បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយលើបញ្ហាស្មុគស្មាញក្នុងការប្រើប្រាស់កូដផ្ទេរវិទ្យុសកម្ម MODTRAN-4 ដោយផ្ទាល់ សម្រាប់ការវិភាគភាពរសើបនៃឧបករណ៍សេនស័រអុបទិក និងហាយពើស្ប៉ិចត្រាល់ (Hyperspectral) នៅក្នុងការអង្កេតពីចម្ងាយ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព និងអនុវត្តចំណុចប្រទាក់ក្រាហ្វិក MODO ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ដំណើរការក្លែងធ្វើរបស់ MODTRAN-4 ដោយផ្តោតលើការបង្កើតលំហូរការងារស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់ការវិភាគភាពរសើប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Low Resolution MODTRAN Simulation ការក្លែងធ្វើ MODTRAN កម្រិតគុណភាពទាប |
មានល្បឿនលឿនបំផុត (ចំណាយពេលត្រឹមតែ ៤ វិនាទី) ស័ក្តិសមសម្រាប់ការសាកល្បងរហ័ស។ | មិនសូវមានភាពសុក្រឹត មានគម្លាតខ្លាំងធៀបនឹងវិធីសាស្ត្រកម្រិតខ្ពស់ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលបរិយាកាសមានការស្រូបពន្លឺខ្លាំង (Absorption features)។ | ចំណាយពេលត្រឹមតែ ៤ វិនាទី ក្នុងម៉ាស៊ីនទំហំ 1.5 GHz។ |
| High Resolution with DISORT Multiple Scattering ការក្លែងធ្វើកម្រិតខ្ពស់ជាមួយក្បួនដោះស្រាយ DISORT |
ផ្តល់ភាពសុក្រឹតខ្ពស់ជាងកម្រិតទាប ដោយរួមបញ្ចូលការគណនាការខ្ចាត់ខ្ចាយពន្លឺច្រើនដង និងប្រើពេលសមរម្យ។ | យឺតជាងការកំណត់កម្រិតទាប និងនៅតែមានគម្លាតប្រហែល ៥% នៅក្នុងករណីស្តង់ដារ ធៀបនឹងការគណនាបែប Correlated-k។ | ចំណាយពេលប្រមាណ ៥ នាទី និងមានគម្លាតកំហុសរហូតដល់ ៥%។ |
| High Resolution with DISORT and Correlated-k ការក្លែងធ្វើកម្រិតខ្ពស់ជាមួយនឹង DISORT និង Correlated-k |
មានភាពសុក្រឹតខ្ពស់បំផុត និងត្រូវបានចាត់ទុកជាកម្រិតគោល (Baseline) សម្រាប់ការក្លែងធ្វើរ៉ាដ្យង់នៅសេនស័រ។ | ចំណាយពេលយូរខ្លាំងមែនទែន ដែលមិនត្រូវបានណែនាំឱ្យប្រើប្រាស់សម្រាប់ការងារវិភាគប្រចាំថ្ងៃឡើយ។ | ប្រើពេលពី ៣ ទៅ ៤ ម៉ោង សម្រាប់ដំណើរការ និងត្រូវបានយកជាខ្នាតគោលវាស់ស្ទង់ភាពសុក្រឹត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការក្លែងធ្វើនេះទាមទារផ្នែករឹងកុំព្យូទ័រល្មម ប៉ុន្តែទាមទារកម្មវិធីជំនាញជាក់លាក់ និងទិន្នន័យបណ្ណាល័យស្ប៉ិច (Spectral libraries) ដែលមានភាពស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះផ្តោតលើការក្លែងធ្វើកុំព្យូទ័រ ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យសេនស័រ (APEX, AVIRIS, CHRIS Proba) និងស្ថានភាពបរិយាកាសស្តង់ដារនៅតំបន់អឺរ៉ុប និងអាមេរិក ដូចជាបរិស្ថានតំបន់ភ្នំអាល់ (Alpine)។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាតំបន់ត្រូពិចមានសំណើមខ្ពស់ និងស្រទាប់អ័ព្ទ (Aerosols) ខុសគ្នា ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យបរិយាកាសស្តង់ដារទាំងនេះដោយមិនបានកែតម្រូវ អាចនាំឱ្យមានគម្លាតកំហុសក្នុងការសិក្សា។
វិធីសាស្ត្រនៅក្នុងឯកសារនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្ត និងការស្រាវជ្រាវផ្នែកតេឡេស្កុប (Remote Sensing) នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រសិនបើត្រូវបានកែតម្រូវត្រឹមត្រូវ។
សរុបមក ការប្រើប្រាស់ចំណុចប្រទាក់ MODO ជាមួយ MODTRAN នឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជា ក្នុងការកែច្នៃទិន្នន័យផ្កាយរណបប្រកបដោយភាពច្បាស់លាស់ សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| MODTRAN | កូដកុំព្យូទ័រផ្ទេរវិទ្យុសកម្មដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាស្តង់ដារសម្រាប់ក្លែងធ្វើពីរបៀបដែលពន្លឺធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បរិយាកាសផែនដី និងការរងការស្រូប ឬខ្ចាត់ខ្ចាយដោយឧស្ម័ននិងអ័ព្ទ។ | ដូចជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រព្យាករណ៍ថា តើពន្លឺព្រះអាទិត្យនឹងត្រូវបាត់បង់ប៉ុន្មានភាគរយពេលឆ្លងកាត់ពពក ឬផ្សែង មុននឹងទៅដល់កាមេរ៉ាផ្កាយរណប។ |
| At-sensor radiance | បរិមាណថាមពលពន្លឺសរុបដែលវាស់វែងបានដោយផ្ទាល់នៅត្រង់ឧបករណ៍សេនស័រ (ដូចជាកាមេរ៉ាលើផ្កាយរណប) បន្ទាប់ពីពន្លឺនោះបានចាំងផ្លាតពីផ្ទៃផែនដី ហើយធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បរិយាកាសត្រលប់ទៅទីអវកាសវិញ។ | ដូចជាពន្លឺសរុបដែលចូលមកដល់ឡេនកាមេរ៉ាទូរស័ព្ទរបស់អ្នក ពេលអ្នកថតរូបទេសភាព ដែលវារួមបញ្ចូលទាំងពន្លឺពីវត្ថុផ្ទាល់ និងពន្លឺចាំងពីអ័ព្ទជុំវិញនោះ។ |
| Imaging spectrometer | ឧបករណ៍ថតរូបភាពសេនស័រដែលអាចចាប់យកទិន្នន័យពន្លឺជាច្រើនប្រេកង់ (រាប់រយរលកពន្លឺតូចៗ) ក្នុងពេលតែមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគេវិភាគរកធាតុផ្សំរូបវន្ត ឬគីមីរបស់វត្ថុគោលដៅបានយ៉ាងល្អិតល្អន់។ | ដូចជាកាមេរ៉ាវេទមន្តដែលអាចបំបែកពន្លឺទៅជា១០០ពណ៌ផ្សេងគ្នា ដើម្បីមើលឱ្យដឹងច្បាស់ថាវត្ថុមួយធ្វើពីអ្វី មិនមែនគ្រាន់តែឃើញរាងរៅខាងក្រៅនោះទេ។ |
| Radiative transfer code | ក្បួនដោះស្រាយគណិតវិទ្យាក្នុងកុំព្យូទ័រ ដែលគណនាពីការផ្ទេរថាមពលអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច (ពន្លឺ) ក្នុងទម្រង់ជាការស្រូបយក ការបញ្ចេញ និងការខ្ចាត់ខ្ចាយ ពេលវាធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់មជ្ឈដ្ឋានណាមួយ។ | ដូចជារូបមន្តគណនាទំហំរលកសមុទ្រ ដោយគិតគូរពីកម្លាំងដែលរលកបោកបក់កាត់ផ្ទាំងថ្ម និងកោះនានាមុននឹងមកដល់ច្រាំង។ |
| DISORT | ក្បួនដោះស្រាយកម្រិតខ្ពស់មួយនៅក្នុងកម្មវិធី MODTRAN ដែលប្រើសម្រាប់គណនាការខ្ចាត់ខ្ចាយពន្លឺច្រើនដង (Multiple scattering) នៅក្នុងបរិយាកាស ដើម្បីផ្តល់នូវភាពសុក្រឹតខ្ពស់ជាងវិធីសាស្ត្រធម្មតា។ | ដូចជាការគណនាមិនត្រឹមតែពន្លឺដែលចាំងផ្ទាល់ពីកញ្ចក់មួយប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងគិតគូរពីពន្លឺដែលចាំងឆ្លុះចុះឡើងរវាងកញ្ចក់ជាច្រើនសន្លឹកជាន់គ្នាផងដែរ។ |
| Correlated-k approach | វិធីសាស្ត្រគណនាកម្រិតខ្ពស់បំផុត និងប្រើពេលយូរក្នុងការក្លែងធ្វើម៉ូដែល ដែលជួយដោះស្រាយបញ្ហាគម្លាតនៃការស្រូបយកពន្លឺដោយឧស្ម័ននៅក្នុងបរិយាកាស ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលរ៉ាដ្យង់សុក្រឹតឥតខ្ចោះ។ | ដូចជាការពិនិត្យមើល និងរាប់គ្រាប់ខ្សាច់ម្តងមួយគ្រាប់ៗដោយអត់ធ្មត់ ដើម្បីធានាថាទម្ងន់ខ្សាច់សរុបគឺត្រឹមត្រូវ១០០% ជំនួសឱ្យការថ្លឹងជាដុំ។ |
| Atmospheric BRDF | ឥទ្ធិពលដែលបរិមាណពន្លឺចាំងផ្លាត និងខ្ចាត់ខ្ចាយក្នុងបរិយាកាស មានការប្រែប្រួលអាស្រ័យទៅលើមុំនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលជះមក និងមុំដែលសេនស័រកំពុងសង្កេតមើលទីតាំងនោះ។ | ដូចជាពេលយើងមើលផ្ទៃទឹកបឹង ពេលឈរមើលពីលើត្រង់ឃើញថ្លាដល់បាត តែពេលឱនមើលបញ្ឆិតពីចម្ងាយ បែរជាឃើញពន្លឺព្រះអាទិត្យចាំងផ្លាតចូលភ្នែកទៅវិញ។ |
| tape5 | ទម្រង់ឯកសារអត្ថបទ (Text file) ប្រភេទ ASCII ដែលមានទម្រង់រឹងតឹង (rigidly formatted) ប្រើសម្រាប់ផ្ទុកទិន្នន័យកំណត់ប៉ារ៉ាម៉ែត្របញ្ចូល (Input) ទៅក្នុងកម្មវិធី MODTRAN ដើម្បីឱ្យវាដំណើរការគណនា។ | ដូចជាទម្រង់បំពេញឯកសាររដ្ឋបាល ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកសរសេរអក្សរ និងលេខដាក់ក្នុងប្រអប់នីមួយៗឱ្យបានត្រឹមត្រូវ បើខុសតែមួយប្រអប់ ម៉ាស៊ីននឹងអានឯកសារនោះមិនដឹងឡើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
