បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃលក្ខណៈរូបវន្តកម្ដៅទៅលើបម្រែបម្រួលសីតុណ្ហភាពនៃជាលិកាជីវសាស្ត្រ កំឡុងពេលប្រើប្រាស់កម្ដៅមីក្រូវ៉េវសម្រាប់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យនិងព្យាបាលជំងឺ (ដូចជាការព្យាបាលជំងឺមហារីកដោយកម្ដៅ)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគគណិតវិទ្យា និងការក្លែងធ្វើលេខលើម៉ូដែលពហុស្រទាប់នៃជាលិកាឯកវិមាត្រ ដើម្បីទស្សន៍ទាយស្ថានភាពកម្ដៅ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 1D Finite Difference Method (Crank-Nicolson) with Bioheat Equation វិធីសាស្ត្រផលសងកម្រិតឯកវិមាត្រ (Crank-Nicolson) រួមជាមួយសមីការកម្ដៅជីវសាស្ត្រ |
អាចគណនាបានយ៉ាងសុក្រឹតនូវឥទ្ធិពលនៃលំហូរឈាម (Blood perfusion) និងអាចអនុវត្តបានលើម៉ូដែលជាលិកាដែលមានច្រើនស្រទាប់។ វាផ្តល់នូវការវិភាគស៊ីជម្រៅលើបម្រែបម្រួលសីតុណ្ហភាពតាមពេលវេលា (Transient state)។ | ត្រូវបានកំណត់ត្រឹមការវិភាគលើឯកវិមាត្រ (1D) ដែលមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីរូបរាងកាយវិភាគវិទ្យាពិតប្រាកដ និងសន្មត់ថាលក្ខណៈរូបវន្តក្នុងស្រទាប់នីមួយៗថេរ។ | បង្ហាញថាការកើនឡើងនៃលំហូរឈាម និងអាំងតង់ស៊ីតេដែនអគ្គិសនី ធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពជាលិកាកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដែលអាចវាស់ស្ទង់ជាកម្រិតកម្ដៅ (Thermal dose) សម្រាប់ការរៀបចំផែនការព្យាបាល។ |
| Similarity Solution (Hill and Pincombe, 1992) ដំណោះស្រាយភាពស្រដៀងគ្នា (Hill និង Pincombe, ឆ្នាំ 1992) |
ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគបែបសាមញ្ញដែលងាយស្រួលក្នុងការគណនាដោយមិនតម្រូវឱ្យមានកម្លាំងកុំព្យូទ័រខ្ពស់ ដើម្បីស្វែងរកទម្រង់សីតុណ្ហភាពជាមូលដ្ឋាន។ | មិនបានបញ្ចូលឥទ្ធិពលនៃការបញ្ជូនកម្ដៅតាមរយៈលំហូរឈាម (Convection due to blood flow) ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលមិនសូវឆ្លើយតបនឹងស្ថានភាពជីវសាស្ត្រជាក់ស្តែង។ | ផ្តល់ត្រឹមតែការគណនាសីតុណ្ហភាពដោយផ្អែកលើការថយចុះជាអិចស្ប៉ូណង់ស្យែលនៃដែនអគ្គិសនីប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ម៉ូដែលគណិតវិទ្យានិងការក្លែងធ្វើលេខនៅក្នុងឯកសារនេះ ជាទូទៅមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានកុំព្យូទ័រខ្ពស់នោះទេ ដោយអាចដំណើរការបាននៅលើកុំព្យូទ័រធម្មតា។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការក្លែងធ្វើជាលក្ខណៈទ្រឹស្តីតាមរយៈម៉ូដែលឯកវិមាត្រ ដោយប្រើប្រាស់ប៉ារ៉ាម៉ែត្រស្តង់ដារនៃជាលិកា (ដូចជាក្រពេញប្រូស្តាត និងស្បែក)។ វាមិនមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយនឹងទិន្នន័យគ្លីនិកពីអ្នកជំងឺពិតប្រាកដឡើយ ហើយការសន្មត់ថាជាលិកាមានលក្ខណៈដូចគ្នាក្នុងស្រទាប់នីមួយៗ (Homogeneous) អាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពស្មុគស្មាញនៃរាងកាយមនុស្ស។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការខ្វះខាតទិន្នន័យកាយវិភាគវិទ្យាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកជំងឺក្នុងស្រុក អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលជាក់ស្តែងនៃការព្យាបាលមានគម្លាតពីការក្លែងធ្វើនេះ។
ការសិក្សានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកទៅអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាព្យាបាលដោយកម្ដៅ (Thermal Therapy) នៅក្នុងវិស័យមហារីកវិទ្យានៅកម្ពុជា។
ជារួម ម៉ូដែលនេះផ្តល់នូវមូលដ្ឋានគ្រឹះគណិតវិទ្យាដ៏រឹងមាំមួយ ដែលមន្ទីរពេទ្យ និងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវនៅកម្ពុជាអាចយកទៅបន្សាំ ដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធតាមដានកម្ដៅក្នុងការព្យាបាលជំងឺដោយសុវត្ថិភាពខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Maxwell's equations (សមីការម៉ាក់ស្វែល) | ជាបណ្តុំសមីការគណិតវិទ្យាដែលពិពណ៌នាអំពីរបៀបដែលដែនអគ្គិសនី និងដែនម៉ាញ៉េទិចបង្កើតឡើង និងមានអន្តរកម្មជាមួយគ្នា។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាត្រូវបានប្រើដើម្បីគណនាពីការសាយភាយនៃថាមពលមីក្រូវ៉េវដែលចូលទៅក្នុងជាលិកាជីវសាស្ត្រ។ | ដូចជាច្បាប់ចរាចរណ៍ដែលប្រាប់យើងយ៉ាងច្បាស់ពីរបៀបដែលរលកអគ្គិសនី និងម៉ាញ៉េទិចធ្វើដំណើរ និងប៉ះទង្គិចគ្នានៅក្នុងលំហ។ |
| bioheat transfer equation (សមីការផ្ទេរកម្ដៅជីវសាស្ត្រ) | ជាសមីការដែលពិពណ៌នាអំពីរបៀបដែលកម្ដៅធ្វើចលនា និងចែកចាយនៅក្នុងជាលិការបស់មនុស្ស ឬសត្វ ដោយគិតបញ្ចូលទាំងកម្ដៅដែលបង្កើតដោយការរំលាយអាហារក្នុងកោសិកា (Metabolism) និងការបញ្ចុះកម្ដៅដោយសារលំហូរឈាម។ | ដូចជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពក្នុងផ្ទះ ដែលមានកម្ដៅភាយចេញពីម៉ាស៊ីន (ការរំលាយអាហាររបស់កោសិកា) និងខ្យល់ត្រជាក់បក់បន្សាបកម្ដៅ (លំហូរឈាម)។ |
| finite difference method (វិធីសាស្ត្រផលសងកម្រិត) | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាលេខក្នុងកុំព្យូទ័រ ដើម្បីដោះស្រាយសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលស្មុគស្មាញ ដោយបំបែកទំហំលំហ និងពេលវេលាជាចំណែកតូចៗ (ក្រឡាចត្រង្គ) រួចគណនាតម្លៃនៅចំណុចនីមួយៗជាបន្តបន្ទាប់។ | ដូចជាការកាត់នំខេកមួយដុំធំជាចំណែកតូចៗ ដើម្បីងាយស្រួលគណនាថាតើមានជាតិស្ករកម្រិតណានៅតាមបំណែកនីមួយៗ ជាជាងការសាកល្បងគណនានំទាំងមូលតែម្តង។ |
| thermal dose (កម្រិតកម្ដៅ) | ជារង្វាស់គណិតវិទ្យាដែលវាយតម្លៃពីទំហំនៃការខូចខាត ឬការស្លាប់របស់កោសិកាជាលិកា ដោយផ្អែកលើកម្រិតសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ និងរយៈពេលដែលជាលិកានោះត្រូវរងនូវកម្ដៅនោះ។ | ដូចជាការស្ងោរស៊ុត ដែលភាពឆ្អិនរបស់វាអាស្រ័យលើថាតើទឹកនោះក្ដៅប៉ុណ្ណា ហើយយើងស្ងោរវាយូរប៉ុណ្ណា។ |
| blood perfusion (លំហូរឈាមជ្រៀតជ្រួត) | ជាបរិមាណឈាមដែលហូរឆ្លងកាត់បណ្តាញសរសៃឈាមតូចៗនៅក្នុងជាលិកាក្នុងមួយឯកតាពេលវេលា។ ក្នុងបរិបទនៃការផ្ទេរកម្ដៅ វាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការស្រូបយក និងនាំកម្ដៅចេញពីតំបន់ដែលរងកម្ដៅ។ | ដូចជាទឹកត្រជាក់ដែលហូរតាមទុយោក្នុងម៉ាស៊ីនឡាន ដើម្បីជួយបន្សាបកម្ដៅកុំឱ្យម៉ាស៊ីនឡើងកម្ដៅខ្លាំងពេក។ |
| hyperthermia (ការព្យាបាលដោយកម្ដៅ) | ក្នុងវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ វាគឺជាវិធីសាស្ត្រព្យាបាលដែលគេប្រើប្រាស់កម្ដៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ (ជាធម្មតាចន្លោះ ៤១-៤៥ អង្សាសេ) ដើម្បីសម្លាប់កោសិកាមហារីក ឬធ្វើឱ្យពួកវាងាយទទួលរងឥទ្ធិពលពីការព្យាបាលដោយកាំរស្មី។ | ដូចជាការដុតកម្ដៅតំបន់មានមេរោគដើម្បីសម្លាប់វាចោល ដោយរក្សាសីតុណ្ហភាពមិនឱ្យក្តៅពេកដល់ថ្នាក់ឆេះកោសិកាល្អៗជុំវិញនោះ។ |
| Crank-Nicolson (គ្រោងការណ៍ Crank-Nicolson) | ជាបច្ចេកទេសជាក់លាក់មួយនៃវិធីសាស្ត្រផលសងកម្រិត (Finite Difference Method) ដែលមានលំនឹងខ្ពស់និងផ្តល់លទ្ធផលសុក្រឹតជាងមុន សម្រាប់ការដោះស្រាយសមីការបម្រែបម្រួលកម្ដៅតាមពេលវេលា ដោយប្រើមធ្យមភាគនៃតម្លៃនៅពេលបច្ចុប្បន្ននិងពេលបន្ទាប់។ | ដូចជាការទស្សន៍ទាយទីតាំងរបស់រថយន្តនៅវិនាទីបន្ទាប់ ដោយយកល្បឿនបច្ចុប្បន្នបូកនឹងល្បឿនអនាគត រួចចែកជាពីរ ដើម្បីទទួលបានការទស្សន៍ទាយដែលច្បាស់លាស់បំផុត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
