Original Title: The source of antimicrobial proteinaceous food substance
Source: internationalscholarsjournals.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ប្រភពនៃសារធាតុប្រូតេអ៊ីនប្រឆាំងអតិសុខុមប្រាណក្នុងអាហារ

ចំណងជើងដើម៖ The source of antimicrobial proteinaceous food substance

អ្នកនិពន្ធ៖ Singh Jumi (Tamil University), Raj Vadewki (Tamil University), Vijay P. (Tamil University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2014, Frontiers of Agriculture and Food Technology

វិស័យសិក្សា៖ Food Microbiology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការខូចគុណភាពអាហារដោយសារការបំពុលពីបាក់តេរីក្នុងបរិស្ថានគឺជាបញ្ហាចម្បងដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្ស ដែលទាមទារឱ្យមានការស្វែងរកសមាសធាតុប្រឆាំងបាក់តេរីពីប្រភពធម្មជាតិដើម្បីជំនួសសារធាតុគីមីរក្សាទុកអាហារ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើការបំបែក និងវិភាគលក្ខណៈសារធាតុប្រឆាំងបាក់តេរី (BLIS) ពីបាក់តេរីដែលរកឃើញក្នុងផលិតផលទឹកដោះគោដែលមានជាតិមេ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
BLIS alone (Bacteriocin-like inhibitory substance)
ការប្រើប្រាស់សារធាតុ BLIS តែឯង
មានភាពធន់នឹងកម្តៅ (រហូតដល់ ៨០ អង្សាសេ) និងកម្រិត pH ចន្លោះពី ៣ ដល់ ១០ ព្រមទាំងអាចទប់ស្កាត់អតិសុខុមប្រាណបានទូលំទូលាយ។ ត្រូវការពេលយូរក្នុងការចម្រាញ់ និងមានសកម្មភាពទប់ស្កាត់បាក់តេរីទាបជាងបន្តិចបើប្រៀបធៀបទៅនឹងការប្រើប្រាស់រួមគ្នាជាមួយសារធាតុផ្សេង។ កាត់បន្ថយកោសិការស់រានមានជីវិតរបស់ Listeria monocytogenes ចំនួន ៣.២ log units ក្រោយរយៈពេល ២ ម៉ោង និងបង្ហាញតំបន់ហាមឃាត់ (Inhibition zone) ទំហំ ១០ ម.ម។
Nisin alone
ការប្រើប្រាស់សារធាតុ Nisin តែឯង
ជាសារធាតុរក្សាទុកអាហារដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយទីភ្នាក់ងារចំណីអាហារ និងឱសថសហរដ្ឋអាមេរិក (US-FDA) ថាមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ និងមានប្រសិទ្ធភាពលឿន។ អាចធ្វើឱ្យបាក់តេរីបង្កើតភាពធន់ (Resistance) និងអាចប៉ះពាល់ដល់រសជាតិនៃផលិតផលទឹកដោះគោប្រសិនបើប្រើច្រើន។ កាត់បន្ថយកោសិការស់រានមានជីវិតរបស់ Listeria monocytogenes ចំនួន ៣.១ log units និងបង្ហាញតំបន់ហាមឃាត់ទំហំ ១៥ ម.ម។
Combination (Nisin + BLIS)
ការប្រើប្រាស់រួមគ្នារវាង Nisin និង BLIS
ផ្តល់នូវសកម្មភាពសម្លាប់បាក់តេរីកម្រិតខ្ពស់ (Synergistic effect) និងជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការកកើតពូជបាក់តេរីដែលធន់នឹងថ្នាំ។ ទាមទារការចំណាយខ្ពស់ និងបច្ចេកទេសស្មុគស្មាញជាងមុនក្នុងការរៀបចំសមាមាត្រនៃសារធាតុទាំងពីរ។ កាត់បន្ថយកោសិការស់រានមានជីវិតបន្ថែម ២.៥ log units (សរុបមានការថយចុះយ៉ាងច្បាស់លាស់) ព្រមទាំងបង្ហាញតំបន់ហាមឃាត់ធំជាងគេរហូតដល់ ១៧ ម.ម។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ និងសារធាតុគីមីដែលមានតម្លៃថ្លៃសម្រាប់ការបំបែកប្រូតេអ៊ីន។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដោយប្រមូលគំរូពីផលិតផលឈីស (Cottage cheese) ក្នុងទីក្រុង Lucknow និងប្រើប្រាស់បាក់តេរីធ្វើតេស្តពីមជ្ឈមណ្ឌលឥណ្ឌា។ នេះមានន័យថា លក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន និងពូជអតិសុខុមប្រាណអាចមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីកម្ពុជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចេកទេសនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការយកមកអនុវត្តលើចំណីអាហារផ្អាប់ក្នុងស្រុក ដើម្បីស្វែងរកប្រភពសារធាតុការពារអាហារតាមបែបធម្មជាតិ។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

របកគំហើញនិងវិធីសាស្ត្រនៅក្នុងការសិក្សានេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យបច្ចេកវិទ្យាអាហារ និងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារនៅកម្ពុជា។

ជារួម ការប្រើប្រាស់សារធាតុប្រូតេអ៊ីនប្រឆាំងអតិសុខុមប្រាណផ្តល់នូវដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាពនិងសុវត្ថិភាព ដែលស្របតាមនិន្នាការនៃទីផ្សារកម្ពុជាដែលកំពុងងាកមករកចំណីអាហារសរីរាង្គនិងធម្មជាតិ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. ជំហានទី១៖ ការត្រៀមគំរូ និងបណ្តុះបាក់តេរី (Sample Preparation & Culturing): ប្រមូលគំរូអាហារផ្អាប់ប្រពៃណីខ្មែរ (ឧ. ជ្រក់ ឬទឹកដោះគោជូរក្នុងស្រុក) ហើយធ្វើការបំបែកបាក់តេរីដោយប្រើបច្ចេកទេស Serial dilution method លើចាន Nutrient agarMRS agar
  2. ជំហានទី២៖ ការធ្វើតេស្តសកម្មភាពប្រឆាំងអតិសុខុមប្រាណបឋម (Preliminary Screening): ប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ Disc diffusion assay ដើម្បីពិនិត្យមើលថាតើបាក់តេរីដែលផ្តាច់បាននោះ មានសមត្ថភាពបង្កើតតំបន់ហាមឃាត់ (Inhibition zone) ប្រឆាំងនឹងបាក់តេរីបង្កជំងឺ (Indicator bacteria) ដែរឬទេ។
  3. ជំហានទី៣៖ ការចម្រាញ់និងធ្វើបរិសុទ្ធកម្មប្រូតេអ៊ីន (Protein Purification): អនុវត្តការទាញយកប្រូតេអ៊ីនចេញពីវប្បធម៌រាវដោយប្រើ Ammonium sulphate precipitation (80%) និងប្រើឧបករណ៍ Dialysis មុននឹងបន្តទៅប្រើម៉ាស៊ីន HPLC ប្រសិនបើមន្ទីរពិសោធន៍មានលទ្ធភាព។
  4. ជំហានទី៤៖ ការកំណត់លក្ខណៈសកម្មភាពរបស់ BLIS (Characterization): ធ្វើតេស្តសាកល្បងភាពធន់របស់សារធាតុចម្រាញ់បាន (BLIS) ទៅនឹងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ កម្រិត pH ខុសៗគ្នា និងប្រតិកម្មជាមួយអង់ស៊ីម Proteinase K ដើម្បីបញ្ជាក់ពីលក្ខណៈសម្បត្តិប្រូតេអ៊ីនរបស់វា។
  5. ជំហានទី៥៖ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណបាក់តេរីតាមបែបម៉ូលេគុល (Molecular Identification): ធ្វើការចម្រាញ់ DNA របស់បាក់តេរីដែលល្អជាងគេ ហើយបញ្ជូនទៅធ្វើ 16S rRNA gene sequencing រួចប្រើប្រាស់ NCBI BLAST ដើម្បីកំណត់ពីអំបូរនិងប្រភេទ (Species) របស់វាឱ្យបានច្បាស់លាស់។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Bacteriocin like inhibitory substance / BLIS (សារធាតុទប់ស្កាត់ដែលមានលក្ខណៈដូចបាក់តេរីអូស៊ីន) ជាប្រូតេអ៊ីនតូចៗ ឬប៉ិបទីតដែលផលិតដោយបាក់តេរីមួយប្រភេទ ដើម្បីសម្លាប់ ឬបញ្ឈប់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរីផ្សេងទៀត ជាពិសេសពូជដែលស្រដៀងគ្នា ដើម្បីដណ្តើមទីតាំងរស់នៅនិងចំណីអាហារនៅក្នុងបរិស្ថានតែមួយ។ ដូចជាទាហានការពារស្រុកដែលបញ្ចេញអាវុធពិសេសដើម្បីកម្ចាត់សត្រូវដែលចង់ចូលមកដណ្តើមទឹកដីរបស់ខ្លួន។
High performance liquid chromatography / HPLC (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីអង្គធាតុរាវកម្រិតខ្ពស់) ជាបច្ចេកទេសមន្ទីរពិសោធន៍មួយប្រភេទដែលប្រើសម្ពាធខ្ពស់ដើម្បីបំបែក កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងវាស់បរិមាណសមាសធាតុនីមួយៗ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន) ដែលលាយឡំគ្នានៅក្នុងសូលុយស្យុងរាវ ដោយរុញវាឆ្លងកាត់បំពង់ដែលមានសារធាតុចាប់ជាប់ខុសៗគ្នា។ ដូចជាម៉ាស៊ីនរែងកាក់ដែលបែងចែកកាក់ទំហំផ្សេងៗគ្នាឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងប្រអប់រៀងៗខ្លួនបានយ៉ាងរហ័សនិងច្បាស់លាស់។
Tricine SDS-PAGE (ទ្រីស៊ីន អេសឌីអេស-ផេច) ជាវិធីសាស្ត្រអគ្គិសនី (Electrophoresis) ដែលត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងពិសេសសម្រាប់បំបែកប្រូតេអ៊ីន ឬប៉ិបទីតដែលមានទំហំម៉ាសម៉ូលេគុលតូចៗខ្លាំង (ក្រោម ៣០ kDa) ឱ្យដាច់ពីគ្នាដោយផ្អែកលើទំហំរបស់វា នៅពេលឆ្លងកាត់ជែលក្រោមចរន្តអគ្គិសនី។ ដូចជាការឱ្យមនុស្សរត់ប្រណាំងកាត់ព្រៃក្រាស់ អ្នកដែលស្គមនិងតូចជាងនឹងអាចរត់លួចចូលចន្លោះដើមឈើបានលឿននិងទៅដល់គោលដៅមុន។
Bacillus licheniformis (បាក់តេរី Bacillus licheniformis) ជាប្រភេទបាក់តេរីរាងកូនដំបង (Gram-positive) ដែលមានជាទូទៅក្នុងដីនិងបរិស្ថាន ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ថាសុវត្ថិភាពខ្ពស់ (GRAS) និងមានសមត្ថភាពផលិតអង់ស៊ីម ឬប្រូតេអ៊ីនមានប្រយោជន៍សម្រាប់បម្រើដល់ឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ។ ដូចជាកម្មកររោងចក្រដ៏ពូកែមួយរូបក្នុងធម្មជាតិ ដែលអាចផលិតសារធាតុល្អៗសម្រាប់ជួយការពារចំណីអាហារមិនឱ្យឆាប់ខូច។
Listeria monocytogenes (បាក់តេរី Listeria monocytogenes) ជាបាក់តេរីបង្កជំងឺដ៏គ្រោះថ្នាក់មួយប្រភេទដែលច្រើនមានក្នុងចំណីអាហារ (ពិសេសសាច់និងទឹកដោះគោដែលមិនបានចម្អិនឆ្អិនល្អ) ហើយវាមានលក្ខណៈពិសេសដែលអាចរស់និងលូតលាស់បានទោះបីជានៅក្នុងសីតុណ្ហភាពទាបដូចជាក្នុងទូទឹកកកក៏ដោយ។ ដូចជាចោរលួចចូលផ្ទះដែលអាចរស់រាន និងធ្វើសកម្មភាពបានយ៉ាងងាយស្រួលទោះបីជាអាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងក៏ដោយ។
Potentiated activity / Synergistic effect (សកម្មភាពជម្រុញប្រសិទ្ធភាព / សកម្មភាពសំយោគ) ជាបាតុភូតដែលការប្រើប្រាស់សារធាតុពីរឬច្រើនរួមបញ្ចូលគ្នា (ឧទាហរណ៍ នីស៊ីន និង BLIS ក្នុងបរិមាណកំណត់) ផ្តល់នូវឥទ្ធិពល ឬប្រសិទ្ធភាពទប់ស្កាត់បាក់តេរីខ្លាំងជាងការបូកបញ្ចូលគ្នានៃលទ្ធផលដែលសារធាតុនីមួយៗធ្វើបានតែឯង។ ដូចជាមនុស្សពីរនាក់ដែលម្នាក់អាចលើកបាន ៥០គីឡូ តែពេលរួមដៃគ្នា ពួកគេអាចលើកវត្ថុទម្ងន់ ១៥០គីឡូបានយ៉ាងងាយដោយសារបច្ចេកទេសសហការគ្នា។
Ammonium sulphate precipitation (ការធ្វើឱ្យកករដោយអាម៉ូញ៉ូមស៊ុលហ្វាត) ជាបច្ចេកទេសប្រើប្រាស់អំបិលអាម៉ូញ៉ូមស៊ុលហ្វាតកំហាប់ខ្ពស់ ដើម្បីទាញយកប្រូតេអ៊ីនចេញពីសូលុយស្យុងវប្បធម៌ (Salting out) ដោយធ្វើឱ្យប្រូតេអ៊ីនបាត់បង់ភាពរលាយ និងធ្លាក់ជាកករសម្រាប់យកទៅធ្វើបរិសុទ្ធកម្មបន្ត។ ដូចជាការបង់សាច់ជូរចូលក្នុងទឹកល្អក់ ដើម្បីឱ្យកំទេចកន្ទីកកផ្តុំគ្នាធ្លាក់ចុះមកបាតក្រោម ហើយយើងអាចទាញយកតែផ្នែកដែលយើងត្រូវការ។
Nisin (នីស៊ីន) ជាពពួក Bacteriocin ដែលផលិតដោយបាក់តេរី Lactococcus lactis ហើយត្រូវបានគេទទួលស្គាល់និងប្រើប្រាស់ជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្មទូទាំងពិភពលោក (US-FDA អនុម័ត) ដើម្បីធ្វើជាសារធាតុរក្សាទុកចំណីអាហារតាមបែបជីវសាស្ត្រប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ ដូចជាអង្គរក្សការពារចំណីអាហារតាមបែបធម្មជាតិដ៏ល្បីល្បាញ ដែលគេនិយមប្រើដើម្បីឱ្យអាហារទុកបានយូរដោយមិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដែលមានគ្រោះថ្នាក់។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖