បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះការចូលរួម និងភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការរាយការណ៍នៃប្រព័ន្ធតាមដានជំងឺគ្រុនឈាម (Dengue Fever) តាមបែបប្រពៃណី នៅក្នុងតំបន់សង្កាត់ Tonpao ខេត្ត Chiang Mai ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាបែបស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (Research and Development) ដែលបែងចែកជា៣ដំណាក់កាលរួមមាន ការវិភាគស្ថានភាព ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធកម្មវិធីទូរស័ព្ទ និងការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពតាមបែបពាក់កណ្តាលពិសោធន៍ (Quasi-experimental research)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Paper-Based Surveillance ការតាមដានតាមប្រព័ន្ធក្រដាសស្នាមប្រពៃណី |
ងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលមានវ័យចំណាស់ ព្រោះវាជាទម្លាប់ចាស់ដែលពួកគេធ្លាប់ធ្វើការរួចមកហើយ និងមិនទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។ | ទិន្នន័យមានភាពយឺតយ៉ាវ (រាយការណ៍ប្រចាំសប្តាហ៍) ងាយស្រួលបាត់បង់ មានភាពស្ទួនគ្នាច្រើន និងមិនមានប្រព័ន្ធជូនដំណឹងបន្ទាន់នៅពេលមានករណីផ្ទុះឡើង។ | ពិន្ទុចំណេះដឹងក្រោយការអនុវត្តកើនឡើងតិចតួច (មធ្យមភាគ ៤.៣៧) និងមានភាពយឺតយ៉ាវក្នុងការរាយការណ៍ (មធ្យមភាគប្រសិទ្ធភាពពេលវេលា -១០.៧៦)។ |
| Web Application (Warning DF) កម្មវិធីគេហទំព័រព្រមានពីជំងឺគ្រុនឈាម (Web App) |
អាចរាយការណ៍តាមពេលវេលាជាក់ស្តែង (Real-time) មានប្រព័ន្ធគណនាសន្ទស្សន៍ដង្កូវទឹក (HI, CI) ដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងមានការជូនដំណឹងភ្លាមៗតាមរយៈ LINE។ | ទាមទារឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់មានទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃ អ៊ីនធឺណិត និងមានចំណេះដឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ដែលអាចជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់មនុស្សចាស់។ | ពិន្ទុចំណេះដឹងកើនឡើងខ្ពស់ (មធ្យមភាគ ៩.៦០ សម្រាប់ប្រជាជន និង ៩.៨០ សម្រាប់អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត) និងពេលវេលារាយការណ៍លឿនជាងមុនយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធនេះទាមទារនូវឧបករណ៍បង្កើតគេហទំព័រ សេវាផ្ទុកទិន្នន័យ (Database) និងទូរស័ព្ទឆ្លាតវៃដែលមានភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់នៅចុងបញ្ចប់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ពាក់កណ្តាលទីក្រុងនៃខេត្ត Chiang Mai ប្រទេសថៃ ដោយអ្នកចូលរួមភាគច្រើនជាស្ត្រីដែលមានវ័យចំណាស់ និងប្រកបរបរកសិកម្ម ឬលក់ដូរ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ ប៉ុន្តែការអនុវត្តជាក់ស្តែងត្រូវពិចារណាលើកម្រិតអក្ខរកម្មឌីជីថលនៅតំបន់ជនបទ និងការជ្រើសរើសកម្មវិធីផ្ញើសារដែលពេញនិយមជាង (ដូចជា Telegram)។
វិធីសាស្ត្រតាមដានជំងឺតាមបែបឌីជីថលសហគមន៍នេះមានសក្តានុពល និងអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់វិស័យសុខាភិបាលកម្ពុជាក្នុងការគ្រប់គ្រងជំងឺគ្រុនឈាម។
ការបំប្លែងប្រព័ន្ធរាយការណ៍ពីក្រដាសទៅជាឌីជីថល នឹងជួយផ្លាស់ប្តូរការឆ្លើយតបរបស់ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលកម្ពុជាឲ្យមានភាពសកម្ម (Proactive) និងអាចសង្គ្រោះជីវិតកុមារបានកាន់តែច្រើន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Passive Surveillance | គឺជាប្រព័ន្ធតាមដានជំងឺដែលពឹងផ្អែកលើការរាយការណ៍ទិន្នន័យជាប្រចាំពីមន្ទីរពេទ្យ ឬអ្នកស្ម័គ្រចិត្តទៅកាន់ស្ថាប័នសុខាភិបាលកណ្តាល ដោយមិនមានការចុះស្រាវជ្រាវស្វែងរកករណីថ្មីដោយផ្ទាល់នោះទេ។ | ដូចជាការអង្គុយរង់ចាំទទួលសំបុត្រប្រាប់ព័ត៌មាននៅក្នុងការិយាល័យ ជាជាងការដើរគោះទ្វារសួរព័ត៌មានពីផ្ទះមួយទៅផ្ទះមួយ។ |
| Active Surveillance | គឺជាការចុះប្រតិបត្តិការផ្ទាល់របស់មន្ត្រីសុខាភិបាលទៅកាន់សហគមន៍ ដើម្បីស្វែងរកករណីអ្នកជំងឺថ្មីៗ ឬតាមដានប្រភពនៃការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺរាតត្បាតយ៉ាងសកម្ម។ | ដូចជាប៉ូលីសចុះល្បាតតាមដងផ្លូវដើម្បីស្វែងរកបទល្មើស ជាជាងការអង្គុយរង់ចាំគេមកប្តឹងនៅប៉ុស្តិ៍ប៉ូលីស។ |
| House Index (HI) | គឺជារូបមន្តរោគរាតត្បាតវិទ្យាប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាគរយនៃខ្នងផ្ទះដែលមានវត្តមានដង្កូវទឹកមូសខ្លា ធៀបទៅនឹងចំនួនផ្ទះសរុបដែលបានចុះត្រួតពិនិត្យ ដើម្បីវាយតម្លៃហានិភ័យនៃការផ្ទុះជំងឺគ្រុនឈាម។ | ដូចជាការគណនាថាតើក្នុងចំណោមផ្ទះ១០០ខ្នង មានផ្ទះប៉ុន្មានដែលមានចិញ្ចឹមសត្វឆ្កែ ដើម្បីវាយតម្លៃហានិភ័យនៃជំងឺឆ្កែឆ្កួត។ |
| Container Index (CI) | គឺជាសូចនាករសម្រាប់វាស់ស្ទង់ភាគរយនៃធុងស្តុកទឹក ឬវត្ថុដក់ទឹក ដែលមានដង្កូវទឹកមូសខ្លា ធៀបនឹងចំនួនធុងស្តុកទឹកសរុបដែលបានពិនិត្យ ដើម្បីដឹងពីកម្រិតនៃការកកើតមូសនៅក្នុងតំបន់ណាមួយ។ | ដូចជាការបើកមើលប្រអប់កាដូទាំងអស់ ហើយរាប់ថាតើមានប្រអប់ប៉ុន្មានដែលមានផ្ទុកគ្រាប់បែកបង្កប់នៅខាងក្នុង។ |
| Tourniquet Test | គឺជាវិធីសាស្ត្រតេស្តរោគវិនិច្ឆ័យបឋមខាងគ្លីនិក ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វាស់សម្ពាធឈាមមករឹតដៃអ្នកជំងឺ ដើម្បីពិនិត្យមើលភាពផុយស្រួយនៃសរសៃឈាមវ៉ែនតូចៗ និងវាយតម្លៃហានិភ័យនៃការហូរឈាមដែលជាសញ្ញានៃជំងឺគ្រុនឈាម។ | ដូចជាការច្របាច់ប៉េងប៉ោងទឹកថ្នមៗ ដើម្បីតេស្តមើលថាតើសម្បកប៉េងប៉ោងនោះមានស្នាមប្រេះធ្លុះធ្លាយឲ្យទឹកជ្រាបចេញមកឬក៏អត់។ |
| Web Application | គឺជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលដំណើរការនៅលើម៉ាស៊ីនមេ (Server) ហើយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ចូលទៅប្រើប្រាស់ និងបញ្ជូនទិន្នន័យតាមរយៈកម្មវិធីរុករកអ៊ីនធឺណិត (Web Browser) គ្រប់ពេលវេលា និងទីកន្លែង ដោយមិនចាំបាច់ដំឡើងកម្មវិធីនៅលើឧបករណ៍ផ្ទាល់ខ្លួន។ | ដូចជាការចូលអានសៀវភៅនៅក្នុងបណ្ណាល័យសាធារណៈ ដោយគ្រាន់តែដើរចូលទៅអាន មិនចាំបាច់ទិញសៀវភៅនោះមករក្សាទុកក្នុងទូផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ។ |
| Technology Acceptance Model | គឺជាទ្រឹស្តីស្រាវជ្រាវដែលពន្យល់ពីកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងការទទួលយក និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីមួយ ដោយពឹងផ្អែកលើភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់ និងអត្ថប្រយោជន៍ដែលទទួលបាន។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តទិញម៉ាស៊ីនបោកខោអាវថ្មី ដោយពិចារណាថាវាងាយស្រួលចុចប្រើ (មិនស្មុគស្មាញ) និងជួយចំណេញកម្លាំង (មានប្រយោជន៍)។ |
| Real Time | គឺជាប្រព័ន្ធដែលបញ្ជូន និងដំណើរការទិន្នន័យភ្លាមៗក្នុងពេលជាក់ស្តែងនៅពេលដែលព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយកើតឡើង ដោយគ្មានការពន្យារពេល ដើម្បីអាចមានវិធានការទប់ស្កាត់បានទាន់ពេលវេលា។ | ដូចជាការផ្សាយបន្តផ្ទាល់ (Live) ការប្រកួតបាល់ទាត់ ដែលអ្នកទស្សនានៅផ្ទះអាចឃើញគ្រាប់បាល់ចូលទីក្នុងវិនាទីដែលវាកើតឡើងនៅលើទីលានផ្ទាល់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
