បញ្ហា (The Problem)៖ គំនូរទឹកមាស (Gilded Black Lacquer/Lai Rod Nam) ដែលជាសិល្បៈប្រពៃណីដ៏ល្អឯករបស់ថៃ កំពុងប្រឈមនឹងការបាត់បង់ និងការបំភ្លេចចោលដោយសារកង្វះការយកចិត្តទុកដាក់ និងភាពស្មុគស្មាញទាមទារភាពអត់ធ្មត់ខ្ពស់ក្នុងការបង្កើត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទូព្រះធម៌នៅវត្ត Choeng Wai ជាគំរូដើម ដោយរួមបញ្ចូលការរចនាតាមកុំព្យូទ័រ និងបច្ចេកទេសគំនូរចម្រុះដើម្បីបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈសហសម័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Acrylic Painting ការគូរដោយប្រើពណ៌អាគ្រីលីក |
អាចគូរលើផ្ទៃច្រើនប្រភេទ (ឈើ លោហៈ ក្រណាត់) ស្ងួតលឿន ជាប់ធន់បានយូរ និងអាចលាយទឹកបានភ្លាមៗដោយងាយស្រួល។ | ដោយសារវាស្ងួតលឿន ប្រសិនបើទុកចោលមិនបានលាងជក់ភ្លាមៗទេ វានឹងធ្វើឱ្យខូចជក់ និងពិបាកលាងសម្អាតខ្លាំង។ | ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការដាក់ពណ៌ទ្រនាប់មូលដ្ឋាន (Underpainting) និងបង្កើតផ្ទៃរដុប។ |
| Oil Painting ការគូរដោយប្រើពណ៌ប្រេង |
ផ្តល់នូវពណ៌ដែលមានភាពធន់ខ្ពស់ រលោង និងរក្សាគុណភាពបានយូរអង្វែង។ | ពណ៌មានតម្លៃថ្លៃ ការបង្ហាញសេចក្តីលម្អិតតូចៗមិនសូវច្បាស់ល្អដូចឧបករណ៍ដទៃ និងមានកម្រាស់ពណ៌ធ្ងន់។ | ត្រូវបានប្រើដើម្បីលាយពណ៌រលោងចូលគ្នា (Blending) ជួយឱ្យរូបភាពមានជម្រៅ និងពន្លឺស្រមោលរស់រវើក។ |
| Computer-Aided Design ការរចនាគំនូសព្រាងតាមកុំព្យូទ័រ |
ជួយឱ្យការរចនាមានភាពរហ័ស កាត់បន្ថយការខាតបង់សម្ភារៈជាក់ស្តែង និងអាចដោះស្រាយការរៀបចំរូបភាពស្មុគស្មាញបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | កម្មវិធីនិងឧបករណ៍កុំព្យូទ័រមានតម្លៃថ្លៃ ហើយលទ្ធផលផ្អែកទាំងស្រុងលើគំនិតច្នៃប្រឌិត និងជំនាញប្រើប្រាស់កម្មវិធីរបស់បុគ្គល។ | ជួយបង្កើតនិងកែសម្រួលគំនូសព្រាងបានរហូតដល់ ៣០គំរូយ៉ាងឆាប់រហ័ស មុននឹងសម្រេចយកគំរូចុងក្រោយមកអនុវត្តលើផ្ទាំងក្រណាត់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានចម្រុះទាំងផ្នែកឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់រចនាប្លង់ព្រាង និងសម្ភារៈសិល្បៈគំនូរជាក់ស្តែងដែលមានតម្លៃខ្ពស់។
ការសិក្សានេះផ្អែកទាំងស្រុងលើទម្រង់សិល្បៈរបស់ថៃ (គំនូរទឹកមាសនៅវត្ត Choeng Wai សម័យអយុធ្យា និងសត្វក្នុងព្រៃហិមពាន្ត)។ សម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនិងក្បាច់ទាំងនេះមិនអាចយកមកអនុវត្តផ្ទាល់បានទេ ដោយសារកម្ពុជាមានទម្រង់ក្បាច់រចនាប្រពៃណី (Kbach) និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន។ សិល្បករខ្មែរត្រូវប្រមូលទិន្នន័យពីចម្លាក់ ឬគំនូរបុរាណខ្មែរជំនួសវិញដើម្បីចៀសវាងការភាន់ច្រឡំប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ទោះបីជាលំនាំក្បាច់ជារបស់ថៃក្តី ប៉ុន្តែ 'វិធីសាស្ត្រ' នៃការធ្វើសហសម័យភាវូបនីយកម្មដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា គឺមានសារៈប្រយោជន៍ខ្លាំងមែនទែនសម្រាប់វិស័យសិល្បៈនៅកម្ពុជា។
ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការរចនាព្រាងតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសគំនូរចម្រុះ ផ្តល់នូវមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអភិរក្សកេរដំណែលវប្បធម៌ខ្មែរឱ្យមានភាពរស់រវើកក្នុងទីផ្សារសិល្បៈទំនើប។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Gilded Black Lacquer (Lai Rod Nam) | ជាបច្ចេកទេសសិល្បៈគំនូរប្រពៃណី ដែលគេលាបជ័រម្រ័ក្សណ៍ខ្មុកពណ៌ខ្មៅ ឬក្រហមជាផ្ទៃទ្រនាប់ រួចគូរគំនូសដោយប្រើទឹកថ្នាំពិសេស បិទសន្លឹកមាសពីលើ និងលាងទឹកចេញដើម្បីឱ្យលេចចេញជាក្បាច់ពណ៌មាសតែមួយ។ វាទាមទារភាពអត់ធ្មត់ខ្ពស់ និងប្រើសម្រាប់តុបតែងទូព្រះធម៌ ឬជញ្ជាំង។ | ដូចជាការបោះពុម្ពរូបភាពលើអាវយឺត ដែលគេបិទស្កុត ឬចាក់ពុម្ពបិទបាំងកន្លែងមិនចង់ឱ្យប្រឡាក់ពណ៌ រួចបកចេញក្រោយពេលលាបពណ៌រួច ដើម្បីទទួលបានរូបភាពដែលចង់បាន។ |
| Monochrome Color Painting | ជាទម្រង់នៃការគូរគំនូរដែលប្រើប្រាស់ពណ៌តែមួយជាចម្បង (ដូចជាការប្រើតែពណ៌មាសលើផ្ទៃខ្មៅក្នុងគំនូរទឹកមាស) ដើម្បីបង្កើតភាពលេចធ្លោ ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ និងរំលេចក្បាច់ដោយមិនពឹងផ្អែកលើការលាយពណ៌ច្រើនមុខ។ | ដូចជាការថតរូបសខ្មៅ ដែលប្រើតែពន្លឺនិងស្រមោលដើម្បីបង្ហាញរូបភាពទាំងមូលឱ្យមើលទៅមានជម្រៅនិងទាក់ទាញ។ |
| Idealistic Art | ជាទម្រង់សិល្បៈដែលមិនចម្លងតាមធម្មជាតិ១០០% ទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានវិចិត្រករគូរនិងកែច្នៃទម្រង់រូបរាងឱ្យល្អឥតខ្ចោះតាមការស្រមើស្រមៃនិងជំនឿ (ឧទាហរណ៍៖ ការគូរក្បាច់ខ្លួនសត្វក្នុងព្រៃហិមពាន្ត) ដើម្បីបង្ហាញពីភាពអស្ចារ្យ។ | ដូចជាការប្រើ Filter ក្នុងកាមេរ៉ាទូរស័ព្ទដៃ ដើម្បីធ្វើឱ្យផ្ទៃមុខនិងរូបរាងមើលទៅស្អាតឥតខ្ចោះលើសពីការពិតជាក់ស្តែង។ |
| Pictorial Space | ជាលំហ ឬជម្រៅវិមាត្របញ្ឆោតភ្នែក (Illusion of depth) ដែលសិល្បករបង្កើតឡើងលើផ្ទៃរាបស្មើ (ផ្ទាំងក្រណាត់ Canvas) តាមរយៈការប្រើប្រាស់ពន្លឺ ស្រមោល និងការរៀបចំទំហំតូចធំនៃរូបភាព ដើម្បីឱ្យអ្នកមើលមានអារម្មណ៍ថារូបនោះមានវិមាត្រ (3D)។ | ដូចជាការមើលទៅក្នុងកញ្ចក់ ដែលអ្នកឃើញមានជម្រៅទៅខាងក្នុងឆ្ងាយ ទោះបីជាកញ្ចក់នោះមានផ្ទៃរាបស្មើក៏ដោយ។ |
| Contemporary Painting | ជាការបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគំនិត បច្ចេកទេស និងបរិបទសង្គមក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ដោយវិចិត្រករអាចរួមបញ្ចូលរចនាបថ ឬក្បាច់បុរាណ ជាមួយនឹងសម្ភារៈឬបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដើម្បីបង្កើតជារចនាបថថ្មីមួយ។ | ដូចជាការយកបទចម្រៀងកន្ទ្រឹមបុរាណ មកប្រគុំជាចង្វាក់រ៉ុក ឬប៉ុបអេឡិចត្រូនិក ដើម្បីឱ្យទាន់សម័យនិងត្រូវនឹងចំណូលចិត្តយុវជនសម័យថ្មី។ |
| Visual Elements | ជាធាតុផ្សំមូលដ្ឋាននៃការមើលឃើញនៅក្នុងសិល្បៈ ដូចជា ខ្សែបន្ទាត់ ទម្រង់ ពណ៌ ពន្លឺ ស្រមោល និងផ្ទៃ ដែលសិល្បករយកមកផ្គុំ និងរៀបចំចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតជាផ្ទាំងគំនូរមួយដ៏មានអត្ថន័យ និងទាក់ទាញ។ | ដូចជាគ្រឿងផ្សំនៅក្នុងការធ្វើម្ហូប ដែលត្រូវមាន អំបិល ស្ករ សាច់ និងបន្លែ ដើម្បីចម្អិនផ្សំចូលគ្នាឱ្យចេញជាម្ហូបមួយចានដែលមានរសជាតិឆ្ងាញ់។ |
| Computer-Aided Sketch Design | ជាដំណើរការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ (ដូចជា Photoshop) ដើម្បីកាត់ត ផ្គុំ និងលៃតម្រូវប្លង់គំនូរព្រាង (Sketch) ជាមុន ជួយឱ្យសិល្បករអាចសាកល្បងរៀបចំសមាសភាពរូបភាព និងពណ៌បានរហ័ស មុននឹងសម្រេចចិត្តគូរផ្ទាល់លើផ្ទាំងក្រណាត់។ | ដូចជាការសាកល្បងរៀបចំគ្រឿងសង្ហារិមក្នុងផ្ទះតាមកម្មវិធីទូរស័ព្ទជាមុនសិន មុននឹងសម្រេចចិត្តលើកជញ្ជូនទូឬគ្រែយកទៅដាក់កន្លែងនោះមែនទែន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
