បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបង្កើតកម្រាលជ័រកន្លែងក្មេងលេងដែលអាចធន់នឹងអាកាសធាតុខាងក្រៅ និងមានតម្លៃសមរម្យ ដោយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជ័រ EPDM សុទ្ធដែលមានតម្លៃថ្លៃតាមរយៈការលាយជាមួយជ័រធម្មជាតិ (NR) ព្រមទាំងការជំនួសសារធាតុបំពេញពណ៌ខ្មៅ (Carbon black) ជាមួយនឹងសារធាតុបំពេញពណ៌ភ្លឺ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានវាយតម្លៃទៅលើលក្ខណៈស្ងួត និងលក្ខណៈមេកានិចនៃល្បាយជ័រ ដោយប្រែប្រួលប្រភេទសារធាតុបំពេញ កម្រិតបរិមាណ និងប្រព័ន្ធកៅស៊ូកម្ម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| CaCO3 Filler + Conventional Vulcanization (CV) System ការប្រើសារធាតុបំពេញ CaCO3 ជាមួយប្រព័ន្ធកៅស៊ូកម្មធម្មតា (CV) |
ផ្តល់នូវពេលវេលាស្ងួត (cure time) លឿនបំផុត និងមានលក្ខណៈមេកានិចល្អប្រសើរជាងគេ (កម្លាំងទាញផ្ដាច់ និងការពន្លូតខ្ពស់) នៅកម្រិត 100 phr។ | ប្រព័ន្ធ CV អាចមានភាពធន់នឹងការសឹករិចរិលតាមពេលវេលា (aging resistance) ទាបជាងប្រព័ន្ធ EV ទោះបីជាមានភាពរឹងមាំល្អក៏ដោយ។ | នៅកម្រិតបរិមាណ 100 phr ទទួលបានកម្លាំងទាញផ្ដាច់ខ្ពស់បំផុត (ប្រហែល 7.37 MPa) និងភាពរឹងកម្រិត 39.5 Shore A។ |
| Clay/Zeolite Fillers ការប្រើសារធាតុបំពេញដីឥដ្ឋ (Clay) ឬសេអូលីត (Zeolite) |
អាចជួយបង្កើនភាពរឹង (hardness) នៃកៅស៊ូបានល្អនៅពេលប្រើក្នុងបរិមាណច្រើន (150 phr) និងជាសារធាតុមានតម្លៃថោក។ | ត្រូវការពេលវេលាស្ងួតយូរជាង CaCO3 ហើយធ្វើឱ្យកម្លាំងទាញផ្ដាច់ (tensile strength) ធ្លាក់ចុះខ្លាំង ដោយសារប្រតិកម្មរវាងស៊ីលីកានិងស័ង្កសី (Zinc)។ | កម្លាំងទាញផ្ដាច់ធ្លាក់ចុះមកត្រឹមចន្លោះពី 2.5 ទៅ 3.8 MPa អាស្រ័យលើបរិមាណប្រើប្រាស់ ដែលទាបជាងការប្រើ CaCO3។ |
| Efficient Vulcanization (EV) System ការប្រើប្រព័ន្ធកៅស៊ូកម្មមានប្រសិទ្ធភាព (EV) |
មានភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ និងការពុកផុយបានល្អប្រសើរជាង (good aging resistance) ដោយសារទម្រង់នៃការតភ្ជាប់ខ្វែងជា monosulfidic ឬ disulfidic។ | ផ្តល់នូវលក្ខណៈមេកានិច (ភាពរឹងមាំ និងកម្លាំងទាញ) ទាបជាងប្រព័ន្ធកៅស៊ូកម្មធម្មតា (CV)។ | មានកម្លាំងទាញផ្ដាច់ត្រឹមតែ 5.87 MPa ធៀបនឹងប្រព័ន្ធ CV ដែលមានរហូតដល់ 7.01 MPa សម្រាប់កៅស៊ូដែលប្រើ CaCO3 100 phr។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីតម្លៃជាទឹកប្រាក់លម្អិតនោះទេ ប៉ុន្តែបានរៀបរាប់ពីវត្ថុធាតុដើម និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ស្ដង់ដារដែលចាំបាច់សម្រាប់ការសិក្សានេះ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់កៅស៊ូធម្មជាតិក្នុងស្រុក (STR5L) និងវត្ថុធាតុដើមឧស្សាហកម្មមួយចំនួនទៀត។ នេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាក៏ជាប្រទេសផលិតកៅស៊ូធម្មជាតិដ៏ធំមួយ ប៉ុន្តែភាគច្រើននាំចេញជាវត្ថុធាតុដើម ដែលការសិក្សានេះអាចជាគំរូក្នុងការកែច្នៃកៅស៊ូឱ្យមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
វិធីសាស្ត្រក្នុងការលាយជ័រធម្មជាតិជាមួយ EPDM និងសារធាតុបំពេញតម្លៃថោក (CaCO3) គឺមានសក្ដានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការស្រាវជ្រាវនេះផ្តល់នូវរូបមន្តបច្ចេកទេសដ៏មានប្រយោជន៍ ដែលសហគ្រាសខ្នាតតូចនិងមធ្យម (SMEs) នៅកម្ពុជាអាចយកទៅអនុវត្តបាន ដើម្បីផលិតសម្ភារៈជ័រសុវត្ថិភាពដែលមានតម្លៃសមរម្យ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ethylene-Propylene-Diene-Monomer (EPDM) (ជ័រ EPDM) | ជាប្រភេទជ័រកៅស៊ូសំយោគដែលមានភាពធន់ទ្រាំខ្លាំងទៅនឹងកាំរស្មីយូវី (UV) អូហ្សូន កម្តៅ និងអាកាសធាតុខាងក្រៅ ប៉ុន្តែមានតម្លៃថ្លៃ និងកម្លាំងមេកានិចទាបជាងកៅស៊ូធម្មជាតិ ដោយសារកម្រិតតំណភ្ជាប់មិនឆ្អែត (unsaturation) របស់វាមានកម្រិតទាប។ | ដូចជាអាវភ្លៀងក្រាស់ដែលការពារកម្តៅថ្ងៃនិងទឹកភ្លៀងបានល្អបំផុត មិនងាយពុកផុយពេលទុកចោលហាលថ្ងៃ ប៉ុន្តែមិនសូវស្វិតដូចកៅស៊ូកង។ |
| Conventional vulcanization (CV) (ប្រព័ន្ធកៅស៊ូកម្មធម្មតា) | ជាប្រព័ន្ធចម្អិនកៅស៊ូ (vulcanization) ដែលប្រើប្រាស់ស្ពាន់ធ័រ (Sulfur) ក្នុងបរិមាណច្រើន និងសារធាតុពន្លឿន (Accelerator) តិច ដែលបង្កើតបានជាការតភ្ជាប់ខ្វែងប្រភេទ polysulfidic (ស្ពាន់ធ័រច្រើនតភ្ជាប់គ្នា) ធ្វើឱ្យកៅស៊ូមានកម្លាំងទាញផ្ដាច់ និងភាពយឺតខ្ពស់ តែភាពធន់នឹងភាពចាស់ ឬការសឹករិចរិលតាមពេលវេលាមានកម្រិតទាប។ | ដូចជាការប្រើខ្សែពួរធំៗច្រើនស្រទាប់ដើម្បីចងផ្អោបឈើបញ្ចួលគ្នា ធ្វើឱ្យវារឹងមាំខ្លាំងនិងស្វិត តែខ្សែពួរនោះអាចងាយពុកផុយនៅពេលត្រូវកម្តៅថ្ងៃយូរ។ |
| phr (parts per hundred of rubber) (កម្រិត phr / ផ្នែកក្នុងមួយរយនៃកៅស៊ូ) | ជារង្វាស់ខ្នាតស្តង់ដារក្នុងឧស្សាហកម្មកៅស៊ូ ដើម្បីកំណត់បរិមាណនៃសារធាតុផ្សំផ្សេងៗ (ដូចជាថ្នាំ ឬសារធាតុបំពេញ) ដោយធៀបទៅនឹងទម្ងន់សរុបនៃជ័រកៅស៊ូសុទ្ធចំនួន ១០០ ឯកតា។ វាជួយឱ្យការលាយរូបមន្តមានភាពច្បាស់លាស់ ទោះបីជាត្រូវផលិតក្នុងបរិមាណតិចឬច្រើនក៏ដោយ។ | ដូចជាការធ្វើនំដែលគេកំណត់ថា បើប្រើម្សៅ ១០០ក្រាម ត្រូវដាក់ស្ករ ២០ក្រាម (ស្មើនឹង 20 phr) ជាដើម។ |
| Optimum cure time / tc90 (ពេលវេលាស្ងួតល្អបំផុត) | គឺជារយៈពេលដែលសមាសធាតុជ័រកៅស៊ូត្រូវបានដុតកម្តៅនៅក្នុងពុម្ពរហូតដល់សម្រេចបាន ៩០% នៃកម្រិតភាពរឹង (torque) ឬកម្រិតនៃការតភ្ជាប់ខ្វែង (crosslink) អតិបរមារបស់វា។ វាជាពេលវេលាស្តង់ដារដែលគេប្រើដើម្បីផលិតផលិតផលសម្រេច។ | ដូចជាពេលវេលាដែលត្រូវអាំងសាច់ឱ្យឆ្អិនល្អ ៩០% ដែលជាពេលសាច់មានរសជាតិនិងសភាពទន់ល្មមឆ្ងាញ់បំផុត មិនឆៅពេក ហើយក៏មិនខ្លោចរឹងពេក។ |
| Tensile strength (កម្លាំងទាញផ្ដាច់) | គឺជាកម្លាំងអតិបរមាដែលគេត្រូវការប្រើប្រាស់ដើម្បីទាញបន្ទះកៅស៊ូណាមួយឱ្យដាច់។ វាវាស់ស្ទង់ពីភាពរឹងមាំទូទៅ និងសមត្ថភាពទ្រទម្ងន់ ឬកម្លាំងសង្កត់របស់វត្ថុធាតុនោះមុនពេលវាខូចខាត។ | ដូចជាការសាកល្បងទាញកៅស៊ូកងរហូតដល់វាដាច់ ដើម្បីដឹងថាតើកៅស៊ូនោះស្វិតនិងអាចទ្រទម្ងន់បានកម្រិតណា។ |
| Crosslink density (ដង់ស៊ីតេនៃការតភ្ជាប់ខ្វែង) | គឺជាចំនួននៃការតភ្ជាប់គ្នារវាងខ្សែសង្វាក់ប៉ូលីមែររបស់កៅស៊ូ (បង្កើតឡើងដោយប្រតិកម្មស្ពាន់ធ័រ) ក្នុងមួយឯកតាមាឌ។ កាលណាដង់ស៊ីតេនេះកាន់តែខ្ពស់ កៅស៊ូកាន់តែមានភាពរឹងមាំ (Hardness) និងម៉ូឌុលខ្ពស់ ប៉ុន្តែភាពយឺត (Elongation) អាចនឹងថយចុះ។ | ដូចជាការចងខ្សែសំណាញ់ កាលណាគេចងក្រឡាគន្លឹះកាន់តែញឹកនិងជិតៗគ្នា សំណាញ់នោះកាន់តែតឹងនិងរឹងមាំ មិនងាយយារធ្លាក់។ |
| Scorch time / ts2 (ពេលវេលាចាប់ផ្តើមស្ងួត) | គឺជារយៈពេលសុវត្ថិភាពមុនពេលដែលសមាសធាតុជ័រកៅស៊ូចាប់ផ្តើមមានប្រតិកម្មកៅស៊ូកម្ម (ចាប់ផ្តើមរឹងមុនកំណត់) ក្នុងកំឡុងពេលកិនលាយ ឬកែច្នៃនៅសីតុណ្ហភាពខ្ពស់។ ប្រសិនបើកៅស៊ូរឹងមុនការចាក់ពុម្ព វាត្រូវបានចាត់ទុកថាខូច។ | ដូចជារយៈពេលដែលស៊ីម៉ងត៍នៅរាវអាចកូរនិងចាក់ពុម្ពបាន មុនពេលវាចាប់ផ្តើមស្ងួតនិងរឹងខូចរាង។ |
| Silanol groups (ក្រុមស៊ីឡាណុល) | ជាក្រុមមុខងារគីមី (-SiOH) ដែលមាននៅលើផ្ទៃនៃសារធាតុបំពេញដែលមានមូលដ្ឋានជាស៊ីលីកា (ដូចជាដីឥដ្ឋ ឬសេអូលីត) ដែលមានលក្ខណៈជាអាស៊ីតសកម្ម។ ពួកវាអាចស្រូបយក ឬធ្វើប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុពន្លឿន (accelerator) ធ្វើឱ្យដំណើរការកៅស៊ូកម្មដើរយឺត និងកាត់បន្ថយគុណភាពកៅស៊ូ។ | ដូចជាអេប៉ុងដែលស្រូបយកទឹកថ្នាំពណ៌អស់ពីទឹក ធ្វើឱ្យផ្ទៃដែលយើងចង់លាបពណ៌មិនសូវដិតល្អ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
