បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះផ្តោតលើការកែលម្អការវាស់ស្ទង់កម្រិតស្របគ្នា (Agreement measurement) រវាងអ្នកវាយតម្លៃពីរដោយប្រើខ្នាតនាមតាមរយៈស្ថិតិកាប៉ារបស់ Cohen (Cohen's kappa) ពិសេសលើការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានបង្កើតសមីការថ្មីសម្រាប់ធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម និងបានយកទៅអនុវត្តលើទិន្នន័យគ្លីនិកជាក់ស្តែងនៃការធ្វើតេស្តរកជំងឺរបេង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Proposed Kappa Hypothesis Testing (based on π11) ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្មកាប៉ាដែលបានស្នើឡើង (ផ្អែកលើ π11) |
ផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់កម្រិតស្របគ្នាដោយប្រើក្រាហ្វ និងធ្វើតេស្តថាតើតម្លៃ Kappa ធំជាងតម្លៃដែលបានកំណត់ជាមុន (ឧទាហរណ៍ 0.80) ឬអត់។ | ត្រូវការការគណនាស្មុគស្មាញបន្តិចក្នុងការកំណត់តំបន់បដិសេធ (critical region) ផ្អែកលើតម្លៃប្រូបាប៊ីលីតេដែលបានផ្តល់ឱ្យ។ | បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា κC ≥ 0.80 ជាមួយនឹងកម្រិត z = 15.19 ដែលបង្ហាញពីការស្របគ្នាខ្លាំង។ |
| Standard Mantoux Test តេស្តស្បែកស្តង់ដារ Mantoux (សម្រាប់ជំងឺរបេង) |
ជាតេស្តស្តង់ដារដែលមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ និងត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសកលសម្រាប់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺរបេង។ | ត្រូវការបុគ្គលិកពេទ្យជំនាញ សឺរ៉ាំង ម្ជុល និងសូលុយស្យុងរៀបចំថ្មីៗ ដែលបង្កការលំបាកសម្រាប់តំបន់ដាច់ស្រយាល។ | ត្រូវបានប្រើជាគោល (baseline) ដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាព និងកម្រិតស្របគ្នានៃតេស្ត Tine ថ្មី។ |
| Tine Test តេស្តស្បែក Tine (ឧបករណ៍ថ្មី) |
ងាយស្រួលប្រើ មិនត្រូវការម្ជុលចាក់ អាចទុកបានយូរ និងមិនតម្រូវឱ្យមានបុគ្គលិកពេទ្យជំនាញក្នុងការអនុវត្ត។ | ត្រូវការពឹងផ្អែកលើការផ្ទៀងផ្ទាត់កម្រិតស្របគ្នាជាមួយតេស្តស្តង់ដារជាមុន ទើបអាចយកទៅប្រើប្រាស់ផ្លូវការបាន។ | បង្ហាញកម្រិតស្របគ្នាខ្ពស់បំផុតជាមួយតេស្ត Mantoux ដែលបញ្ជាក់ថាអាចប្រើប្រាស់ជំនួសបាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្ថិតិនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានកុំព្យូទ័រធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិ កម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យ និងទិន្នន័យប្រៀបធៀបជាក់ស្តែង។ ចំពោះការធ្វើតេស្តវេជ្ជសាស្ត្រ តេស្ត Tine ចំណាយធនធានតិចជាងតេស្ត Mantoux។
ទិន្នន័យដែលប្រើក្នុងការសិក្សានេះ គឺជាទិន្នន័យចាស់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦២ ដែលប្រមូលបានពីអ្នកជំងឺ ១៣២២ នាក់នៅមន្ទីរពេទ្យ Missouri State Sanatorium សហរដ្ឋអាមេរិក។ ទោះបីជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិមានលក្ខណៈទូទៅក្តី ប៉ុន្តែទម្រង់នៃការរាតត្បាតមេរោគ Mycobacterium tuberculosis និងសេណារីយ៉ូគ្លីនិកនៅប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នអាចមានភាពខុសគ្នា ដែលទាមទារឱ្យមានការសាកល្បងលើទិន្នន័យក្នុងស្រុក។
វិធីសាស្ត្រស្ថិតិនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសក្នុងការវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃឧបករណ៍ធ្វើតេស្តវេជ្ជសាស្ត្រថ្មីៗដែលមានតម្លៃថោក និងងាយស្រួលប្រើ។
ជារួម ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រស្ថិតិនេះនឹងជួយពន្លឿនការអនុម័តប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្ត្រថ្មីៗដែលសមស្របនឹងធនធានមានកម្រិត និងជួយលើកកម្ពស់សុខភាពសាធារណៈនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cohen's kappa statistic (ស្ថិតិកាប៉ារបស់ Cohen) | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតនៃភាពស្របគ្នា (agreement) រវាងអ្នកវាយតម្លៃពីរនាក់ (raters) ដោយដកចេញនូវភាពស្របគ្នាដែលអាចកើតឡើងដោយចៃដន្យ។ វាមានតម្លៃចន្លោះពី -១ ដល់ ១។ | ដូចជាការដាក់ពិន្ទុឲ្យសិស្សពីរនាក់ដែលឆ្លើយត្រូវដូចគ្នា ដោយយើងពិនិត្យមើលថាតើពួកគេពិតជាចេះដូចគ្នា ឬគ្រាន់តែទាយត្រូវដូចគ្នាដោយចៃដន្យ។ |
| nominal scale (ខ្នាតនាម) | ប្រភេទនៃទិន្នន័យចំណាត់ថ្នាក់ដែលមិនមានលំដាប់លំដោយរៀបចំមុនក្រោយ ឧទាហរណ៍ដូចជា ការបែងចែកប្រភេទជា វិជ្ជមាន/អវិជ្ជមាន ឬ ឈឺ/ជា។ | ដូចជាការបែងចែកផ្លែឈើជា ផ្លែប៉ោម និង ផ្លែក្រូច ដែលមិនមានមួយណាធំជាង ឬមានតម្លៃខ្ពស់ជាងមួយណានោះទេ គ្រាន់តែជាប្រភេទខុសគ្នា។ |
| hypothesis testing (ការធ្វើតេស្តសម្មតិកម្ម) | ដំណើរការក្នុងស្ថិតិវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់ទិន្នន័យគំរូដើម្បីធ្វើការសម្រេចចិត្តបដិសេធ ឬទទួលយកការសន្មត់ណាមួយ (សម្មតិកម្មសូន្យ H0 និងសម្មតិកម្មជំនួស H1)។ | ដូចជាការកាត់ក្តីនៅក្នុងតុលាការ ដែលយើងសន្មតថាជនជាប់ចោទគ្មានកំហុស រហូតទាល់តែមានភស្តុតាង (ទិន្នន័យ) គ្រប់គ្រាន់បញ្ជាក់ថាគាត់ពិតជាមានកំហុសមែន។ |
| proportion of rater pairs exhibiting agreement (សមាមាត្រនៃកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់អ្នកវាយតម្លៃ) | ភាគរយ ឬប្រូបាប៊ីលីតេសរុបដែលអ្នកវាយតម្លៃទាំងពីរផ្តល់ចំណាត់ថ្នាក់ដូចគ្នា (ឧទាហរណ៍ ទាំងពីរឲ្យ "វិជ្ជមាន" ព្រមគ្នា) តំណាងដោយនិមិត្តសញ្ញា θo។ | បើគ្រូពេទ្យពីរនាក់ពិនិត្យអ្នកជំងឺ ១០០ នាក់ ហើយអ្នកទាំងពីរយល់ស្របគ្នាលើលទ្ធផលអ្នកជំងឺ ៩៤ នាក់ នោះសមាមាត្រនៃកិច្ចព្រមព្រៀងគឺ ៩៤%។ |
| Mantoux test (តេស្តម៉ង់តូ) | តេស្តស្តង់ដារសម្រាប់រកមេរោគជំងឺរបេង ដោយចាក់បញ្ចូលប្រូតេអ៊ីនមេរោគ (purified protein derivative) ទៅក្នុងស្បែក ហើយរង់ចាំមើលប្រតិកម្មហើមបន្ទាប់ពី ៤៨ ទៅ ៧២ ម៉ោង។ | ដូចជាការយកសត្រូវក្លែងក្លាយ (មេរោគអសកម្ម) ទៅញុះញង់ទាហានការពាររាងកាយ បើកោសិកាធ្លាប់ស្គាល់មេរោគនេះពីមុនមក វានឹងប្រមូលផ្តុំគ្នាធ្វើឲ្យស្បែកឡើងហើម។ |
| tine test (តេស្ត Tine) | តេស្តរកជំងឺរបេងមួយប្រភេទទៀតដែលប្រើឧបករណ៍ផ្លាស្ទិកមានម្ជុលដែកតូចៗ៤ ដែលមានជ្រលក់ថ្នាំរួចជាស្រេច សម្រាប់ចុចលើស្បែក ដែលងាយស្រួល លឿន និងមិនត្រូវការម្ជុលចាក់បញ្ចូល។ | ដូចជាត្រាដែលមានទឹកខ្មៅស្រាប់ គ្រាន់តែចុចផ្ទាល់លើក្រដាស (ស្បែក) មិនបាច់ចំណាយពេលបឺតថ្នាំបញ្ចូលស៊ីរ៉ាំងនោះទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
