បញ្ហា (The Problem)៖ អត្ថបទនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការវាយតម្លៃនិងទស្សន៍ទាយពីប្រសិទ្ធភាពដំណើរការនៃប្រព័ន្ធចាប់យករូបភាព hyperspectral (HSI) សម្រាប់ការរចនាប្រព័ន្ធ ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រក្លែងធ្វើរូបភាពដែលស្មុគស្មាញ និងចំណាយពេលយូរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានបង្កើតគំរូវិភាគពីដើមដល់ចប់ (FASSP) ដែលប្រើប្រាស់ស្ថិតិវិសាលគមលំដាប់ទីមួយ និងទីពីរដើម្បីធ្វើបរិវត្តកម្មឥទ្ធិពលនៃបរិយាកាស សេនស័រ និងប្រតិបត្តិការដំណើរការទិន្នន័យ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Statistical Parametric Modeling (FASSP Model) ការធ្វើគំរូស្ថិតិតាមប៉ារ៉ាម៉ែត្រ (FASSP Model) |
ដើរលឿន (Quick execution) និងងាយស្រួលធ្វើការវិភាគភាពរសើបនៃប៉ារ៉ាម៉ែត្រ (Sensitivity analysis) ច្រើនក្នុងពេលតែមួយ។ វាជៀសវាងភាពស្មុគស្មាញនៃការគណនាតាមភីកសែល។ | មិនអាចធ្វើគំរូពីរូបរាងធរណីមាត្រពិតប្រាកដនៃវត្ថុ (Geometry) ជាពិសេសចំណាំងផ្លាតត្រឡប់ត្រឡិន (Multiple reflections) និងប្រតិបត្តិការដែលមិនមែនជាលីនេអ៊ែរ។ | អាចទស្សន៍ទាយយ៉ាងរហ័សថា ការរកឃើញផ្លូវតូចៗរងឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតពីចំនួនប៉ុស្តិ៍វិសាលគម (២៨%) និងបម្រែបម្រួលផ្ទៃខាងក្រោយ (២៤%)។ |
| Physics-Based System Simulation (Pixel-by-Pixel Ray Tracing) ការក្លែងធ្វើប្រព័ន្ធផ្អែកលើរូបវិទ្យា (Pixel-by-Pixel Ray Tracing) |
អាចបង្កើតជារូបភាពក្លែងធ្វើពិតៗ និងគណនាបានយ៉ាងច្បាស់លាស់នូវធរណីមាត្រស្មុគស្មាញនៃឈុតឆាក។ | ត្រូវការកម្លាំងម៉ាស៊ីនកុំព្យូទ័រធំ និងចំណាយពេលយូរខ្លាំងក្នុងការដំណើរការ ដែលធ្វើឲ្យពិបាកក្នុងការសាកល្បងផ្លាស់ប្តូរប៉ារ៉ាម៉ែត្រច្រើន។ | ត្រូវបានលើកឡើងថាមានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ និងមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការវាយតម្លៃរចនាសម្ព័ន្ធទូទៅនៃប្រព័ន្ធ (General system trade-offs) បើធៀបនឹង FASSP។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូនេះទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកកូដ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រមួយចំនួន ប៉ុន្តែមិនទាមទារកុំព្យូទ័រដែលមានកម្លាំងខ្លាំងពេកនោះទេ ដោយសារវាប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីឧបករណ៍សេនស័រអាមេរិក (HYDICE, Hyperion) ជាមួយនឹងបរិយាកាសស្តង់ដាររបស់អាមេរិក (1976 U.S. Standard)។ សម្រាប់បរិបទប្រទេសកម្ពុជាដែលមានអាកាសធាតុត្រូពិចក្តៅសើម អ័ព្ទច្រើន និងព្រៃឈើក្រាស់ ម៉ូដែល MODTRAN ត្រូវតែប្តូរទៅប្រើទម្រង់អាកាសធាតុ 'Tropical' ដើម្បីកុំឲ្យមានកំហុសក្នុងការគណនា។
ទោះបីជាទិន្នន័យសាកល្បងខុសពីស្រុកយើងក្តី គំរូវិភាគនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា ពិសេសក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ និងការពារបរិស្ថាន។
ការប្រើប្រាស់គំរូ FASSP នេះនឹងជួយសន្សំសំចៃធនធានរបស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការរចនាប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យពីចម្ងាយដោយមិនចាំបាច់រត់ការក្លែងធ្វើរូបភាពដ៏ធ្ងន់ៗ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Hyperspectral imaging | ការថតរូបភាពដែលប្រមូលយកទិន្នន័យពន្លឺរាប់រយពណ៌ ឬប៉ុស្តិ៍វិសាលគម (រាប់បញ្ចូលទាំងពន្លឺដែលភ្នែកមនុស្សមើលមិនឃើញ) ក្នុងពេលតែមួយ ដើម្បីវិភាគរកប្រភេទវត្ថុធាតុផ្សេងៗដោយផ្អែកលើចំណាំងផ្លាតរបស់វា។ | ដូចជាកាមេរ៉ាវេទមន្តដែលអាចមើលធ្លុះដល់ប្រភេទម៉ូលេគុលនៃវត្ថុ ដោយគ្រាន់តែវិភាគលើពណ៌ចំណាំងផ្លាតយ៉ាងល្អិតល្អន់របស់វា មិនមែនគ្រាន់តែឃើញរាងរៅខាងក្រៅនោះទេ។ |
| Subpixel object | វត្ថុគោលដៅដែលមានទំហំតូចជាងទំហំក្រឡាភីកសែលមួយនៃរូបភាពសេនស័រ ដែលធ្វើឱ្យសញ្ញាវត្ថុនោះលាយឡំជាមួយនឹងផ្ទៃខាងក្រោយ ហើយមិនអាចមើលឃើញជារូបរាងច្បាស់លាស់។ | ដូចជាសត្វស្រមោចមួយក្បាលដែលវារនៅលើឥដ្ឋការ៉ូធំមួយ ពេលយើងថតរូបពីចម្ងាយមក យើងមិនឃើញស្រមោចនោះទេ តែពណ៌ឥដ្ឋការ៉ូអាចមានការប្រែប្រួលបន្តិចបន្តួចកន្លែងដែលស្រមោចនៅ។ |
| Atmospheric compensation | ដំណើរការកែតម្រូវទិន្នន័យរូបភាពដើម្បីដកចេញនូវផលរំខានពីបរិយាកាស (ដូចជាការស្រូប ឬចំណាំងផ្លាតពន្លឺដោយអ័ព្ទនិងភាគល្អិតក្នុងខ្យល់) ក្នុងគោលបំណងទាញយកទិន្នន័យចំណាំងផ្លាតពិតប្រាកដនៃវត្ថុនៅលើដី។ | ដូចជាការជូតសម្អាតកញ្ចក់បង្អួចដែលមានធូលីតោងក្រាស់ចេញ ដើម្បីឲ្យយើងអាចមើលឃើញពណ៌ពិតនៃទិដ្ឋភាពខាងក្រៅបានច្បាស់។ |
| Spectral covariance | រង្វាស់ស្ថិតិដែលគណនាពីទំនាក់ទំនងនិងការប្រែប្រួលរួមគ្នានៃសញ្ញារលកពន្លឺនៅតាមប៉ុស្តិ៍វិសាលគមនីមួយៗ ដើម្បីជួយបំបែកវត្ថុគោលដៅចេញពីផ្ទៃខាងក្រោយដ៏ស្មុគស្មាញ។ | ដូចជាការតាមដានចង្វាក់ភ្លេងរវាងឧបករណ៍តន្ត្រីពីរផ្សេងគ្នា ដើម្បីដឹងថាវាកំពុងលេងចូលចង្វាក់គ្នាឬអត់ ក្នុងការស្វែងរកសំឡេងរំខានដែលមិនចូលចង្វាក់។ |
| Constrained energy minimization (CEM) | ក្បួនអាល់កូរីតម្រងវិសាលគម (Spectral matched filter) ដែលព្យាយាមពង្រីកសញ្ញារបស់វត្ថុគោលដៅដែលយើងចង់រក និងក្នុងពេលជាមួយគ្នាកាត់បន្ថយសញ្ញារំខានពីផ្ទៃខាងក្រោយផ្សេងៗទៀតដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការរកឃើញ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ពង្រីកសំឡេង (Microphone) ឆ្លាតវៃ ដែលផ្តោតចាប់យកតែសំឡេងមនុស្សម្នាក់ដែលយើងចង់ស្តាប់ ហើយកាត់បន្ថយសំឡេងរំខានពីមនុស្សរាប់រយនាក់ទៀតនៅក្នុងបន្ទប់។ |
| Adjacency effects | បាតុភូតដែលពន្លឺចំណាំងផ្លាតពីវត្ថុនៅក្បែរៗគោលដៅ ត្រូវបរិយាកាសកាច់ចំណាំងផ្លាតចូលទៅក្នុងកែវយឹតរបស់សេនស័រ ដែលធ្វើឲ្យភីកសែលគោលដៅទទួលរងឥទ្ធិពលសញ្ញាពន្លឺពីវត្ថុជុំវិញនោះ។ | ដូចជាពេលយើងពាក់អាវពណ៌លឿងភ្លឺ ហើយឈរក្បែរជញ្ជាំងពណ៌ស ពន្លឺពីអាវយើងនឹងជះពណ៌លឿងស្រាលៗទៅលើជញ្ជាំងនោះដែរ។ |
| Empirical line method (ELM) | វិធីសាស្ត្រក្នុងការធ្វើបរិវត្តកម្មបរិយាកាសដោយប្រើប្រាស់ផ្ទៃកាលីប (Calibration panels) នៅលើដីដែលមានចំណាំងផ្លាតខ្ពស់និងទាប ដើម្បីបង្កើតជាបន្ទាត់លីនេអ៊ែរប្រៀបធៀបជាមួយទិន្នន័យពីសេនស័រ។ | ដូចជាការយកសន្លឹកក្រដាសពណ៌សនិងពណ៌ខ្មៅសុទ្ធទៅដាក់ក្បែរវត្ថុដែលយើងចង់ថត ដើម្បីងាយស្រួលយកមកချိန်ពណ៌កាមេរ៉ាឱ្យត្រូវវិញតាមក្រោយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
