បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខូចគុណភាពប្រេងសណ្តែកដីដោយសារប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្ម និងការបំបែកម៉ូលេគុលដោយកម្តៅអំឡុងពេលបំពងអាហារក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ដែលអាចបង្កើតជាសារធាតុពុលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការប្រៀបធៀបប្រេងសណ្តែកដីធម្មតា និងប្រេងដែលលាយជាមួយសារធាតុ TBHQ ក្នុងកម្រិតផ្សេងៗគ្នា ដោយកម្តៅនៅសីតុណ្ហភាព 180°C រយៈពេល 4 ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃសម្រាប់ 4 ថ្ងៃជាប់គ្នា រួចវាស់ស្ទង់បម្រែបម្រួលលក្ខណៈរូបវន្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (Peanut oil without antioxidant) ប្រេងសណ្តែកដីធម្មតា (គ្មានសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម) |
មិនមានការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីបន្ថែម ដែលរក្សាបាននូវភាពជាធម្មជាតិដើមរបស់ប្រេង។ | ប្រេងឆាប់ខូចគុណភាពនៅពេលកម្តៅខ្លាំង ដោយមានការកើនឡើងនូវភាពខាប់ កំហាប់ និងកម្រិតពុលដែលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ | តម្លៃពែរអុកស៊ីត (Peroxide value) កើនឡើងយ៉ាងលឿនរហូតដល់ 26.78 meq/kg បន្ទាប់ពីការកម្តៅរយៈពេល 16 ម៉ោង។ |
| Peanut oil with 200 ppm TBHQ ប្រេងសណ្តែកដីលាយសារធាតុ TBHQ កម្រិត 200 ppm |
អាចរក្សាស្ថិរភាពកម្តៅបានល្អបំផុត កាត់បន្ថយការបំបែករចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុល និងពន្យារអាយុកាលប្រេងសម្រាប់ការបំពងអាហារបានយូរ។ | តម្រូវឱ្យមានការវាស់ស្ទង់ និងបន្ថែមសារធាតុគីមី (TBHQ) យ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីកុំឱ្យលើសពីស្តង់ដារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ។ | តម្លៃពែរអុកស៊ីត (Peroxide value) ត្រូវបានកម្រិតត្រឹមតែ 8.18 meq/kg ប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពីការកម្តៅរយៈពេល 16 ម៉ោង។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រសិក្សានេះ ទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍រូបវិទ្យា និងគីមីវិទ្យាកម្រិតមធ្យម សម្រាប់ការវាស់ស្ទង់រលកសូរស័ព្ទ និងលក្ខណៈរូបវន្តនៃអង្គធាតុរាវ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ប្រេងសណ្តែកដី (Arachis hypogaea) ចម្រាញ់ចេញពីគ្រាប់សណ្តែកក្នុងទីក្រុង Mandya ប្រទេសឥណ្ឌា។ លក្ខណៈគីមី និងសមាមាត្រអាស៊ីតខ្លាញ់នៃប្រេងសណ្តែកដីអាចមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំងអាស្រ័យលើពូជសណ្តែក លក្ខខណ្ឌដី និងអាកាសធាតុ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តលទ្ធផលនេះគួរតែត្រូវធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញជាមួយនឹងពូជសណ្តែកដីក្នុងស្រុក (ឧទាហរណ៍ ពីខេត្តកំពង់ចាម ក្រចេះ ឬស្វាយរៀង) ដើម្បីធានាបាននូវភាពជាក់លាក់នៃកម្រិតអុកស៊ីតកម្ម។
បច្ចេកទេសតាមដានគុណភាពប្រេងតាមរយៈរលកអ៊ុលត្រាសូនិក និងការប្រើប្រាស់ TBHQ នេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការលើកកម្ពស់ស្តង់ដារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការរួមបញ្ចូលគ្នានូវសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មត្រឹមត្រូវ និងការត្រួតពិនិត្យប៉ារ៉ាម៉ែត្រសូរស័ព្ទ ផ្តល់នូវដំណោះស្រាយប្រកបដោយនវានុវត្តន៍ និងសន្សំសំចៃសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងគុណភាពប្រេងឆានៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ultrasonic velocity (ល្បឿនរលកអ៊ុលត្រាសូនិក) | ការវាស់ល្បឿននៃរលកសំឡេងប្រេកង់ខ្ពស់ដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់អង្គធាតុរាវ (ប្រេង) ដែលជួយបញ្ជាក់ពីបម្រែបម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុល និងភាពខាប់របស់វាដោយមិនចាំបាច់បំផ្លាញសំណាក ឬប្រើប្រាស់ប្រតិកម្មគីមីស្មុគស្មាញឡើយ។ | ដូចជាការគោះសំបកឪឡឹកដើម្បីស្តាប់សំឡេង និងទាយដឹងពីភាពហាប់ណែនខាងក្នុងដោយមិនបាច់ពុះវា។ |
| Peroxide value (តម្លៃពែរអុកស៊ីត) | រង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុពែរអុកស៊ីត (Hydroperoxides) ដែលកើតមានក្នុងប្រេងនៅពេលចាប់ផ្តើមប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្ម ដែលវាត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាសូចនាករដំបូងគេដើម្បីបញ្ជាក់ពីការចាប់ផ្តើមខូចគុណភាព (ជូរ ឬហួង) នៃលីពីត។ | ដូចជាការវាស់កម្តៅខ្លួនដើម្បីដឹងថាមនុស្សម្នាក់ចាប់ផ្តើមមានអាការៈជំងឺកម្រិតណា មុនពេលចេញរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| Adiabatic compressibility (ការងាយរងសម្ពាធអាឌីយ៉ាបាទិច) | ទំហំដែលបង្ហាញពីការថយចុះនៃមាឌរបស់អង្គធាតុរាវនៅពេលមានការកើនឡើងសម្ពាធដោយគ្មានការផ្លាស់ប្តូរកម្តៅចេញឬចូលបរិស្ថាន។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតឹងណែន ឬការបែកបាក់នៃរចនាសម្ព័ន្ធម៉ូលេគុលប្រេង។ | ដូចជាការច្របាច់អេប៉ុងដែលសើមទឹក ដើម្បីមើលថាវាងាយរួមតូចកម្រិតណាដោយមិនផ្តល់កម្តៅ។ |
| Intermolecular free length (ប្រវែងសេរីអន្តរម៉ូលេគុល) | ចម្ងាយទំនេររវាងផ្ទៃនៃម៉ូលេគុលមួយទៅម៉ូលេគុលមួយទៀតដែលនៅក្បែរគ្នាបំផុត។ ការថយចុះនៃចម្ងាយនេះបញ្ជាក់ថារចនាសម្ព័ន្ធទ្រីគ្លីសេរីតក្នុងប្រេងកំពុងបែកបាក់ និងរួមតូចដោយសារកម្តៅ ឬប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្ម។ | ដូចជាចន្លោះប្រហោងរវាងមនុស្សម្នាក់ៗក្នុងហ្វូងមនុស្ស ប្រសិនបើពួកគេដើររឹតតែខិតជិតគ្នា នោះចន្លោះទំនេរនឹងកាន់តែតូច។ |
| Acoustic impedance (ភាពរាំងស្ទះសូរស័ព្ទ) | កម្រិតនៃភាពរាំងស្ទះដែលរលកសំឡេងជួបប្រទះនៅពេលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់មជ្ឈដ្ឋានណាមួយ ដែលវាអាស្រ័យផ្ទាល់ទៅនឹងល្បឿនរលក និងកំហាប់របស់ប្រេង ហើយវាប្រែប្រួលនៅពេលម៉ូលេគុលប្រេងផ្លាស់ប្តូរទំហំ។ | ដូចជាការរត់កាត់ទឹកធៀបនឹងការរត់កាត់ខ្យល់ ទឹកមានភាពហាប់ណែនខ្ពស់ជាងធ្វើឱ្យយើងរងភាពរាំងស្ទះ និងរត់បានយឺតជាងមុន។ |
| Tertiary Butyl Hydroquinone / TBHQ (សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម TBHQ) | ជាប្រភេទសារធាតុគីមីប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មសិប្បនិម្មិតដែលគេពេញនិយម និងអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់ក្នុងឧស្សាហកម្មចំណីអាហារ ដើម្បីការពារកុំឱ្យប្រេងឆាឆាប់ខូចគុណភាពនៅពេលត្រូវកម្តៅខ្ពស់យូរ។ | ដូចជាថ្នាំលាបការពារច្រែះដែលលាបលើដែក ដើម្បីការពារកុំឱ្យដែកឆាប់ពុកផុយពេលត្រូវខ្យល់និងទឹក។ |
| Relaxation time (រយៈពេលសម្រាកម៉ូលេគុល) | រយៈពេលដែលថាមពលរំញ័រ (បញ្ចេញពីរលកអ៊ុលត្រាសូនិក) ត្រូវការដើម្បីប្រែក្លាយទៅជាថាមពលចលនា ដែលវាផ្តល់ព័ត៌មានអំពីរបៀបដែលម៉ូលេគុលប្រេងរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញបន្ទាប់ពីរងការរំខាន។ | ដូចជារយៈពេលដែលទឹករលកក្នុងអាងត្រូវការដើម្បីត្រលប់មកស្ងប់ស្ងាត់រាបស្មើវិញ បន្ទាប់ពីយើងបោះដុំថ្មចូល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
