បញ្ហា (The Problem)៖ គ្រូបង្រៀនថ្នាក់បឋមសិក្សាជាច្រើនគឺជាគ្រូទូទៅ (Generalists) ដែលជារឿយៗខ្វះទំនុកចិត្ត ឬចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅលើមុខវិជ្ជា STEM ហើយត្រូវការគំរូនៃការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈដែលមានប្រសិទ្ធភាពដើម្បីកែលម្អការបង្រៀនរបស់ពួកគេ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវបែបគុណវិស័យ (Qualitative study) ដែលពិនិត្យមើលការយល់ឃើញរបស់គ្រូបង្រៀនចំនួន ២២ នាក់ ដែលចូលរួមក្នុងគម្រោងស្រាវជ្រាវសកម្មភាពបែបសហការ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Professional Development (e.g., One-off Workshops) ការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈបែបប្រពៃណី (ដូចជាសិក្ខាសាលារយៈពេលខ្លី ឬការបង្រៀនដោយអ្នកជំនាញក្រៅ) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំសម្រាប់គ្រូបង្រៀនចំនួនច្រើនក្នុងពេលតែមួយ និងចំណាយពេលខ្លី។ | ជារឿយៗមិនឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងក្នុងថ្នាក់រៀន (One-size-fits-all) ហើយខ្វះការតាមដាន ឬគាំទ្រជាបន្តបន្ទាប់។ | គ្រូបង្រៀនយល់ថាវិធីសាស្ត្រនេះមានប្រសិទ្ធភាពតិចតួចក្នុងការផ្លាស់ប្តូរការអនុវត្តជាក់ស្តែង ប្រសិនបើមិនមានការផ្សារភ្ជាប់នឹងការរៀនរបស់សិស្ស។ |
| Collaborative Action Research (CAR) ការស្រាវជ្រាវសកម្មភាពបែបសហការ (គ្រូធ្វើការស្រាវជ្រាវលើការបង្រៀនរបស់ខ្លួនជាក្រុម) |
ផ្សារភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់ទៅនឹងការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងអនុញ្ញាតឱ្យគ្រូស្វែងរកដំណោះស្រាយដែលសមស្របនឹងបរិបទរបស់ខ្លួន។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើន ការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ និងការគាំទ្រផ្នែករដ្ឋបាលនិងបច្ចេកទេសយ៉ាងរឹងមាំ។ | ៩០% នៃគ្រូបង្រៀនបានកំណត់ថា ការផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការរៀនសូត្ររបស់សិស្ស គឺជាលក្ខណៈសំខាន់បំផុតនៃការអភិវឌ្ឍវិជ្ជាជីវៈដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការស្រាវជ្រាវសកម្មភាពទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើ 'ពេលវេលា' ជាងថវិកាផ្ទាល់ ដោយគ្រូបង្រៀនត្រូវការម៉ោងឈប់សម្រាកដើម្បីរៀបចំផែនការ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅខេត្ត Newfoundland និង Labrador ប្រទេសកាណាដា ជាមួយគ្រូបង្រៀនចំនួន ២២ នាក់។ ទោះបីជាបរិបទសេដ្ឋកិច្ចខុសពីកម្ពុជា ប៉ុន្តែបញ្ហាប្រឈមនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល និងកង្វះធនធានបច្ចេកវិទ្យា មានភាពស្រដៀងគ្នាដែលអាចយកមកពិចារណាបាន។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ស្របពេលដែលក្រសួងអប់រំកំពុងជំរុញការអប់រំផ្នែក STEM និងការបង្រៀនតាមបែបសហវិធានវិធី (Inquiry-based learning)។
ការផ្លាស់ប្តូរពីការបណ្តុះបណ្តាលបែបសិក្ខាសាលាមកជា 'សហគមន៍នៃការអនុវត្ត' (Communities of Practice) នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រូ STEM នៅកម្ពុជាបានយូរអង្វែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pedagogical Content Knowledge (PCK) | ចំណេះដឹងពិសេសរបស់គ្រូបង្រៀនដែលយល់ពីរបៀបបំប្លែងខ្លឹមសារមេរៀន (Content) ទៅជាទម្រង់ងាយយល់សម្រាប់សិស្ស (Pedagogy)។ វាមិនមែនត្រឹមតែចេះមុខវិជ្ជា ឬចេះបង្រៀននោះទេ តែគឺការដឹងថាត្រូវបង្រៀនមុខវិជ្ជានោះយ៉ាងដូចម្តេចដើម្បីកុំឱ្យសិស្សយល់ច្រឡំ។ | ដូចជាចុងភៅដែលមិនត្រឹមតែស្គាល់គ្រឿងផ្សំ ប៉ុន្តែដឹងច្បាស់ថាត្រូវចម្អិនគ្រឿងផ្សំនីមួយៗដោយរបៀបណា ដើម្បីឱ្យអ្នកញ៉ាំពេញចិត្តបំផុត។ |
| Collaborative Action Research | ដំណើរការស្រាវជ្រាវដែលគ្រូបង្រៀនធ្វើឡើងរួមគ្នាជាក្រុម នៅក្នុងថ្នាក់រៀនផ្ទាល់របស់ពួកគេ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង និងកែលម្អការបង្រៀន ដោយមានការផ្លាស់ប្តូរយោបល់ និងឆ្លុះបញ្ចាំងគ្នាទៅវិញទៅមក។ | ប្រៀបដូចជាក្រុមគ្រូពេទ្យពិគ្រោះយោបល់គ្នា ដើម្បីរកវិធីព្យាបាលអ្នកជំងឺដែលមានរោគសញ្ញាស្មុគស្មាញ។ |
| Inquiry-based Learning | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលតម្រូវឱ្យសិស្សដើរតួជាអ្នកស្រាវជ្រាវ ដោយចាប់ផ្តើមពីការសួរសំណួរ ការសង្កេត និងការពិសោធន៍ ដើម្បីរកចម្លើយដោយខ្លួនឯង ជាជាងការរង់ចាំស្តាប់ចម្លើយពីគ្រូ។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយការសាកល្បងជិះ និងដួលដោយខ្លួនឯង ជាជាងគ្រាន់តែអង្គុយមើលវីដេអូអំពីរបៀបជិះកង់។ |
| Reflective Practitioner | សំដៅលើគ្រូបង្រៀនដែលតែងតែចំណាយពេលគិតពិចារណា និងវិភាគលើសកម្មភាពបង្រៀនរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីចប់ម៉ោង ដើម្បីស្វែងរកចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយសម្រាប់ការកែលម្អជាប្រចាំ។ | ដូចជាកីឡាករបាល់ទាត់ដែលមើលវីដេអូថតឡើងវិញនៃការប្រកួតរបស់ខ្លួន ដើម្បីមើលថាតើខ្លួនលេងខុសត្រង់ណាខ្លះ។ |
| STEM Education | ការអប់រំដែលធ្វើសមាហរណកម្មមុខវិជ្ជាវិទ្យាសាស្ត្រ (Science) បច្ចេកវិទ្យា (Technology) វិស្វកម្ម (Engineering) និងគណិតវិទ្យា (Mathematics) ចូលគ្នាដើម្បីឱ្យសិស្សចេះដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងជីវិតពិត។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះមួយ ដែលត្រូវការទាំងការគណនា (គណិត) ការរចនាប្លង់ (វិស្វកម្ម) និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ (បច្ចេកវិទ្យា) ធ្វើការជាមួយគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
