បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការថយចុះគុណភាពក្រដាសនៅពេលកែច្នៃឡើងវិញ ដោយផ្តោតលើទំនាក់ទំនងរវាងការផ្លាស់ប្តូរដង់ស៊ីតេជាក់ស្តែង និងលក្ខណៈមេកានិចនិងរូបវន្តរបស់សន្លឹកក្រដាសកែច្នៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានវាយតម្លៃសន្លឹកក្រដាសដែលធ្វើពីសរសៃឈើទន់ (Softwood bleached kraft pulp) តាមរយៈការកែច្នៃឡើងវិញច្រើនដង ដើម្បីវាស់ស្ទង់ការផ្លាស់ប្តូរដង់ស៊ីតេ កម្លាំងមេកានិច និងលក្ខណៈរូបវន្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Never-recycled handsheets (R0) ការប្រើប្រាស់សន្លឹកក្រដាសដែលមិនធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការកែច្នៃ (R0) |
មានកម្លាំងមេកានិចខ្ពស់បំផុត (កម្លាំងទាញ និងភាពធន់នឹងការបត់) ដង់ស៊ីតេជាក់ស្តែងខ្ពស់ និងសមត្ថភាពផ្ទុកទឹករបស់សរសៃ (WRV) ល្អបំផុត។ | ត្រូវការវត្ថុធាតុដើមថ្មីទាំងស្រុង ដែលមានតម្លៃថ្លៃ និងមិនជួយដល់បរិស្ថានក្នុងការកាត់បន្ថយសំណល់។ | កម្លាំងទាញ (Tensile index) ទទួលបាន ៤៥.៩៥ Nm/g និងភាពធន់នឹងការបត់ (Folding endurance) ១៥៤ ដង។ |
| Recycled 1-2 times (R1-R2) ការកែច្នៃឡើងវិញពី ១ ទៅ ២ ដង (R1-R2) |
នៅរក្សាបានកម្លាំងមេកានិច និងភាពស្រអាប់ក្នុងកម្រិតអាចទទួលយកបាន ព្រមទាំងមានការកើនឡើងនូវពន្លឺក្រដាស (Brightness) ដោយមិនចាំបាច់ប្រើសារធាតុគីមី។ | មានការបាត់បង់ម៉ាសក្រដាស និងការធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួចនៃភាពបត់បែនរបស់សរសៃក្រដាស។ | នៅរក្សាកម្លាំងទាញបានចន្លោះពី ៣២ ទៅ ៣៣ Nm/g ប៉ុន្តែភាពធន់នឹងការបត់ធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ១៦-៤៦ ដង។ |
| Recycled 3-4 times (R3-R4) ការកែច្នៃឡើងវិញពី ៣ ទៅ ៤ ដង (R3-R4) |
ប្រើប្រាស់សំណល់ក្រដាសឡើងវិញបានច្រើនដងបំផុត ដែលជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ឈើថ្មីយ៉ាងសកម្ម។ | ដង់ស៊ីតេក្រដាសធ្លាក់ចុះខ្លាំង សរសៃក្រដាសបាត់បង់សរសៃតូចៗខាងក្រៅ (External fibrils) ធ្វើឱ្យសមត្ថភាពតភ្ជាប់គ្នាខ្សោយ និងងាយរហែក។ | ភាពធន់នឹងការបត់ធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកមកត្រឹម ៩-១៣ ដង ដែលទាមទារឱ្យមានការព្យាបាលបន្ថែមទើបអាចប្រើប្រាស់បាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការធ្វើតេស្តក្រដាស និងវាយតម្លៃលក្ខណៈរូបវន្តសរសៃ ព្រមទាំងបរិស្ថានត្រួតពិនិត្យសីតុណ្ហភាពតឹងរ៉ឹង។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់តែសរសៃក្រដាសប្រភេទ Softwood bleached kraft pulp សុទ្ធ និងអនុវត្តក្នុងលក្ខខណ្ឌមន្ទីរពិសោធន៍នៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ដោយមិនប្រើសារធាតុគីមីបន្ថែម។ នៅក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា សំណល់ក្រដាសតែងតែមានលាយឡំគ្នាច្រើនប្រភេទ (Mixed papers) និងមានភាពកខ្វក់ ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលអនុវត្តជាក់ស្តែងអាចខុសគ្នាពីតួលេខក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នេះ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាផ្តល់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏ល្អដើម្បីយល់ពីដែនកំណត់នៃការកែច្នៃក្រដាសសុទ្ធ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃក្រដាស និងផលិតសម្ភារៈវេចខ្ចប់នៅកម្ពុជា ដើម្បីត្រួតពិនិត្យគុណភាពផលិតផលឱ្យកាន់តែប្រសើរ។
ជារួម ការអនុវត្តតាមលទ្ធផលនេះជួយសហគ្រាសក្នុងស្រុកសន្សំសំចៃចំណាយលើសារធាតុគីមី និងរក្សាបាននូវស្តង់ដារគុណភាព និងភាពធន់សម្រាប់ផលិតផលក្រដាសកែច្នៃ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Apparent density (ដង់ស៊ីតេជាក់ស្តែង) | គឺជាម៉ាសក្នុងមួយឯកតាមាត្រនៃសន្លឹកក្រដាស ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃការញាត់ណែននៃសរសៃក្រដាសចូលគ្នា។ នៅក្នុងក្រដាសកែច្នៃ ដង់ស៊ីតេនេះច្រើនតែថយចុះដោយសារសរសៃក្រដាសបាត់បង់ភាពបត់បែន និងបង្កើតឱ្យមានចន្លោះប្រហោងខ្យល់ច្រើន។ | ដូចជាការញាត់សំឡីចូលក្នុងដប បើអ្នកញាត់វាណែនល្អ វាមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់ តែបើអ្នកគ្រាន់តែដាក់វាចូលធូរៗ វាមានដង់ស៊ីតេទាប និងមានចន្លោះខ្យល់ច្រើន។ |
| Handsheets (សន្លឹកក្រដាសពិសោធន៍ / សន្លឹកក្រដាសធ្វើដោយដៃ) | គឺជាសន្លឹកក្រដាសរាងជារង្វង់តាមស្តង់ដារ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដោយប្រើពុម្ពពិសេស ដើម្បីយកទៅធ្វើតេស្តសាកល្បងលក្ខណៈរូបវន្ត និងមេកានិចនៃសរសៃក្រដាស មុននឹងផលិតជាទ្រង់ទ្រាយធំ។ | ដូចជាការដុតនំខេកតូចៗតាមពុម្ពគំរូនៅក្នុងផ្ទះបាយ ដើម្បីភ្លក់រសជាតិនិងពិនិត្យគុណភាពម្សៅ មុននឹងសម្រេចចិត្តយកទៅដុតជានំធំនៅក្នុងរោងចក្រ។ |
| Softwood bleached kraft pulp (ម្សៅសរសៃឈើទន់ធ្វើឱ្យសតាមវិធី Kraft) | គឺជាម្សៅក្រដាសដែលផលិតចេញពីប្រភេទដើមឈើទន់ (ដូចជាស្រល់) តាមរយៈដំណើរការគីមី Kraft ហើយត្រូវបានធ្វើឱ្យមានពណ៌ស។ សរសៃឈើទន់មានលក្ខណៈវែងៗ ដែលផ្តល់នូវកម្លាំងនិងភាពស្វិតខ្ពស់ដល់ក្រដាស។ | ដូចជាការជ្រើសរើសសរសៃអំបោះវែងៗនិងស្វិតល្អពណ៌ស ដើម្បីយកមកត្បាញជាក្រណាត់ដ៏រឹងមាំដែលពិបាកនឹងហែកដាច់។ |
| Water retention value / WRV (តម្លៃសមត្ថភាពរក្សាទឹក) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីបរិមាណទឹកដែលសរសៃម្សៅក្រដាសអាចផ្ទុក ឬស្រូបយកបាន។ តម្លៃ WRV ខ្ពស់បញ្ជាក់ថាសរសៃក្រដាសងាយហើម មានភាពបត់បែនល្អ និងងាយស្រួលភ្ជាប់គ្នាឱ្យទៅជាសន្លឹកក្រដាសដ៏រឹងមាំ។ | ដូចជាអេប៉ុងលាងចានដែលនៅថ្មី វាអាចបឺតទឹកបានច្រើន និងទន់ល្អ ចំណែកឯអេប៉ុងចាស់ (សរសៃក្រដាសកែច្នៃច្រើនដង) បឺតទឹកបានតិច និងមានសភាពរឹងមិនងាយបត់បែន។ |
| Folding endurance (ភាពធន់នឹងការបត់កាច់) | គឺជាចំនួនដងដែលសន្លឹកក្រដាសអាចត្រូវបានគេបត់ចុះបត់ឡើងក្រោមគំនាបទាញ មុនពេលវាដាច់រហែក។ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពស្វិត និងភាពធន់របស់ក្រដាសចំពោះកម្លាំងបត់ជាបន្តបន្ទាប់។ | ដូចជាការយកបន្ទាត់ជ័រមកបត់ចុះបត់ឡើង បើវាត្រូវចំណាយពេលយូរទើបបាក់ មានន័យថាវាមានភាពធន់នឹងការបត់កាច់ខ្ពស់។ |
| Modulus of elasticity (ម៉ូឌុលនៃភាពយឺត) | ជារង្វាស់នៃភាពរឹង (Stiffness) របស់ក្រដាស ឬការប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលរូបរាងនៅពេលមានកម្លាំងសង្កត់ ឬទាញពីខាងក្រៅ។ | ដូចជាការពត់បន្ទះឈើប្រៀបធៀបនឹងការពត់បន្ទះកៅស៊ូ បន្ទះឈើពិបាកពត់ជាង ព្រោះវាមានម៉ូឌុលនៃភាពយឺតខ្ពស់ជាង។ |
| Tensile index (សន្ទស្សន៍កម្លាំងទាញ) | គឺជាកម្លាំងទាញដែលក្រដាសអាចទ្រាំទ្របានមុនពេលរហែក ចែកនឹងម៉ាសក្នុងមួយឯកតាផ្ទៃរបស់វា។ នេះជាការវាស់ស្ទង់កម្លាំងក្រដាសដោយមិនគិតពីកម្រាស់ឬទម្ងន់នៃក្រដាសនោះឡើយ។ | ដូចជាទំហំនៃកម្លាំងទាញព្រ័ត្រដែលខ្សែព្រ័ត្រមួយខ្សែអាចទ្រាំទ្របានដោយមិនដាច់ នៅពេលមនុស្សទាញពីសងខាង។ |
| External fibrils (សរសៃឆ្មារៗផ្នែកខាងក្រៅ) | គឺជារចនាសម្ព័ន្ធសរសៃតូចៗដូចសរសៃសក់ ដែលដុះ ឬរបើកចេញពីផ្ទៃខាងក្រៅនៃសរសៃសែលុយឡូស។ សរសៃឆ្មារៗទាំងនេះមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតចំណងស្អិតរវាងសរសៃក្រដាសឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ | ដូចជារោមតូចៗនៅលើផ្លែស្វិត (Velcro) ដែលជួយឱ្យវាស្អិតជាប់គ្នាយ៉ាងណែននៅពេលដែលវាប៉ះគ្នា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
