក់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះបរិបទសង្គមនិងបញ្ហាសំរាមនៅតាមទីប្រជុំជនកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មានភាពស្រដៀងគ្នា ប៉ុន្តែអាចមានភាពខុសគ្នានូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងច្បាប់មូលដ្ឋានដែលតម្រូវឱ្យមានការកែសម្រួល។
គំរូ VISIT នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសំរាមនៅថ្នាក់មូលដ្ឋានឃុំ-សង្កាត់។
ការអនុវត្តគំរូនេះអាចជួយផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតប្រជាជនកម្ពុជាពីការបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្តាស ទៅជាការចាត់ទុកសំរាមជាប្រភពចំណូលសេដ្ឋកិច្ច និងលើកកម្ពស់អនាម័យសហគមន៍។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Action Research | ការស្រាវជ្រាវសកម្មភាព គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលអ្នកស្រាវជ្រាវ និងអ្នកចូលរួមនៅក្នុងសហគមន៍ធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែងណាមួយ ដោយមានការអនុវត្ត តាមដាន និងកែតម្រូវជាប្រចាំក្នុងទម្រង់ជាវដ្ត (Cycle)។ | ដូចជាការសាកល្បងចម្អិនម្ហូបរូបមន្តថ្មីមួយ ដោយធ្វើការភ្លក់បណ្តើរ ថែមគ្រឿងបណ្តើរ និងកែតម្រូវរហូតដល់បានរសជាតិឆ្ងាញ់តាមតម្រូវការជាក់ស្តែង។ |
| Health Advocacy Model | គំរូជំរុញធម្មនុញ្ញសុខភាព (ធម្មនុញ្ញសុខភាព) គឺជាការបង្កើតកតិកាសញ្ញា ឬគោលការណ៍រួមរបស់សហគមន៍ និងការសម្របសម្រួលផ្នែកគោលនយោបាយ ដើម្បីជំរុញ និងការពារសុខុមាលភាពប្រជាជន តាមរយៈការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធដោយស្ម័គ្រចិត្ត។ | ដូចជាការបង្កើតច្បាប់វិន័យប្រចាំគ្រួសាររួមមួយ ដើម្បីឱ្យសមាជិកគ្រប់គ្នារស់នៅមានសុខភាពល្អ មានអនាម័យ និងចេះថែរក្សាបរិស្ថានផ្ទះ។ |
| Stratified Random Sampling | ការជ្រើសរើសគំរូដោយចៃដន្យតាមស្រទាប់ គឺជាការបែងចែកប្រជាជនជាក្រុមៗ (ឧទាហរណ៍៖ បែងចែកតាមភូមិ ឬអាយុ) រួចទើបជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមដោយចៃដន្យពីក្រុមនីមួយៗ ដើម្បីធានាថាសមាសភាពតំណាងក្នុងការស្រាវជ្រាវមានភាពស្មើគ្នា។ | ដូចជាការភ្លក់ផ្លែឈើក្នុងកន្ត្រកធំមួយ ដោយរើសយកផ្លែប៉ោមមួយ ចេកមួយ និងក្រូចមួយ ដើម្បីដឹងថារសជាតិផ្លែឈើទាំងអស់យ៉ាងម៉េច ជៀសវាងការភ្លក់តែផ្លែប៉ោមទាំងអស់។ |
| Content Analysis | ការវិភាគមាតិកា គឺជាវិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណវិស័យ (Qualitative Data) ដោយធ្វើការបែងចែកកម្រងឯកសារ ឬចម្លើយសម្ភាសន៍ជាក្រុម ឬប្រធានបទ ដើម្បីស្វែងរកអត្ថន័យ និងលំនាំទូទៅនៃព័ត៌មានដែលទទួលបាន។ | ដូចជាការរៀបចំសម្លៀកបំពាក់ដែលបោកគរចោលគ្នា ដោយញែកអាវ ខោ និងស្រោមជើងដាក់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ដើម្បីងាយស្រួលរក និងដឹងពីចំនួនសម្លៀកបំពាក់នីមួយៗច្បាស់លាស់។ |
| After Action Review (AAR) | ការវាយតម្លៃក្រោយសកម្មភាព គឺជាការពិភាក្សារួមគ្នាក្រោយពេលបញ្ចប់គម្រោង ឬសកម្មភាពណាមួយ ដើម្បីស្វែងយល់ថាអ្វីដែលបានដំណើរការល្អ អ្វីដែលមិនល្អ និងរកវិធីសាស្រ្តកែលម្អនៅពេលក្រោយ។ | ដូចជាការអង្គុយជុំគ្នាក្រោយពេលលេងកីឡាចប់ ដើម្បីជជែកគ្នាថាអ្នកណាទាត់ចូលទីល្អ កន្លែងណាខុសឆ្គង និងត្រូវហ្វឹកហាត់បន្ថែមត្រង់ណាសម្រាប់ប្រកួតលើកក្រោយ។ |
| Likert Scale | រង្វាស់ប្រភេទលីកឺត គឺជាទម្រង់រង្វាស់នៅក្នុងកម្រងសំណួរដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកឆ្លើយជ្រើសរើសកម្រិតនៃការយល់ព្រម ឬការអនុវត្តរបស់ពួកគេ (ឧទាហរណ៍៖ អនុវត្តជារៀងរាល់ថ្ងៃ អនុវត្តយូរៗម្តង មិនអនុវត្តសោះ) ជំនួសឱ្យការឆ្លើយត្រឹមតែ បាទ/ទេ ឬ ត្រូវ/ខុស។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុមុខម្ហូបនៅភោជនីយដ្ឋានពី១ផ្កាយ ដល់៥ផ្កាយ ជំនួសឲ្យការនិយាយត្រឹមតែពាក្យថា "ឆ្ងាញ់" ឬ "មិនឆ្ងាញ់"។ |
| Syndication | ការសម្របសម្រួលបណ្តាញ គឺជាការចងក្រង និងសហការគ្នារវាងគណៈកម្មការ ភ្នាក់ងាររដ្ឋ និងសហគមន៍ ដើម្បីធ្វើការឆ្ពោះទៅរកគោលដៅរួមមួយដោយមានការគាំទ្រធនធានទៅវិញទៅមក (នៅក្នុងគំរូ VISIT របស់ឯកសារនេះ)។ | ដូចជាការរួមកម្លាំងគ្នារវាងអ្នកភូមិ អ្នករៀបចំកម្មវិធី និងមេភូមិ ដើម្បីសហការធ្វើបុណ្យភូមិមួយឲ្យបានធំដុំនិងរលូន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
