បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាជំងឺបាក់ទឹកចិត្តក្នុងចំណោមមនុស្សចាស់ ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដោយស្វែងរកវិធីសាស្រ្តដើម្បីពង្រឹងភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្តរបស់ពួកគេតាមរយៈការរំលឹកពីអតីតកាល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការរចនាស្រាវជ្រាវបែបពាក់កណ្តាលពិសោធន៍ (Quasi-experimental design) ដោយបែងចែកអ្នកចូលរួមជាក្រុមពិសោធន៍ និងក្រុមត្រួតពិនិត្យ ដើម្បីវាយតម្លៃពិន្ទុមុន និងក្រោយការអនុវត្តកម្មវិធី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Instrumental Reminiscence Program + Usual Care កម្មវិធីរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហា រួមផ្សំការថែទាំធម្មតា |
ជួយបង្កើនភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្តយ៉ាងច្បាស់លាស់ មិនប្រើប្រាស់ថ្នាំ និងជួយឱ្យមនុស្សចាស់ចេះដោះស្រាយបញ្ហាបច្ចុប្បន្នដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជោគជ័យក្នុងអតីតកាល។ កម្មវិធីនេះក៏ជួយបង្កើតទំនាក់ទំនងល្អក្នុងចំណោមសមាជិកក្រុមផងដែរ។ | ទាមទារពេលវេលាជាក់លាក់ (៦ វគ្គ រយៈពេល ៣សប្តាហ៍) និងត្រូវការអ្នកសម្របសម្រួល (គិលានុបដ្ឋាយិកា ឬអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត) ដែលមានជំនាញក្នុងការដឹកនាំការពិភាក្សា។ | ពិន្ទុភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្តមានការកើនឡើងជាមធ្យម ២៩.៦៦ ពិន្ទុ (p < .001)។ |
| Usual Care ការថែទាំតាមបែបបទធម្មតា (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
ងាយស្រួលអនុវត្តនៅតាមមណ្ឌលសុខភាពទូទៅ ចំណាយធនធានតិច និងមិនទាមទារពេលវេលាបន្ថែមច្រើនពីបុគ្គលិកពេទ្យ។ | មិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការជួយកសាងភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្ត ឬផ្តល់យន្តការដោះស្រាយបញ្ហាផ្លូវចិត្តស៊ីជម្រៅសម្រាប់មនុស្សចាស់នោះទេ។ | ពិន្ទុភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្តមានការកើនឡើងជាមធ្យមត្រឹមតែ ៩.៧០ ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីនេះមិនតម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាថ្លៃៗនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានធនធានមនុស្សដែលមានការបណ្តុះបណ្តាលត្រឹមត្រូវ និងពេលវេលាសមស្របសម្រាប់ដឹកនាំក្រុម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ លើក្រុមមនុស្សចាស់ដែលមានអាយុ ៦០ ឆ្នាំឡើងទៅ ចំនួន ៦០ នាក់ ដែលមានបញ្ហាបាក់ទឹកចិត្ត និងទទួលសេវានៅមណ្ឌលសុខភាពឃុំ។ ទោះបីជាវប្បធម៌ការរស់នៅរបស់ថៃ និងកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នាច្រើន ប៉ុន្តែស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច ការគាំទ្រពីគ្រួសារ និងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពនៅកម្ពុជាអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការសាកល្បងជាមុនដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព។
វិធីសាស្ត្រមិនប្រើថ្នាំនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ និងស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងប្រឈមនឹងកំណើនមនុស្សចាស់។
ជារួម កម្មវិធីនេះគឺជាអន្តរាគមន៍ចំណាយតិច តែផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ក្នុងការលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពផ្លូវចិត្ត និងកាត់បន្ថយបន្ទុកថែទាំគ្រួសារនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Instrumental reminiscence | ជាទម្រង់មួយនៃការរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ ដោយផ្តោតលើការនឹកឃើញរឿងរ៉ាវក្នុងអតីតកាលដែលបុគ្គលនោះធ្លាប់បានដោះស្រាយបញ្ហាដោយជោគជ័យ ដើម្បីយកមកធ្វើជាយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយបញ្ហា និងកាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។ | ដូចជាការបើកមើលសៀវភៅកំណត់ហេតុចាស់ៗ ដើម្បីរកមើលវិធីសាស្ត្រដែលយើងធ្លាប់ប្រើឈ្នះឧបសគ្គពីមុន យកមកប្រើប្រាស់ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាថ្ងៃនេះ។ |
| Resilience | ជាសមត្ថភាពផ្នែកផ្លូវចិត្តក្នុងការបត់បែន សម្របខ្លួន ទប់ទល់ និងងើបឈរឡើងវិញយ៉ាងឆាប់រហ័សពីស្ថានភាពលំបាក វិបត្តិ ឬភាពតានតឹងក្នុងជីវិត។ | ដូចជាគ្រាប់បាល់កៅស៊ូ ដែលទោះបីជាគេសង្កត់ ឬគប់ទម្លាក់ខ្លាំងយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វានៅតែអាចលោតត្រឡប់មករកសភាពដើមវិញបានជានិច្ច។ |
| Quasi-experimental design | ជាការរចនាការស្រាវជ្រាវដែលមានការសាកល្បងអន្តរាគមន៍លើក្រុមគោលដៅ និងមានក្រុមត្រួតពិនិត្យ (Control Group) ប៉ុន្តែអ្នកចូលរួមមិនត្រូវបានជ្រើសរើសឲ្យចូលក្រុមដោយចៃដន្យទាំងស្រុងនោះទេ ដោយសារកត្តាជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការសាកល្បងថ្នាំថ្មីលើសិស្សពីរថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ប៉ុន្តែមិនបានចាប់ឆ្នោតបំបែកសិស្សម្នាក់ៗឲ្យចូលថ្នាក់ទាំងពីរនោះទេ គឺយកសិស្សតាមថ្នាក់ដែលមានស្រាប់តែម្តង។ |
| Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) | ជាឧបករណ៍ឬកម្រងសំណួរស្តង់ដារផ្នែកចិត្តសាស្ត្រដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃភាពរឹងមាំផ្លូវចិត្តរបស់បុគ្គលក្នុងការប្រឈមមុខនឹងភាពតានតឹង។ | ដូចជាឧបករណ៍វាស់កម្តៅ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានប្រើសម្រាប់វាស់កម្រិតភាពរឹងប៉ឹងនៃចិត្ដគំនិតរបស់យើងនៅពេលជួបទុក្ខលំបាក។ |
| Thai Geriatric Depression Scale (TGDS) | ជាកម្រងសំណួរដែលត្រូវបានកែសម្រួលនិងអភិវឌ្ឍន៍ឡើងជាពិសេសសម្រាប់វាយតម្លៃ និងចម្រាញ់រកអាការៈនៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្តនៅក្នុងចំណោមមនុស្សចាស់រស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ | ដូចជាកញ្ច្រែងរែងអង្ករ ដែលជួយបំបែកគ្រាប់អង្ករល្អនិងកម្ទេចកម្ទីចេញពីគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើមនុស្សចាស់ណាខ្លះដែលកំពុងលាក់ទុកវិបត្តិបាក់ទឹកចិត្តក្នុងចិត្ត។ |
| Thai Mental State Examination (TMSE) | ជាឧបករណ៍តេស្តដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីចម្រាញ់ និងវាយតម្លៃមុខងារនៃការគិត សតិបញ្ញា និងការចងចាំរបស់មនុស្សចាស់ ដើម្បីកំណត់ថាតើពួកគាត់មានជំងឺវង្វេងវង្វាន់ខួរក្បាលដែរឬទេ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្តសាកល្បងម៉ាស៊ីនឡានចាស់ៗ ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើប្រព័ន្ធបញ្ជា និងអង្គចងចាំរបស់វានៅដំណើរការល្អឬអត់។ |
| Independent t-test | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃមធ្យមនៃក្រុមឯករាជ្យពីរផ្សេងគ្នា ដើម្បីកំណត់ថាតើក្រុមទាំងពីរនោះមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែជារឿងចៃដន្យនៃទិន្នន័យ។ | ដូចជាការយកពិន្ទុប្រឡងមធ្យមរបស់សិស្សសាលា A និងសិស្សសាលា B មកថ្លឹងផ្ទឹមគ្នា ដើម្បីមើលថាសាលាណាពិតជាបង្រៀនបានល្អជាងដាច់។ |
| Cronbach’s alpha coefficient | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ភាពជឿជាក់ (Reliability) និងភាពស៊ីសង្វាក់គ្នានៃសំណួរនីមួយៗនៅក្នុងកម្រងសំណួរតែមួយ ថាវាពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់លើរឿងតែមួយមែន។ | ដូចជាការថ្លឹងជញ្ជីងមួយចំនួន១០ដងជាមួយនឹងវត្ថុដដែល ហើយវាតែងតែបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នារាល់ដង ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាមានស្តង់ដារ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
