បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហាប្រឈមក្នុងការទាញយកសីតុណ្ហភាពផ្ទៃផែនដីពីលំហអាកាស ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យឆានែលទោលនៃរលកអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដមធ្យម (Mid-wave infrared) ដែលមានភាពស្មុគស្មាញដោយសារការស្រូបយកបរិយាកាស និងការកំណត់កម្រិតបញ្ចេញរស្មី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ម៉ូដែលផ្ទេរវិទ្យុសកម្មរួមជាមួយនឹងទិន្នន័យអាកាសធាតុនិងកម្រិតបញ្ចេញរស្មី ដើម្បីគណនាសីតុណ្ហភាពផ្ទៃផែនដីដោយផ្អែកលើទិន្នន័យឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាពីលើអាកាស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Single-channel MWIR Retrieval (MODTRAN) ការទាញយកសីតុណ្ហភាពតាមរយៈឆានែលទោល MWIR (ប្រើម៉ូដែល MODTRAN) |
ងាយស្រួលក្នុងការទាញយកទិន្នន័យពីឆានែលទោល ដោយមិនសូវរងឥទ្ធិពលពីកំហុសនៃការកំណត់កម្រិតបញ្ចេញរស្មី (emissivity) បើប្រៀបធៀបនឹងកម្រិត TIR។ វាអាចប្រើប្រាស់បានជាមួយទិន្នន័យដែលមានស្រាប់។ | ទាមទារការកាត់កងកាំរស្មីព្រះអាទិត្យ (solar components) ចេញពីទិន្នន័យវាស់វែង ដែលមានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ និងពឹងផ្អែកខ្លាំងលើភាពត្រឹមត្រូវនៃទិន្នន័យទម្រង់បរិយាកាស NCEP ។ | ផ្តល់ការប៉ាន់ស្មានដែលមានតម្លៃខ្ពស់ជាងរង្វាស់ជាក់ស្តែង (in-situ) ចំនួន ១,៨ K និងទាបជាងផលិតផល MASTER L2 ចំនួន ៤,៦ K ជាមធ្យម។ |
| MASTER L2 TIR Retrieval (TES algorithm) ការទាញយកសីតុណ្ហភាព MASTER L2 TIR (ប្រើក្បួនដោះស្រាយ TES) |
ប្រើប្រាស់ឆានែលកម្ដៅអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (TIR) ច្រើនដែលអាចបំបែកសីតុណ្ហភាព និងការបញ្ចេញរស្មីបានច្បាស់លាស់ ហើយត្រូវបានធ្វើសាកល្បងនិងទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ | អាចមានបញ្ហានៅពេលមានសំណើមបរិយាកាសខ្ពស់ ហើយនៅក្នុងឯកសារនេះ វាមិនបានកែតម្រូវភាពខុសគ្នានៃកាំរស្មីសរុបរវាងម៉ូដែល និងការសង្កេតកំឡុងពេលកែតម្រូវបរិយាកាសនោះទេ។ | មានតម្លៃទាបជាងរង្វាស់ជាក់ស្តែងត្រឹមតែ ០,៧ K ប៉ុន្តែមានគម្លាតធំជាង (ស្តង់ដារលំអៀង ១១,៩៧) នៅក្នុងតំបន់វាលខ្សាច់បើប្រៀបធៀបជាមួយម៉ូដែល MODTRAN ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់លម្អិតពីតម្លៃឬធនធានកុំព្យូទ័រទេ ប៉ុន្តែការដំណើរការម៉ូដែលផ្ទេរវិទ្យុសកម្មតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកទេស និងទិន្នន័យធំៗគួរគួរសម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ Salton Sea និង Algodones Dunes ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ដែលភាគច្រើនជាតំបន់វាលខ្សាច់ សមុទ្របិទជិត និងដីកសិកម្ម ព្រមទាំងមានទិន្នន័យវាស់វែងផ្ទាល់ (in-situ validation) តែមួយចំណុចគត់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកម៉ូដែលនេះមកអនុវត្តផ្ទាល់អាចនឹងជួបប្រទះភាពលម្អៀង ដោយសារកម្ពុជាជាតំបន់ត្រូពិចដែលមានសំណើមខ្ពស់ គម្របព្រៃឈើក្រាស់ និងពពកច្រើន ដែលកត្តាទាំងនេះធ្វើឲ្យការគណនាបរិយាកាសមានការប្រែប្រួលខ្លាំង។
ទោះបីជាបរិបទភូមិសាស្ត្រនិងអាកាសធាតុខុសគ្នាក៏ដោយ វិធីសាស្ត្រទាញយកសីតុណ្ហភាពពីឆានែលទោល MWIR នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកកែច្នៃប្រើប្រាស់សម្រាប់តាមដានបម្រែបម្រួលបរិស្ថាននៅកម្ពុជា។
ការកែសម្រួលម៉ូដែលនេះដោយបញ្ចូលទិន្នន័យអាកាសធាតុជាក់ស្តែងក្នុងស្រុក (Local atmospheric profiles) នឹងផ្ដល់លទ្ធភាពឲ្យស្ថាប័នស្រាវជ្រាវនៅកម្ពុជាអាចតាមដានបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិបានកាន់តែប្រសើរ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Mid-wave infrared (MWIR) | ជាចន្លោះរលកនៃកាំរស្មីអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (ចន្លោះប្រវែងរលក ៣ ទៅ ៥ មីក្រូម៉ែត្រ) ដែលផ្ទុកទាំងថាមពលកម្ដៅដែលភាយចេញពីផ្ទៃផែនដី និងចំណាំងផ្លាតនៃពន្លឺព្រះអាទិត្យ ធ្វើឱ្យការទាញយកសីតុណ្ហភាពពីទិន្នន័យនេះមានការស្មុគស្មាញព្រោះត្រូវកាត់កងកាំរស្មីព្រះអាទិត្យចេញ។ | ដូចជាកាមេរ៉ាដែលចាប់យកទាំងពន្លឺថ្ងៃដែលចាំងផ្លាត និងកម្ដៅដែលភាយចេញពីរាងកាយរបស់យើងចូលគ្នាក្នុងរូបភាពតែមួយ។ |
| Radiative Transfer Model | ជាម៉ូដែលកុំព្យូទ័រ (ដូចជាកម្មវិធី MODTRAN) ដែលគណនាពីរបៀបដែលកាំរស្មីពន្លឺនិងកម្ដៅធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បរិយាកាសផែនដី ដោយវាជួយគណនាកាត់កងការស្រូបយកនិងការខ្ចាត់ខ្ចាយដោយឧស្ម័ននានា ដើម្បីទាញយកទិន្នន័យសីតុណ្ហភាពពិតនៅផ្ទៃផែនដី។ | ដូចជាកម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលជួយបន្សាបនិងលុបភាពស្រអាប់នៃអ័ព្ទឬផ្សែងចេញពីរូបភាព ដើម្បីឱ្យយើងអាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពច្បាស់ដូចការសម្លឹងមើលផ្ទាល់។ |
| Emissivity | ជារង្វាស់នៃសមត្ថភាពរបស់វត្ថុឬផ្ទៃណាមួយក្នុងការបញ្ចេញថាមពលកម្ដៅជាកាំរស្មីអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ បើធៀបទៅនឹងវត្ថុបញ្ចេញកម្ដៅល្អឥតខ្ចោះ (Blackbody) នៅសីតុណ្ហភាពដូចគ្នា ដែលវាជាកត្តាសំខាន់បំផុតមួយក្នុងការគណនាសីតុណ្ហភាពផ្ទៃផែនដីឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាភាពខុសគ្នារវាងការហាលថ្ងៃពាក់អាវពណ៌ខ្មៅដែលឆាប់ស្រូបនិងភាយកម្ដៅខ្លាំង ធៀបនឹងអាវពណ៌សដែលមិនសូវភាយកម្ដៅ ទោះបីជានៅក្រោមពន្លឺថ្ងៃតែមួយក៏ដោយ។ |
| Surface brightness temperature | ជាសីតុណ្ហភាពប៉ាន់ស្មាននៃវត្ថុមួយដែលត្រូវបំប្លែងដោយផ្ទាល់ពីបរិមាណកាំរស្មីដែលឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាវាស់បាន ដោយសន្មតថាវត្ថុនោះជាវត្ថុបញ្ចេញកម្ដៅល្អឥតខ្ចោះ (Emissivity = 1) ដោយមិនទាន់គិតដល់សមត្ថភាពបញ្ចេញកម្ដៅពិតប្រាកដរបស់វានៅឡើយទេ។ | ដូចជាការប៉ាន់ស្មានកម្ដៅរបស់អំពូលភ្លើងដោយគ្រាន់តែមើលទៅលើភាពភ្លឺរបស់វា ដោយមិនទាន់យកទែម៉ូម៉ែត្រទៅវាស់ផ្ទាល់។ |
| Model-observation scale factor (MOSF) | ជាកម្រិតសមាមាត្ររវាងតម្លៃកាំរស្មីដែលវាស់វែងបានជាក់ស្តែងដោយឧបករណ៍ (Observation) និងតម្លៃកាំរស្មីដែលគណនាទស្សន៍ទាយដោយម៉ូដែលកុំព្យូទ័រ (Model) ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើប្រាស់ដើម្បីថ្លឹងថ្លែងនិងកែតម្រូវភាពលម្អៀងមុននឹងទាញយកសីតុណ្ហភាពពិត។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបទម្ងន់ដែលយើងសាកល្បងស្មានដោយដៃ ទៅនឹងទម្ងន់ដែលថ្លឹងលើជញ្ជីងជាក់ស្តែង ដើម្បីដឹងថាយើងស្មានខុសប៉ុន្មានភាគរយ រួចធ្វើការកែតម្រូវ។ |
| Atmospheric correction | ជាដំណើរការគណនាដើម្បីដកចេញនូវឥទ្ធិពលរំខាននៃបរិយាកាស (ដូចជាសំណើម ឧស្ម័នកាបូនិច និងភាគល្អិតនានា) ចេញពីទិន្នន័យរូបភាពផ្កាយរណប ដើម្បីទទួលបានតម្លៃនៃកម្ដៅពិតប្រាកដដែលបញ្ចេញពីផ្ទៃផែនដីផ្ទាល់។ | ដូចជាការជូតកញ្ចក់វ៉ែនតាដែលប្រឡាក់អ័ព្ទទឹកឲ្យថ្លា ដើម្បីអាចមើលឃើញទិដ្ឋភាពពិតនៅខាងក្រៅបានច្បាស់ល្អ។ |
| Temperature Emissivity Separation (TES) | ជាក្បួនដោះស្រាយ (Algorithm) បច្ចេកទេសសម្រាប់ញែកសីតុណ្ហភាព (Temperature) ចេញពីកម្រិតបញ្ចេញរស្មី (Emissivity) ព្រោះកត្តាទាំងពីរនេះតែងតែមានឥទ្ធិពលរួមគ្នាទៅលើបរិមាណកាំរស្មីសរុបដែលឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាវាស់បាន។ | ដូចជាការញែករកសំឡេងអ្នកចម្រៀងនិងសំឡេងភ្លេងចេញពីគ្នា ពីបទចម្រៀងដែលថតចូលគ្នារួចហើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
